Przyszowice

Przyszowice

wieś
Dwór w Przyszowicach (2012)
Państwo	Polska
Województwo	śląskie
Powiat	gliwicki
Gmina	Gierałtowice
Liczba ludności (2008)	3203
Strefa numeracyjna	32
Kod pocztowy	44-178[1]
Tablice rejestracyjne	SGL
SIMC	0214362
Położenie na mapie gminy Gierałtowice Przyszowice
Położenie na mapie Polski Przyszowice
Położenie na mapie województwa śląskiego Przyszowice
Położenie na mapie powiatu gliwickiego Przyszowice
50°14′52″N 18°44′14″E/50,247778 18,737222[2]
Strona internetowa

Herby: von Raczek

von Ludwig

Przyszowice (niem. Preiswitz) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Gierałtowice.

W latach 1954-1972 wieś była siedzibą gromady Przyszowice, po reformie administracji, aż do 1977 była siedzibą gminy Przyszowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

W 1295 w spisanej po łacinie księdze Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis miejscowość wymieniona jest jako Przyssowitz^[5].

Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Przecziczow wymienia w latach (1470–1480) Jan Długosz w Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis^[6].

W alfabetycznym spisie miejscowości na Śląsku wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie miejscowość występuje pod obecnie używaną polską nazwą Przyszowice oraz niemiecką Preiswitz^[7]. Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku notuje miejscowość we fragmencie „Preischwitz, polnisch Pryszowice^[8]”^[9].

• Dwór w Przyszowicach – obiekt wzniesiony na początku XIX w., przebudowany i rozbudowany w latach 1890–1895 dla rodziny von Raczek. Obiekt eklektyczny, dwukondygnacyjny na planie zbliżonym do prostokąta, przekryty dachem wielospadowym. Elewacje tynkowane, gładkie. Ryzality ze szczytami wolutowymi. W części południowej czterokondygnacyjna wieża kolista, we fragmencie górnym ośmioboczna, przekryta dachem płaskim zwieńczonym krzyżem (pierwotnie zwieńczona hełmem baniastym z latarnią). Portal główny z kartuszem zawierającym herby rodziny von Raczek (L) i von Ludwig (P)^[10][11] Pałac otoczony jest parkiem o powierzchni 8,4 ha z okazami drzewostanu liściastego.
• Spichlerz plebański – budynek drewniany z 1829 roku o konstrukcji zrębowej. Dach dwuspadowy kryty gontem z półksiężycem na kalenicy.

Inne historyczne obiekty

• Kościół św. Jana Nepomucena – kościół parafialny wybudowany w latach 1937–1938. Obiekt halowy, jednonawowy z kaplicą, przekryty sklepieniem kolebkowym. Dach dwuspadowy z sygnaturką. W narożu wieża czworoboczna z dzwonnicą i zegarem, zwieńczona krzyżem. Na dzwonnicy dzwon Urban z 1512 roku (średnica 120 cm, waga 982 kg) oraz dzwon Grzegorz z 1582 roku (średnica 100 cm, waga 580 kg). Projektantem kościoła był inż. Jan Affa z Raciborza.
• Budynek szkoły z 1902 roku.

Przedszkola:

• Przedszkole w Przyszowicach

Szkoły podstawowe:

• Szkoła Podstawowa im. Karola Miarki w Przyszowicach

Przez wieś przebiega szlak turystyczny:

• Szlak Krawędziowy GOP

W Przyszowicach znajduje się Ludowy Klub Sportowy Jedność 32. Utworzono go w 1932 roku, jednak w 1958 roku z drużyny piłki nożnej odeszło wielu zawodników i działalność klubu wstrzymano. Wznowiono ją 21 marca 1965 roku i od tamtej pory klub się rozwija.

Klub:

• Pełna nazwa: Ludowy Klub Sportowy Jedność 32 Przyszowice
• Sekcja piłkarska Liga: IV liga: grupa śląska II
• Sekcja pływacka dla dzieci i młodzieży
• Sekcja skata Liga: III A, III B, III C
• Rok założenia: 1932
• Barwy: zielono-czerwone
• Adres: ul. Karola Miarki 1

Stadion:

• Pojemność – 1200 miejsc (400 siedzących)
• Oświetlenie – brak

Władze:

• Prezes: Paweł Szołtysek
• Trener: Mateusz Labusek

Przez wieś przebiega linia kolejowa nr 149 z przystankiem Przyszowice.

Przez wieś przechodzi droga wojewódzka nr 921, droga krajowa nr 44, autostrada A4 oraz autostrada A1.

Transport miejski na terenie Przyszowic organizuje Zarząd Transportu Metropolitalnego i składają się na następujące linie autobusowe: 41, 47, 120,136, 669 i 936, przez Przyszowice przebiega też trasa pośpiesznej linii autobusowej M18 (Gliwice Centrum Przesiadkowe – Mikołów Plac 750-Lecia – Radziejówka – Tychy Paprocany Osiedle Z1) niemająca na terenie miejscowości przystanku. Na terenie Przyszowic znajdują się następujące przystanki autobusowe: Przyszowice Dwór nż (na żądanie), Przyszowice Graniczna nż, Przyszowice Grobla nż, Przyszowice Kolejowa, Przyszowice Korty nż, Przyszowice Kościół, Przyszowice Polna nż, Przyszowice Skrzyżowanie, Przyszowice Szyb nż, Przyszowice Wytwórnia nż Poszczególne linie łączą Przyszowice z następującymi miejscowościami:

• M18 : Gliwice Centrum Przesiadkowe – Przyszowice – Paniówki – Borowa Wieś – Wygoda – Śmiłowice – Mokre – Reta – Mikołów – Wilkowyje – Radziejówka – Tychy Delphi (obsługiwana przez PKM Tychy Sp. z o.o.)
• 41 : Gliwice Dworcowa – Przyszowice – Paniówki – Borowa Wieś – Wygoda – Śmiłowice – Mokre – Reta – Mikołów ulica Krakowska (linia KZK GOP Katowice – od 1 maja 2010 roku linia obsługiwana przez Usługi Transportowe Pawelec Krzysztof Katowice)
• 47 : Zabrze Goethego – Makoszowy – Przyszowice – Gierałtowice – Knurów – Krywałd – Szczygłowice Kopalnia (linia obsługiwana przez PKM Gliwice Sp. z o.o.)
• 120 : Katowice Dworzec PKP – Kochłowice – Halemba – Borowa Wieś – Wygoda – Paniówki – Przyszowice – Gierałtowice – Knurów – Krywałd – Szczygłowice Kopalnia (linia obsługiwana przez Gliwickie Konsorcjum Komunikacji Miejskiej w skład którego wchodzą PKM Gliwice Sp. z o.o. i Bus Service Center Gliwice Sp. z o.o.)
• 669 : Gliwice Dworcowa – Przyszowice – Chudów – Paniówki – Borowa Wieś – Wygoda – Halemba – Kochłowice – Bykowina Grzegorzka (linia obsługiwana przez PKM Gliwice Sp. z o.o.)
• 936 i 136 :linie gminne łączące: Gieratowice, Przyszowice, Chudów i Paniówki.

• Stefan Cichy
• Józef Joachim Telega
• Florian Fronczek

• Parafia św. Jana Nepomucena w Przyszowicach
• Zbrodnia w Przyszowicach

• Johann GeorgJ.G. Knie Johann GeorgJ.G., Alphabethisch-Statistisch-Topographische Uebersicht aller Dörfer, Flecken, Städte und andern Orte der Königl. Preuß. Provinz Schlesien ..., Breslau: Graß, Barth und Comp., 1830, OCLC 751379865  (niem.).
• FelixF. Triest FelixF., Topographisches Handbuch von Oberschlesien., Breslau: Wilh. Gottl. Korn, 1864–1865, OCLC 315739117  (niem.), Erste Hälfte, Zweite Hälfte.