Obręczna

Obręczna
wieś
Ilustracja
Przydrożna figurka z 1880 roku
Państwo

 Polska

Województwo

 świętokrzyskie

Powiat

opatowski

Gmina

Sadowie

Liczba ludności (2024)

264[1]

Strefa numeracyjna

15

Kod pocztowy

27-580[2]

Tablice rejestracyjne

TOP

SIMC

0806252[3]

Położenie na mapie gminy Sadowie
Mapa konturowa gminy Sadowie, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Obręczna”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Obręczna”
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa konturowa województwa świętokrzyskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Obręczna”
Położenie na mapie powiatu opatowskiego
Mapa konturowa powiatu opatowskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Obręczna”
Ziemia50°51′53″N 21°23′31″E/50,864722 21,391944[4]

Obręczna – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Sadowie[5][3]. Ma status sołectwa[6].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Przez wieś przechodzi szlak rowerowy czerwony czerwony szlak rowerowy do Opatowa.

W 1786 roku w dworku w Obręcznej urodził się poeta Wincenty Reklewski.

Części wsi

Integralne części wsi Obręczna[5][3]
SIMCNazwaRodzaj
0806269Gawroniecczęść wsi
0806275Podgórzeczęść wsi
0806281Podlodowieczęść wsi
0806298Stawkiczęść wsi

Historia

Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego Obręczna była wsią nad rzeczką Obręczanką w powiecie opatowskim, gminie Sadowie i parafii Wszechświęte, położoną w odległości 7 wiorst od Opatowa.

Wśród najdawniejszych właścicieli Obręcznej wymienia się m.in. rodziny Brzezińskich, Chocimowskich, Podlodowskich i Romerów. Od tych ostatnich majątek liczący 572 morgi gruntów ornych i 450 mórg sadów kupił Wojciech Reklewski h. Gozdawa – cześnik sandomierski.

Włości odziedziczył następnie jego syn Krzysztof Reklewski – podstoli sandomierski – mąż niejakiej Felicjanny z Jarnuszkiewiczów. To właśnie z jej inicjatywy oraz na jej koszt około roku 1783 na miejscu drewnianego wystawiono murowany kościół pw. św. Bartłomieja w Strzyżowicach, a w 1784 kościół pw. W.N.M.P. w Opatowie ozdobiony został jednolitą polichromią iluzjonistyczną o tematyce maryjnej oraz otrzymał kilka obrazów do ołtarzy bocznych.

Syn Krzysztofa, Józef Reklewski (1753–1832) – subdelegat sandomierski, sędzia pokoju w Opatowie w okresie Księstwa Warszawskiego, mąż Anny z Szabłowskich i ojciec poety Wincentego Reklewskiego – był ostatnim z Reklewskich właścicielem Obręcznej. Po jego śmierci majątek sprzedano okolicznym włościanom, a resztówkę z dworem nabył zamożny gospodarz Szymon Pawlicki.

W 1827 roku miejscowość liczyła 11 domów oraz 83 mieszkańców[7][8].

W 1871 roku folwark Obręczna miał rozległość 572 mórg, z czego: grunty orne i ogrody stanowiły 475 mórg, łąki – mórg 20, pastwiska – 28, obszary wodne – 2, a nieużytki – 47 mórg. Na terenie folwarku stało wówczas 10 budynków murowanych i 4 drewniane.

Pod koniec XIX wieku we wsi stało już 20 domostw zamieszkanych przez 92 osoby. Na terenie Obręcznej były wówczas: wiatrak, pokłady rudy żelaznej, kamienia ciosowego oraz węgla – prawdopodobnie brunatnego.

Po Pawlickim majątek odziedziczyła jego córka (po mężu Kaczmarska), a około 1915 roku folwark liczący wówczas 35 mórg nabył Antoni Kwaśniak. Jego potomkowie są właścicielami resztówki po dziś dzień. Dawny dwór modrzewiowy Reklewskich rozebrano po II wojnie światowej, a na jego miejscu w 1980 roku postawiono nowy dom i zabudowania gospodarcze

Zabytki

  • Figura przydrożna – ufundowana w 1880 r. przez Szymona Pawlickiego, ówczesnego właściciela wsi Obręczna, z wdzięczności za ocalenie życia w jakimś wypadku. Napis na kapliczce głosi:

Szymon Pawlicki, dziedzic Obręczny, dnia 12 września 1880 r. za przyczyną Najświętszy Maryi Panny ocalony od Kalectwa, a może i od nagłej śmierci, w tym miejscu tu też Ku czci tej, tę kapliczkę wystawił.

  • Pozostałości parku dworskiego,
  • Zamocowania bramy wjazdowej na teren dworu,
  • Piwnice dworskie – dobrze zachowane,
  • Kotliny po zarosłych stawach dworskich.

Przypisy

  1. ↑ Raport o stanie gminy Sadowie w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 16
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 842 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. 1 2 3 TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-04-14].
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 9 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 90865.
  5. 1 2 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2015-04-14].
  6. ↑ BIP gminy, sołectwa
  7. ↑ Obręczna, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VII: Netrebka – Perepiat, Warszawa 1886, s. 349.
  8. ↑ Podlodów (1), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VIII: Perepiatycha – Pożajście, Warszawa 1887, s. 430.

Bibliografia