Ody (Biblia)

Początek ód w greckim psałterzu liturgicznym (wydanie weneckie z 1864)

Ody (gr. ᾠδαί, cs. пѣ́сни) – zbiór 14 kantyków biblijnych, obecny w niektórych wydaniach Septuaginty lub jej wczesnych tłumaczeniach, a także w psałterzach liturgicznych obrządku bizantyjskiego.

Wiadomości ogólne

Ody najczęściej umieszczane były na końcu Księgi Psalmów, niekiedy jednak stanowiły one oddzielny manuskrypt. Nie jest to typowa księga biblijna, lecz zbiór cytatów z różnych ksiąg Starego Testamentu i kilku z Ewangelii Łukasza.

Księgę zawiera wiele rękopisów Septuaginty, w tym tak znaczące jak: Kodeks Aleksandryjski (V wiek), kodeks Veronensis (VI wiek), Turicensis (VII wiek) i minuskuł 55 (Rahlfs)[1]. Niektóre starsze psałterze zawierają dodatkowo piętnasty kantyk.

Zawartość

  1. Pierwsza Oda Mojżesza — Kantyk Mojżesza z Wyjścia 15, 1–19
  2. Druga Oda Mojżesza — Księga Powtórzonego Prawa 32, 1–43
  3. Modlitwa Anny, matki Samuela — 1 Księga Samuela 2, 1–10
  4. Modlitwa Habakuka — Księga Habakuka 3, 2–19
  5. Modlitwa Izajasza — Księga Izajasza 26, 9–20
  6. Modlitwa Jonasza — Księga Jonasza 2, 3–10
  7. Modlitwa Azariasza — Księga Daniela 3, 26–45
  8. Pieśń trzech młodzieńców — Księga Daniela 3, 52–88
  9. Magnificat (Ewangelia Łukasza 1, 46–55) i Benedictus (Modlitwa Zachariasza z Łukasza 1, 68–79)
  10. Modlitwa Izajasza — Księga Izajasza 5, 1–9
  11. Modlitwa Ezechiasza — Księga Izajasza 38, 10–20
  12. Modlitwa Manassesa — krótki utwór umieszczany jako zakończenie 2 Księgi Kronik
  13. Nunc dimittis — Modlitwa Symeona z Łukasza 2, 29–32
  14. Modlitwa Poranna — Ewangelia Łukasza 2, 14; Psalm 144, 2; Psalm 118, 12[2]

Niektóre starsze psałterze, jak na przykład Psałterz synajski, zawierają jeszcze piętnasty kantyk zatytułowany Gloria in excelsis Deo, oparty na Ewangelii Łukasza 2,14[3].

Użycie liturgiczne

W obrządku bizantyjskim ody, zwane także pieśniami biblijnymi[4], są w użyciu podczas jutrzni[5]. W obrządkach zachodnich ich odpowiednikiem są kantyki[6].

Przypisy

  1. ↑ A Quest for the Assumed LXX Vorlage of the Explicit Quotations in Hebrews. s. 65.
  2. ↑ Henry Barclay Swete, An Introduction to the Old Testament in Greek, Cambridge University Press, 1914, s. 253.
  3. ↑ Leszek Moszyński. Doxologia maior (Gloria in excelsis Deo) w dwóch najstarszych drukowanych mszałach chorwackich głagolaszy (1483 i 1494) wobec cyrylometodejskiego przekładu Psałterza synajskiego, Mszału serbskiego i postanowień Soboru trydenckiego (1545-1563). „Slovo”. sv. 56-57 (2006-’07), s. 363–377, 2008. Zagreb: Deutsche Bibelgesellschaft.
  4. ↑ Wiesław Przyczyna i inni red., Słownik polskiej terminologii prawosławnej: SPTP, Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, 2022, ISBN 978-83-7431-738-2.
  5. ↑ E. Mercenier, F. Paris, La prière des églises de rite byzantin. I: L’office divin, la liturgie, les sacrements, wyd. 2, Monastère de Chevetogne. 1948, XL+471.
  6. ↑ Antiphonale Sanctae Romanae Ecclesiae pro diurnis horis Ss. D. N. Pii X. Pontificis Maximi jussu restitutum et editum, Romae: Typis Polyglottis Vaticanis, 1912, XVII+776+[221]+98*+48.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.