Powiat Tost-Gleiwitz

Powiat toszecko-gliwicki

Landkreis Tost-Gleiwitz

powiat ziemski
1743–1945
Państwo	Prusy
Prowincja	Górny Śląsk
Rejencja	opolska[1]
Siedziba	Toszek (1743–1841), Gut Kamienietz (1841–1869), Gliwice (1869–1945)
Data powstania	1743
Data likwidacji	1945
Zarządzający	Erich Heidtmann (ostatni)
Powierzchnia	879,98 km²
Populacja (1910) • liczba ludności	80.515
Położenie na mapie

Powiat Tost-Gleiwitz (niem. Kreis Tost-Gleiwitz, pol. powiat toszecko-gliwicki), do około 1820 roku powiat Tost (niem. Kreis Tost; pol. powiat toszecki) – niemiecki powiat istniejący w latach 1743–1945 na terenie prowincji Śląsk.

W latach 1743–1841 siedzibą powiatu był Toszek, 1841–1869 Gut Kamienietz, a 1869–1945 Gliwice.

Powiat powstał w 1743 roku. Po podziale prowincji Śląsk w 1816 roku powiat Tost-Gleiwitz włączono do rejencji opolskiej. W latach 1820. utrwalił się nazwa Tost-Gleiwitz, wcześniej nazywany powiatem toszeckim (Kreis Tost)^[2].

W 1818 roku z części powiatów Tost-Gleiwitz, Pleß i Ratibor utworzono nowy Rybnik.

W 1897 roku z powiatu wydzielono miasto Gliwice, które utworzyło odrębny powiat miejski.

W 1910 roku powiat obejmował 197 gmin o powierzchni 879,98 km² zamieszkanych przez 80.515 osób^[3].

Po plebiscycie na Górny Śląsku w 1922 roku powiat prawie w całości pozostał w Niemczech. Jedynie gminy jednostkowe Gierałtowice i Przyszowice oraz obszary dworskie Gierałtowice i Przyszowice weszły w skład II Rzeczypospolitej i utworzonego tam województwa śląskiego, gdzie zostały włączone do powiatu rudzkiego^[4].

Podczas II wojny światowej powiat włączono do rejencji katowickiej, obejmującej również okupowane ziemie polskie. W 1945 roku terytorium powiatu zajęła Armia Czerwona i cały powiat znalazł się on pod administracją polską^[5].