Neoeptesicus
| Neoeptesicus | |||
| Cláudio, Novaes, A.L. Gardner, Nogueira, D.E. Wilson, Maldonado, J.A. de Oliveira & Moratelli, 2023[1] | |||
 Mroczek drobny (N. diminutus) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj |
Neoeptesicus | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Vespertilio innoxius P. Gervais, 1841 | |||
| Gatunki | |||
| |||
Neoeptesicus – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).
Rozmieszczenie geograficzne
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Meksyku, Ameryce Środkowej i Południowej[2][3].
Morfologia
Długość ciała (bez ogona) 44–69 mm, długość ogona 30–53,3 mm, długość ucha 11–19 mm, długość tylnej stopy 5,6–13 mm, długość przedramienia 30–48,9 mm; masa ciała 4,5–18 g[2][4]. Występuje dymorfizm płciowy – samice są większe i cięższe od samców[2]. Wzór zębowy: I C P M (x2) = 32[5].
Systematyka
Rodzaj zdefiniował w 2023 roku brazylijsko-amerykański zespół teriologów (Brazylijczycy Vinícius Cardoso Cláudio, Roberto Leonan Morim Novaes, Marcelo R. Nogueira, João Alves de Oliveira i Ricardo Moratelli oraz Amerykanie Alfred L. Gardner, Don Ellis Wilson i Jesús Eduardo Maldonado) w artykule zatytułowanym Ponowna ocena taksonomiczna gatunków Eptesicus i Histiotus (Chiroptera: Vespertilionidae) z Nowego Świata, z opisem nowego rodzaju, opublikowanym w czasopiśmie „Zoologia (Curitiba)”[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) mroczek łagodny (N. innoxius).
Etymologia
Neoeptesicus: gr. νεος neos ‘nowy’; rodzaj Eptesicus Rafinesque, 1820 (mroczek)[1].
Podział systematyczny
Taksony z tego rodzaju zwykle umieszczane są w rodzaju Eptesicus[6][2][4], jednak gatunki z Nowego Świata są bliżej spokrewnione z Histiotus niż Eptesicus[3]. Histiotus jest uznawany za odrębny rodzaj na podstawie jego różnic morfologicznych, a Eptesicus został podzielony w 2023 roku na trzy rodzaje (Eptesicus, Cnephaeus i Neoeptesicus), aby uniknąć parafiletyczności[7].
Do tak zdefiniowanego rodzaju należą następujące gatunki[8][9]:
| Grafika | Gatunek | Autor i rok opisu | Nazwa zwyczajowa[9] | Podgatunki[2][3][4] | Rozmieszczenie geograficzne[2][3][4] | Podstawowe wymiary[2][4][a] | Status IUCN[10] |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Neoeptesicus innoxius | (P. Gervais, 1841) | mroczek łagodny | gatunek monotypowy | pacyficzne wybrzeże od zachodnio-środkowego Ekwadoru (wraz z wyspą Puná) na południe do północno-zachodniego Peru; zakres wysokości: 0–900 m n.p.m. | DC: 4,4–5,5 cm DO: 3,2–4,1 cm DP: 3,4–4 cm MC: brak danych |
NT | |
| Neoeptesicus andinus | (J.A. Allen, 1914) | mroczek andyjski | gatunek monotypowy | północna Wenezuela na południe wzdłuż Andów w Kolumbii, Ekwadorze, Peru i Boliwii i zachodnio-środkowa Brazylia, zapisy z Gujany; zakres wysokości: 100–3600 m n.p.m. | DC: 5,2–6,2 cm DO: 3,1–3,9 cm DP: 3,7–4,4 cm MC: 7–10,4 g |
LC | |
| Neoeptesicus chiriquinus | (O. Thomas, 1920) | mroczek inkaski | gatunek monotypowy | od południowej Kostaryki do północno-zachodniej i północnej brazylijskiej Amazonii, środkowo-zachodniej Boliwii i północno-zachodniej Argentyny, a także wschodniego wybrzeża Brazylii (Bahia i Minas Gerais); zakres wysokości: 25–2840 m n.p.m. | DC: 6,2–6,9 cm DO: 3,5–5,1 cm DP: 4,2–4,9 cm MC: 9–14 g |
LC | |
 |
Neoeptesicus brasiliensis | (A.G. Desmarest, 1819) | mroczek brazylijski | gatunek monotypowy | Meksyk na południe przez Amerykę Centralną i Południową do wschodniego Peru, Paragwaju, Urugwaju, północnej Argentyny oraz Trynidadu i Tobago (Tobago); być może północno-wschodnia Boliwia; zakres wysokości: 0–3000 m n.p.m. | DC: 5,5–6,2 cm DO: 3,3–4,9 cm DP: 3,9–4,8 cm MC: 8–18 g |
LC |
 |
Neoeptesicus diminutus | (Osgood, 1915) | mroczek drobny | 2 podgatunki | wschodnia i południowa Brazylia, Paragwaj, Urugwaj oraz północna i środkowa Argentyna | DC: około 5,1 cm DO: około 3,7 cm DP: około 3,6 cm MC: 4,5–7 g |
LC |
| Neoeptesicus orinocensis | (Ramírez-Chaves, D.M. Morales-Martínez, W.A. Pérez, Velásquez-Guarín, Mejía-Fontecha, Ortiz-Giraldo, Ossa-López & Rivera-Páez, 2021) | gatunek monotypowy | llanos na obszarze Orinoko w Kolumbii i Wenezueli; prawdopodobnie w Gujanie | DC: brak danych DO: brak danych DP: brak danych MC: brak danych |
NE | ||
 |
Neoeptesicus furinalis | (d’Orbigny, 1847) | mroczek argentyński | 2 podgatunki | Meksyk na południe przez Amerykę Centralną i Południową do Peru, środkowej i południowej Boliwii, Paragwaju, Urugwaju oraz północnej i środkowej Argentyny; zakres wysokości: 0–1800 m n.p.m. | DC: 4,8–6,4 cm DO: 3–4,9 cm DP: 3,6–4,2 cm MC: 7–14 g |
LC |
| Neoeptesicus langeri | (Acosta S., Poma-Urey, Ossa-López, Rivera-Páez & Ramírez-Chaves, 2021) | gatunek monotypowy | endemit Boliwii: Santa Cruz (znany z 3 miejsc w prowincji Florida); zakres wysokości: 1800–2020 m n.p.m. | DC: 5,1–6 cm DO: 3,9–4,8 cm DP: 4–4,4 cm MC: 8–12 g |
NE | ||
 |
Neoeptesicus taddeii | (J.M.D. Miranda, I.P. Bernardi & Passos, 2006) | mroczek rudawy | gatunek monotypowy | endemit Brazylii: São Paulo, Parana, Santa Catarina i Rio Grande do Sul; zakres wysokości: 30–1255 m n.p.m. | DC: 5,6–6,3 cm DO: 4,3–5,3 cm DP: 4,4–4,9 cm MC: 12–17,5 g |
DD |
| Neoeptesicus ulapesensis | (R.T. Sánchez, Montani, I.H. Tomasco, M.M. Díaz & Barquez, 2019) | gatunek monotypowy | endemit Argentyny: La Rioja i Mendoza; zakres wysokości: 495–635 m n.p.m. | DC: 5,7–6,6 cm DO: 3,6–4,9 cm DP: 4,1–4,6 cm MC: 9–14 g |
NE |
Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, DD – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; NE – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Uwagi
- ↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona (bez ogona); DP – długość przedramienia; MC – masa ciała
Przypisy
- 1 2 3 Cláudio i in. 2023 ↓, s. 13.
- 1 2 3 4 5 6 7 R. Moratelli, C. Burgin, V. Cláudio, R. Novaes, A. López-Baucells & R. Haslauer: Family Vespertilionidae (Vesper Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 844–846. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).
- 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 236–238. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
- 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 542–543. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ Cláudio i in. 2023 ↓, s. 14.
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Eptesicus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2024-01-08].
- ↑ Cláudio i in. 2023 ↓, s. 13, 15, 17.
- ↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, C. Parker, S. Liphardt, I. Rochon & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.12) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2024-01-08]. (ang.).
- 1 2 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 115–116. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ Taxonomy: Neoeptesicus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-11-12]. (ang.).
Bibliografia
- V.C. Cláudio, R.L. Novaes, A.L. Gardner, M.R. Nogueira, D.E. Wilson, J.E. Maldonado, J.A. de Oliveira & R. Moratelli. Taxonomic re-evaluation of New World Eptesicus and Histiotus (Chiroptera: Vespertilionidae), with the description of a new genus. „Zoologia (Curitiba)”. 40, s. e22029, 2023. DOI: 10.1590/S1984-4689.v40.e22029. (ang.).