Rąbity

Rąbity
Rabity
wieś
Ilustracja
Zrujnowany pałac w Rąbitach
Państwo

 Polska

Województwo

 warmińsko-mazurskie

Powiat

iławski

Gmina

Zalewo

Strefa numeracyjna

89

Kod pocztowy

14-230[1]

Tablice rejestracyjne

NIL

SIMC

0490866

Położenie na mapie gminy Zalewo
Mapa konturowa gminy Zalewo, w centrum znajduje się punkt z opisem „Rąbity”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Rąbity”
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa konturowa województwa warmińsko-mazurskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Rąbity”
Położenie na mapie powiatu iławskiego
Mapa konturowa powiatu iławskiego, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Rąbity”
Ziemia53°48′58″N 19°37′54″E/53,816111 19,631667[2]

Rąbity (do 31 grudnia 2002 Rabity[3].; niem. Rombitten) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Zalewo.

Położenie

Miejscowość leży okolo 4 km na południe od Zalewa, w krainie historycznej Prusy Górne.

Historia

Rąbity (Rombiten) na mapie starostwa przezmarskiego w okręgu Prusy Górne, mapa z 1799.

Wieś wzmiankowana w czasach krzyżackich w dokumentach z roku około 1400, jako wieś pruska na 16 włókach. Pierwotna nazwa wsi Rumbithen najprawdopodobniej wywodzi się od imienia Prusa - Rumbita.

Od XVI do XX wieku wieś funkcjonowała jako obszar dworski.

W roku 1782 we wsi odnotowano 11 domów (dymów), natomiast w 1858 w pięciu gospodarstwach domowych było 95 mieszkańców. W latach 1937–1939 było 81 mieszkańców.

W latach 1525–1752 Rąbity znajdowały się w starostwie przezmarskim w okręgu górnopruskim Prus Książęcych.

W latach 1752–1975 Rąbity należały do powiatu morąskiego. Od 1874 podlegały pod urząd gminny Kupin. W 1928 obszar dworski został włączony do gminy wiejskiej.

W latach 1946–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. W latach 1945–1954 i od 1973 roku należy do gminy Zalewo.

Zabytki

W miejscowości zachowały się pozostałości zespołu dworskiego z połowy XIX wieku – neoklasycystyczny dwór w stanie do remontu oraz park ze stawem, strumieniami i starodrzewiem. W latach 20. XX wieku był on własnością Georga Apla[4].

Powiązane osoby

W 1849 roku w Rąbitach urodziła się niemiecka folklorystka Elisabeth Lemke.

Przypisy

  1. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1090 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 114963.
  3. ↑ 1 stycznia 2003 nastąpiła zmiana nazwy z Rabity na Rąbity, zob. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustalenia i zmiany urzędowych nazw niektórych miejscowości w województwach: dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, lubelskim, lubuskim, mazowieckim, opolskim, podlaskim, pomorskim, śląskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim i zachodniopomorskim oraz obiektu fizjograficznego w województwie podkarpackim (Dz. U. z 2002 r. Nr 233, poz. 1964 (ISAP)).
  4. ↑ Rąbity [online], Polskie Zabytki [dostęp 2025-09-08].

Bibliografia

  • "Morąg - z dziejów miasta i powiatu", Pojezierze, Olsztyn 1973
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.