Pompiany (gmina)
| gmina | |
| 1867–1950 | |
 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Obwód |
1867–1918: gb. kowieńska |
| Okręg |
1867–1919: poniewieski |
| Siedziba | |
| Data powstania |
1867 |
| Data likwidacji |
1950 |
| Powierzchnia |
208 km²[2] |
| Populacja (1877) • liczba ludności |
|
| Szczegółowy podział administracyjny | |
| Liczba gromad |
20[3] |
| Liczba miejscowości |
104[3] |
Położenie na mapie | |
| 55°56′09,6″N 24°20′16,8″E/55,936000 24,338000 | |
Pompiany (ros. Помпянская волость, lit. Pumpėnų valsčius) – dawna gmina na Kowieńszczyźnie, istniejąca w latach 1867–1950. Siedziba gminy znajdowała się w miasteczku Pompiany (lit. Pumpėnai); obecnie na Litwie.
Historia
Gmina zbiorowa Pompiany powstała w wyniku reformy struktur administracyjnych państwa rosyjskiego w latach 1864–1867. Była częścią powiatu poniewieskiego, należącego do guberni kowieńskiej[4]. W 1877 roku obejmowała 104 miejscowości w 20 gromadach, zamieszkanych przez 6369 ludzi[3].
Po I wojnie światowej jednostka weszła w skład Republiki Litewskiej. Podczas ustalania przynależności gmin do powiatów, r. gmina Pompiany zgłosiła 16 czerwca 1919 chęć przynależności do powiatu poniewieskiego, jednak ostatecznie została przydzielona do nowo utworzonego powiatu birżańskiego (początkowo zwanego poswolskim, a w 1919–1924 birżańsko-poswolskim). Tydzień później, 23 czerwca 1919, włączono do niej nieuznaną gminę Paįstrys[5]. W 1923 roku składała się z 128 miejscowości, obejmujących łącznie 208 km² i zamieszkanych przez 8224 mieszkańców[2]. 2 marca 1926 przychylono się do woli mieszkańcow, przenosząc gminę Pompiany z powiatu birżańskiego z powrotem do powiatu poniewieskiego. W 1932 roku gmina była podzielona na 12 gromad i zajmowała obszar 187 km²[6].
Podczas II wojny światowej gmina należała do Komisariatu Rzeszy Wschód (powiat poniewieski). Po wojnie obszar gminy wszedł w struktury administracyjne Związku Radzieckiego i Litewskiej SRR (początkowo w powiecie poniewieskim, a od 1947 w nowo utworzonym powiecie poswolskim)[7]. Gminę zniesiono 20 czerwca 1950 wskutek reformy administracyjnej na Litwie, a jej obszar włączono do nowo utworzonego rejonu johaniszkielskiego (11 gromad)[8].
Przypisy
- ↑ W 1919 pod nazwą powiat poswolski, a w latach 1919–1924 pod nazwą powiat birżańsko-poswolski.
- 1 2 Lietuvos apgyventos vietos: pirmojo visuotinojo Lietuvos gyventojų 1923 m. surašymo duomenys. – Kaunas, Centralinis Statistikos Biuras, 1925.
- 1 2 3 4 Волости и важнѣйшiя селенiя Европейской Россiи. Выпускъ V. – Изданiе Центральнаго Статистическаго Комитета, Санктпетербургъ, 1886.
- ↑ Н.П. ИнфоРост, ГПИБ | Карты [online], elib.shpl.ru [dostęp 2025-12-12].
- ↑ Donatas Pilkauskas. Panevėžio apskritis 1918–1940 metais. Panevėžio kraštotyros muziejus. // psl. 8
- ↑ Savivaldybių žinynas („Savivaldybės“ redakcijos leidinys). – Kaunas, Spindulys, 1932.
- ↑ Lietuvos TSR administratyvinis-teritorinis padalinimas pagal 1949 m. sausio 1 d. padėtį. Lietuvos TSR Aukščiausiosios Tarybos Prezidiumo informacijos-statistikos skyrius. – Vilnius, Lietuvos TSR Aukščiausiosios Tarybos Prezidiumo leidinys, 1949.
- ↑ Tarybų Lietuvos enciklopedija. – Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1985.