Ryszard Petru

Ryszard Petru

Ryszard Petru (2016)
Pełne imię i nazwisko	Ryszard Jerzy Petru
Data i miejsce urodzenia	6 lipca 1972 Wrocław
Przewodniczący Nowoczesnej
Okres	od 31 maja 2015 do 25 listopada 2017
Przynależność polityczna	Nowoczesna
Następca	Katarzyna Lubnauer
Przewodniczący Klubu Poselskiego Nowoczesnej
Okres	od 12 listopada 2015 do 26 kwietnia 2017
Przynależność polityczna	Nowoczesna
Następca	Katarzyna Lubnauer

Ryszard Jerzy Petru (ur. 6 lipca 1972^[1] we Wrocławiu^[2]) – polski ekonomista i polityk. W latach 2011–2015 przewodniczący Towarzystwa Ekonomistów Polskich, poseł na Sejm VIII i X kadencji, założyciel i w latach 2015–2017 przewodniczący partii Nowoczesna.

Jego przodkowie pochodzili ze Lwowa^[3]. Urodził się we Wrocławiu jako syn Zygmunta i Danuty z domu Potocznej^[4], fizyków pracujących na uczelniach^[5]. W rodzinnym mieście ukończył V Liceum Ogólnokształcące im. gen. Jakuba Jasińskiego^[6][7]. Brał udział w happeningach Pomarańczowej Alternatywy^[8]. W klasie maturalnej zorganizował szkolne spotkanie z premierem Tadeuszem Mazowieckim, pracował jako wolontariusz i działacz Forum Młodych Unii Demokratycznej przy jego kampanii prezydenckiej z 1990. W 1991 wstąpił do Unii Demokratycznej we Wrocławiu^[8]. Przez rok studiował zarządzanie na Wydziale Informatyki i Zarządzania Politechniki Wrocławskiej^[7][8], następnie przeniósł się do Warszawy. W Szkole Głównej Handlowej w 1997 ukończył studia magisterskie z zakresu stosunków międzynarodowych na kierunku międzynarodowe stosunki gospodarcze i polityczne; obronił pracę magisterską pt. Determinanty oszczędności w krajach Azji Wschodniej^{[9][10][8][11]}.

W latach 1993–1995 był asystentem posła UD Władysława Frasyniuka^[7][8]. Z rekomendacji swojego promotora Leszka Balcerowicza rozpoczął pracę w fundacji CASE^[7]. Uczestniczył w finansowanym przez USAID projekcie badawczym The Second Stage of Economic and Political Transition pod kierunkiem Marka Dąbrowskiego^[12]. Od 1995 był asystentem Leszka Balcerowicza, a w latach 1997–2000 (w okresie pełnienia przez tegoż funkcji wicepremiera i ministra finansów w gabinecie Jerzego Buzka) jego doradcą^[2]. Pracował jako konsultant w biurze pełnomocnika rządu ds. reformy emerytalnej. W 1998 podjął pracę jako asystent w Szkole Głównej Handlowej^[7]. Należał do Unii Wolności; w wyborach samorządowych w 1998 bezskutecznie ubiegał się z listy tego ugrupowania o mandat radnego Sejmiku Województwa Mazowieckiego^[13]. W wyborach parlamentarnych w 2001 z pierwszego miejsca na liście UW w okręgu podwarszawskim bez powodzenia kandydował do Sejmu, zdobywając 4649 głosów^[14][15]. Jako zastępca sekretarza generalnego UW Mirosława Czecha współorganizował wówczas kampanię wyborczą tego ugrupowania^[16][17]. W ramach UW kreował się na młodego antyintelektualistę^[16].

W latach 2001–2004 był zatrudniony jako ekonomista ds. Polski i Węgier w Banku Światowym^[7], gdzie zajmował się ponownie reformami finansów publicznych i systemu emerytalnego, doradzając w krajach Europy Środkowo-Wschodniej i Azji Centralnej, a także polityką regionalną i klimatem inwestycyjnym^[18][19][2]. Od 2003 do 2015 był prezesem Fundacji Klub Obywatelski, założonej w 2002 przez zgromadzenie fundatorów z udziałem Mirosława Czecha, Janusza Lewandowskiego, Aleksandra Smolara, Hanny Suchockiej i Tadeusza Syryjczyka, a zlikwidowanej w maju 2015^[20]. Od 2004 do 2008 zajmował stanowisko głównego ekonomisty w Banku BPH. Następnie pracował na stanowisku dyrektora banku ds. strategii i głównego ekonomisty w BRE Banku^[2][18], po czym do maja 2011 był dyrektorem departamentu relacji inwestorskich i analiz w PKO BP^[19][21]. Według depesz opublikowanych przez WikiLeaks miał być około 2009–2010 nieformalnym doradcą premiera Donalda Tuska, czemu Ryszard Petru zaprzeczał^[8][22]. W latach 2011–2014 był partnerem w firmie PwC, odpowiedzialnym za polskie przedsiębiorstwa prywatne^[19].

W maju 2011 objął funkcję przewodniczącego Towarzystwa Ekonomistów Polskich^[23][24]. W tym samym miesiącu został przewodniczącym rady nadzorczej Domu Inwestycyjnego Investors Jakuba Bartkiewicza^[25]; odszedł z tego gremium w następnym roku^[26]. Był też głównym doradcą ekonomicznym fundacji DemosEuropa – Centrum Strategii Europejskiej^[25]. Współpracował z założonym przez Leszka Balcerowicza Forum Obywatelskiego Rozwoju jako prelegent na organizowanych przez tę fundację spotkaniach i seminariach^[27]. W 2013 był ekspertem i współprowadzącym – wraz z duchownymi Kazimierzem Sową i Maciejem Ziębą – program Moralność i etyka czasów kryzysu w stacji Religia.tv^[28]. W tym samym roku objął funkcję doradcy ds. gospodarczych marszałka województwa dolnośląskiego Rafała Jurkowlańca^[19][8]. W 2014 został mianowany przewodniczącym rady nadzorczej Polskich Kolei Państwowych, ale zrezygnował w dniu formalnego objęcia funkcji^{[29][30][8][31]}. W tym samym roku został przewodniczącym rady nadzorczej przedsiębiorstwa Solaris Bus & Coach^[32]. Podczas wyborów samorządowych w 2014 udzielił poparcia ubiegającym się o reelekcję prezydentowi Wrocławia Rafałowi Dutkiewiczowi i prezydent Łodzi Hannie Zdanowskiej, wchodząc w skład komitetu honorowego tej ostatniej^[8][33][34]. Zajmował się działalnością publicystyczną, wydał m.in. książkę Koniec wolnego rynku? Geneza kryzysu (2014), napisaną wspólnie z dziennikarzem Łukaszem Lipińskim^[35]. Współpracował z Grzegorzem Kasdepkem przy jego dwóch książkach dla dzieci dotyczących podstaw ekonomii i wydanych przez Narodowe Centrum Kultury w serii Liczby kultury – był konsultantem merytorycznym Pestki, dropsa, cukierka^[36] oraz współautorem Zaskórniaków i innych dziwadeł z krainy portfela^[37]. W lutym 2015 promował Centra Obsługi Inwestorów i Eksporterów przy Ministerstwie Gospodarki^[33].

W maju 2015 powołał Fundację Nowoczesna RP z siedzibą w Rzeszowie^[38] oraz zainicjował powołanie ugrupowania NowoczesnaPL^[39], rozpoczynając tworzenie wokół nich ruchu politycznego^[40][41]. W tworzenie formacji zaangażowali się m.in. Wadim Tyszkiewicz^[42][43] i Paweł Rabiej^[44]. 30 czerwca w związku z rozpoczęciem działalności politycznej zawiesił wykonywanie funkcji przewodniczącego TEP (pełniącym obowiązki został Bohdan Wyżnikiewicz)^[45]. W sierpniu 2015 zarejestrowana została partia polityczna Nowoczesna Ryszarda Petru^[46]. W wyborach parlamentarnych w październiku tegoż roku Ryszard Petru zarejestrował się jako kandydat z pierwszego miejsca tego ugrupowania w okręgu stołecznym. W wyniku głosowania z 25 października 2015 uzyskał mandat posła na Sejm VIII kadencji, otrzymując 129 088 głosów, a zorganizowana przez niego partia zajęła w tych wyborach czwarte miejsce z poparciem 7,6%, wprowadzając do Sejmu 28 posłów^[47]. Początkowo został przewodniczącym klubu poselskiego Nowoczesnej, jednak 26 kwietnia 2017 ustąpił z tej funkcji^[48].

Od końca 2015 przedstawiał się jako lider opozycji wobec rządów Prawa i Sprawiedliwości^[49]. Na początku grudnia 2016 kierowana przez niego partia była w Warszawie gospodarzem kongresu Partii Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy (ALDE Party)^[50][51], na którym Ryszard Petru opowiedział się za zainicjowaniem przez liberałów debaty ws. Polski w Europarlamencie^[52]. Na przełomie 2016/2017 był krytykowany za kilkudniowy wyjazd do Portugalii w towarzystwie posłanki Joanny Schmidt w czasie trwania sejmowego protestu opozycji przeciwko zmianom w organizacji pracy dziennikarzy w Sejmie. W styczniu 2017, kilka dni po powrocie do kraju, według dziennikarzy czasopisma „Wprost” wziął udział w spotkaniu z prezesem Prawa i Sprawiedliwości Jarosławem Kaczyńskim u Adama Bielana (jednocześnie w 2025 Ryszard Petru przyłączył się do krytyki wobec Szymona Hołowni za udział w podobnym spotkaniu, deklarując, że sam nie przyjąłby takiego zaproszenia)^[53].

25 listopada 2017 podczas konwencji Nowoczesnej utracił przywództwo w tym ugrupowaniu. W głosowaniu otrzymał 140 głosów, przegrał z Katarzyną Lubnauer, którą poparło 149 delegatów^[54]. W styczniu 2018 ogłosił powstanie stowarzyszenia „Plan Petru”^[55], mające według niego być ponadpartyjną kontrofertą dla propozycji premiera Mateusza Morawieckiego. Jednocześnie pozostał w Nowoczesnej^[56], którą jednak opuścił 11 maja tego samego roku^[57]. Pięć tygodni później utworzył koło poselskie Liberalno-Społeczni^[58].

17 listopada 2018 wraz z Joanną Scheuring-Wielgus ogłosił powołanie nowego ugrupowania pod nazwą Teraz!^[59] (wcześniej zarejestrowano je jako partię). Kilka miesięcy później partia Teraz! została postawiona w stan likwidacji. Współpracownicy jej lidera złożyli wniosek o rejestrację partii pod nazwą Teraz! Ryszarda Petru^[60], która jeszcze w tym samym roku także została postawiona w stan likwidacji^[61]. Również w 2019 Ryszard Petru poinformował o wycofaniu się z polityki i powrocie do biznesu^[62]; nie kandydował w wyborach parlamentarnych w tymże roku. W 2020 został partnerem zarządzającym w spółce prawa handlowego Petru Zientek Capital Partners^[63]. W 2021 założył think tank Instytut Myśli Liberalnej^[64]. W styczniu 2022 powrócił do Nowoczesnej^[65]. W maju 2023 ogłosił zamiar kandydowania do Senatu w okręgu nr 43 z ramienia własnego komitetu, w związku z czym przewodniczący partii Adam Szłapka zapowiedział jego zawieszenie w prawach członka^[66]. We wrześniu tego samego roku przeszedł do Polski 2050^[67], został przewodniczącym jednego z warszawskich kół partii^[68].

W wyborach parlamentarnych w tym samym roku został wybrany do Sejmu z ramienia koalicji Trzecia Droga. Startując z ostatniego miejsca na jej liście w okręgu warszawskim, otrzymał 24 192 głosy^[69]. W Sejmie X kadencji objął funkcję przewodniczącego Komisji Gospodarki i Rozwoju^[70]. Zasiadł także w Komisji Finansów Publicznych^[70].

W styczniu 2024 został przedstawicielem polskiego parlamentu w Zgromadzeniu Parlamentarnym Rady Europy, w którym dołączył do frakcji ALDE. W grudniu tego samego roku objął w tym zgromadzeniu funkcję generalnego sprawozdawcy na rzecz demokratycznej Białorusi^[71]. W 2024 bezskutecznie kandydował z listy Trzeciej Drogi w wyborach europejskich^[72]. Zadeklarował się jako przeciwnik projektu ustanowienia Wigilii Bożego Narodzenia dniem ustawowo wolnym od pracy^[73]; 24 grudnia 2024 w ramach happeningu na podstawie umowy zlecenia pracował jako kasjer w jednym ze stołecznych dyskontów sieci Biedronka^[73]. W marcu 2025 został przewodniczącym sejmowej Komisji do Spraw Deregulacji^[70].

W styczniu 2026 wystartował w wyborach na przewodniczącego Polski 2050; w pierwszej turze zajął czwarte miejsce wśród pięciu kandydatów^[74]. 18 lutego tego samego roku wraz z kilkunastoma innymi parlamentarzystami podjął decyzję o odejściu z Polski 2050 oraz o utworzeniu nowego klubu parlamentarnego Centrum^[75].

Dwukrotnie był laureatem plebiscytu Srebrne Usta w 2016 i 2019, gdzie zajął odpowiednio pierwsze^[76][77] i trzecie miejsce^[78].

Od 1997 był żonaty z Małgorzatą, mają dwie córki^[7]: Katarzynę i Magdalenę^[4]. W 2016 małżonkowie znaleźli się w separacji^[79], następnie doszło do rozwodu. Jego nową partnerką została posłanka Joanna Schmidt^[80]. Para zawarła związek małżeński w 2024^[81].

• Od czego zależy wartość majątku państwowego? (CASE, Warszawa 1996)^[82]
• Zaskórniaki i inne dziwadła z krainy portfela, współautor: Grzegorz Kasdepke (NCK, Warszawa 2014)^[37]
• Koniec wolnego rynku? Geneza kryzysu, współautor: Łukasz Lipiński (NCK, Warszawa 2014)^[35]
• Gospodarka zwycięży (5Why Promotion, Warszawa 2023)