Pezzottait

Pezzottait

okaz z Madagaskaru
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny	Cs(Be2Li)Al2(Si6O18)
Twardość w skali Mohsa	8
Przełam	nieregularny/nierówny, muszlowy
Łupliwość	słaba/niewyraźna
Pokrój kryształu	słupkowy, tabliczkowy, płaski, wydłużony, subhedralny, euhedralny
Przezroczystość	przezroczysty, przeświecający
Układ krystalograficzny	trygonalny
Klasa krystalograficzna	romboedralna
Właściwości mechaniczne	kruchy
Gęstość	2,9–3,1 g/cm3
Właściwości optyczne
Barwa	różowy, czerwonawy, malinowy, pomarańczowo-różowy
Rysa	biała
Połysk	szklisty
Współczynnik załamania	1,601–1,620 (jednoosiowy)
Inne	dwójłomność: 0,009–0,011 pleochroizm: silny; E = pomarańczowoczerwony; O = fioletowy
Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza	9.CJ.60

Pezzottait (malinowy beryl) – bardzo rzadki minerał z rodziny krzemianów, będący odmianą berylu.

Pezzottait został po raz pierwszy uznany za minerał przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Mineralogiczne we wrześniu 2003 roku^[1]. Jest on odmianą cezową berylu, będącą krzemianem cezu, berylu, litu i glinu, o wzorze chemicznym Cs(Be2Li)Al2Si6O18^[2]. Nazwany na cześć włoskiego geologa i mineraloga Federico Pezzotta^[3][1].

Pezzottait początkowo mylono z czerwonym berylem lub nową odmianą berylu (zwanej "berylem cezowym").

Krystalizuje w układzie trygonalnym, w przeciwieństwie do innych beryli^[2]. Wykształca kryształy o pokroju słupkowym, tabliczkowym, płaskim, wydłużonym, subhedralnym lub euhedralnym^[2][4]. Bardzo rzadko zdarzają się odmiany trapiche, jak w przypadku innych odmian beryli. Jest minerałem kruchym, przeświecającym do przezroczystego^[2]. Charakteryzuje się białą rysą i szklistym połyskiem^[2]. Posiada umiarkowany dichroizm, od różowo-pomarańczowego lub fioletowo-różowego do różowawo-fioletowego^[2]. Posiada lekko wykrywalną radioaktywność^[5]. Rozpuszczalny w kwasie fluorowodorowym^[1].

Jest minerałem hydrotermalnym występującym najczęściej w formie izolowanych kryształów o nieregularnym kształcie wypełniającym wnęki pomiędzy cleavelandytem, ​​kwarcem i turmalinem^[2][4]. Spotykany praktycznie tylko w skałach magmowych głównie w pegmatytach i granitach. Oprócz kwarcu i turmalinu współwystępuje także z mikroklinem, szerlem, kwarcem dymnym, cyrkonem, skaleniami, amazonitem, muskowitem, spodumenem, elbaitem, kasyterytem, chalcedonem, lepidolitem, chiavennitem, danburytem i albitem^[2][4].

Po raz pierwszy zostały odkryte w 2002 roku w południowym Madagaskarze w druzach granitowych pegmatytów^[5]. Roku później pojawił się na wystawie kamieni szlachetnych w Tucson, dzięki czemu szybko stał się przedmiotem pożądanym przez kolekcjonerów kamieni szlachetnych i minerałów na całym świecie^[6]. Złoża w Madagaskarze zostały w większości wyczerpane. W 2004 roku Elaine Rohrbach podczas prac poszukiwawczych wzdłuż granicy Tajlandii i Mjanmy natrafiła na kolekcję bladoróżowych kryształów trapiche oraz fragmentów kryształów, które prawdopodobnie pochodziły z Birmy. Analiza laboratoryjna wykazała, że te kryształy zawierały rzadki minerał - pezzottait, który wcześniej potwierdzono występowanie wyłącznie na Madagaskarze i w Afganistanie. Następnie, w 2007 roku, kolejne odkrycia pezzottaitów miały miejsce w Khet Chal, regionie w Mogoku, Birmie. Kryształy birmańskie charakteryzują się płaskim i tabelarycznym kształtem oraz różnorodnym zakresem kolorów, który może obejmować odcienie od różowo-pomarańczowego do fioletowo-różowego^[3][6]. Pezzottait został stwierdzony także w Polsce (Piława Górna), Austrii, Czechach, Afganistanie^[2] oraz w Stanach Zjednoczonych (Maine, Emmons Quarry)^[2][4].

• 
  w towarzystwie cyrkonu i amazonitu z kopalni Sakavalana na Madagaskarze
• 
  szlifowany okaz