Officium capituli

Kapitularz w katedrze w Lincoln

Officium capituli[1], także oficjum kapituły[2] – nabożeństwo liturgiczne w obrębie chrześcijaństwa zachodniego, pierwotnie (w średniowieczu) osobne, później w niektórych tradycjach połączone z prymą.

Pierwotna forma nabożeństwa

Officium capituli odmawiano nie w chórze kościoła, jak inne godziny kanoniczne, ale w kapitularzu (łac. capitulum), od czego pochodzi nazwa nabożeństwa. Nabożeństwo to składało się z trzech części:

  • czytania martyrologium (a czasami również necrologium, czyli spisu zmarłych);
  • rozdzielania prac na dany dzień wraz z modlitwami o pomoc Bożą w pracy;
  • czytania fragmentu reguły zakonnej.
Rękopiśmienne martyrologium flandryjskie z 1425, otwarte na stronie z elogiami na dzień 13 stycznia (Idy styczniowe)

Na zakończenie przełożony udzielał zgromadzonym błogosławieństwa[1].

Stan obecny

W tradycyjnym obrządku rzymskim officium capituli zostało włączone w obręb prymy, której jest integralną częścią. Opuszcza się je jedynie w Wielki Czwartek, Piątek i Sobotę. Czytanie martyrologium jest obowiązkowe w chórze, a poza chórem można je opuścić; wtedy pozostaje tylko krótki werset: ℣. Pretiosa in conspectu Domini. ℟. Mors sanctorum eius („Drogocenną jest w oczach Pana śmierć Jego czcicieli”, Ps 116,15). Potem następują krótkie modlitwy o pomoc Bożą w pracy, krótkie czytanie z Pisma Świętego (lectio brevis, ad absolutionem Capituli, „na zakończenie kapituły”), błogosławieństwo i modlitwa za zmarłych[1][3][4].

W obrządku rzymskim zreformowanym po Soborze Watykańskim II prymę zniesiono. Z officium capituli pozostało czytanie martyrologium (nieobowiązkowe), które może nastąpić po jutrzni, po którejś z godzin modlitwy w ciągu dnia albo jeszcze w innych momentach[5].

W obrządku dominikańskim officium capituli stanowi odrębną część oficjum, zwaną Pretiosa, w brewiarzu umieszczoną między laudesami a prymą. Poza chórem czytanie krótkie jest wyjęte z reguły świętego Augustyna. Pretiosa można odmówić po laudesach albo po prymie[6].

W antyfonarzu luterańskim, opracowanym przez bractwo Michaelsbruderschaft z Ruchu Barnóweckiego, officium capituli (niem. Kapitel) jest odrębną godziną, odprawianą w ciągu dnia i składającą się z hymnu, psalmodii (czterech lub trzech ośmiowersowych sekcji psalmu 119) i czytania fragmentów Biblii[7].

Przypisy

  1. 1 2 3 J. Matulewicz, Pryma, „Hosanna – Miesięcznik muzyki kościelnej”, 9 (1), Warszawa 1934, s. 7–11.
  2. ↑ Michał Kaczmarek, ...in libro vite memoriter exarta : modlitwy wypominkowe konwentu kamienieckiego za sprawujących władzę, „Przegląd Historyczny”, 76 (3), 1985, s. 505–532.
  3. ↑ Breviarium Romanum. Pars autumnalis. Editio typica nova, Typis polyglottis Vaticanis, 1949.
  4. ↑ Antiphonale Sanctae Romanae Ecclesiae pro diurnis horis Ss. D. N. Pii X. Pontificis Maximi jussu restitutum et editum, Romae: Typis Polyglottis Vaticanis, 1912, XVII+776+[221]+98*+48.
  5. ↑ Martyrologium Romanum, ex decreto sacrosancti OEcumenici Concilii Vaticani II instauratum, auctoritate Ioannis Pauli Pp. II promulgatum. Editio altera, Typis Vaticanis, 2004, s. 844.
  6. ↑ Breviarium iuxta ritum Ordinis Praedicatorum, apostolica auctoritate approbatum, reverendissimi Pratris, Fratris Michaelis Browne, eiusdem Ordinis Magistri Generalis, iussu editum. Pars altera, Romae: Ad s. Sabinae, 1962, LXI+999+[198]+88*.
  7. ↑ Evangelische Michaelsbruderschaft, Evangelisches Tagzeitenbuch, Reinhard Brandhorst, Godehard Joppich (red.), wyd. 5., durchges. Aufl, Münsterschwarzach: Vier-Türme-Verl. [u.a.], 2003, ISBN 978-3-525-60290-4.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.