Podbirże (gmina)

Podbirże
Подбиржанская волость
Pabiržės valsčius
gmina
1867–1950
Ilustracja
Państwo

 Rosja

Obwód

1867–1918: gb. kowieńska
1918–1940: Rep. Litewska
1941–1944: K.Rz. Wschód
1944–1950: Litewska SRR

Okręg

1867–1919: poniewieski
1919–1950: birżański[1]

Siedziba

Podbirże
Mūro Panemunė

Data powstania

1867

Data likwidacji

1950

Powierzchnia

180 km²[2]

Populacja (1877)
• liczba ludności


7901[3]

Szczegółowy podział administracyjny
Liczba gromad

13[3]

Liczba miejscowości

215[3]

Położenie na mapie
Położenie na mapie
56°11′24,0″N 24°37′55,2″E/56,190000 24,632000

Podbirże (ros. Подбиржанская волость, lit. Pabiržės valsčius) – dawna gmina na Kowieńszczyźnie, istniejąca w latach 1867–1950. Siedziba gminy znajdowała się w miasteczku Podbirże (lit. Pabiržė), przejściowo także we wsi Mūro Panemunė; obie obecnie na Litwie.

Historia

Gmina zbiorowa Podbirże powstała w wyniku reformy struktur administracyjnych państwa rosyjskiego w latach 1864–1867. Była częścią powiatu poniewieskiego, należącego do guberni kowieńskiej[4]. W 1877 roku obejmowała 215 miejscowości w 13 gromadach, zamieszkanych przez 7901 ludzi[3].

Po I wojnie światowej jednostka weszła w skład Republiki Litewskiej, gdzie została włączona do nowo utworzonego powiatu birżańskiego (początkowo zwanego poswolskim, a w 1919–1924 birżańsko-poswolskim). W 1923 roku składała się z 105 miejscowości, obejmujących łącznie 180 km² i zamieszkanych przez 7180 mieszkańców[2]. W 1932 roku gmina była podzielona na 8 gromad i zajmowała obszar 172 km²[5].

Podczas II wojny światowej gmina należała do Komisariatu Rzeszy Wschód (powiat birżański). Po wojnie obszar gminy wszedł w struktury administracyjne Związku Radzieckiego i Litewskiej SRR (nadal powiat birżański)[6]. Gminę zniesiono 20 czerwca 1950 wskutek reformy administracyjnej na Litwie, a jej obszar włączono do nowo utworzonego rejonu birżańskiego (7 gromad)[7].

Przypisy

  1. ↑ W 1919 pod nazwą powiat poswolski, a w latach 1919–1924 pod nazwą powiat birżańsko-poswolski.
  2. 1 2 Lietuvos apgyventos vietos: pirmojo visuotinojo Lietuvos gyventojų 1923 m. surašymo duomenys. – Kaunas, Centralinis Statistikos Biuras, 1925.
  3. 1 2 3 4 Волости и важнѣйшiя селенiя Европейской Россiи. Выпускъ V. – Изданiе Центральнаго Статистическаго Комитета, Санктпетербургъ, 1886.
  4. ↑ Н.П. ИнфоРост, ГПИБ | Карты [online], elib.shpl.ru [dostęp 2025-12-12].
  5. ↑ Savivaldybių žinynas („Savivaldybės“ redakcijos leidinys). – Kaunas, Spindulys, 1932.
  6. ↑ Lietuvos TSR administratyvinis-teritorinis padalinimas pagal 1949 m. sausio 1 d. padėtį. Lietuvos TSR Aukščiausiosios Tarybos Prezidiumo informacijos-statistikos skyrius. – Vilnius, Lietuvos TSR Aukščiausiosios Tarybos Prezidiumo leidinys, 1949.
  7. ↑ Tarybų Lietuvos enciklopedija. – Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1985.