Shirakumo (1901)

Shirakumo
白雲
Ilustracja
„Shirakumo” w 1902
Klasa

niszczyciel

Typ

Shirakumo

Historia
Stocznia

Thornycroft, Chiswick (Londyn) Anglia

Położenie stępki

1 lutego 1901

Wodowanie

1 października 1901

 Dai-Nippon Teikoku Kaigun
Nazwa

Shirakumo

Wejście do służby

13 lutego 1902

Wycofanie ze służby

1 kwietnia 1922

Los okrętu

złomowany

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność

342 t normalna
428 t pełna

Długość

67,5 m

Szerokość

6,34 m

Zanurzenie

1,83 m

Napęd
2 maszyny parowe, 4 kotły, 7000 KM, 2 śruby
Prędkość

31 węzłów

Uzbrojenie
1→2 działo 76 mm
5→4 dział 57 mm (5 x I)
Wyrzutnie torpedowe

2 x 450 mm (2 x I)

Załoga

59

Shirakumo (jap. 白雲; しらくも) – japoński niszczyciel typu Shirakumo z początku XX wieku, zbudowany w Wielkiej Brytanii. Wodowany w 1901 roku, wszedł do służby w Cesarskiej Marynarce Wojennej Japonii w 1902 roku. Służył podczas wojny japońsko-rosyjskiej. Został wycofany w 1922 roku.

Historia

Na skutek doświadczeń wojny chińsko-japońskiej, która potwierdziła wartość okrętów torpedowych, Cesarstwo Wielkiej Japonii przyjęło w 1896 roku dziesięcioletni program rozbudowy marynarki, przewidujący budowę nie tylko 63 torpedowców, ale też 23 niszczycieli[1]. Niszczyciele wówczas były nową klasą okrętów, toteż Japonia zwróciła się ku wiodącym w świecie stoczniom brytyjskim. W stoczni Thornycroft zamówiono najpierw sześć niszczycieli typu Murakumo, a następnie w ramach roku budżetowego 1900 dwa niszczyciele ulepszonego typu Shirakumo[2][1]. Przy praktycznie takich samych wymiarach zewnętrznych i takim samym uzbrojeniu różniły się one nieco większą wypornością i zastosowaniem mocniejszej siłowni, z kotłami o wyższym ciśnieniu pary[1]. Zmieniła się również ich sylwetka, z dwukominowej na czterokominową, podobną do okrętów stoczni Yarrow[3].

Stępkę pod budowę okrętu prototypowego „Shirakumo” położono 1 lutego 1901 roku[2]. Budowany był w stoczni J. Thornyroft & Co. w Chiswick (dzielnicy Londynu)[4]. Został wodowany 1 października 1901 roku, a próby morskie prowadzono w styczniu 1902 roku[4]. Okręt ukończono i oddano do służby 13 lutego 1902 roku[2].

Opis

Rysunek

Okręty typu Shirakumo były czterokominowymi niszczycielami z gładkopokładowym kadłubem, przy czym pokład dziobowy był nakryty wypukłym pokładem w formie „skorupy żółwia”[5]. Dziobnica była prawie pionowa[5]. Wyporność normalna wynosiła 342 ton, a pełna 428 ton[4]. Długość całkowita wynosiła 67,5 metra, a na linii wodnej 65,89 m[3]. Szerokość wynosiła 6,34 m, a zanurzenie 1,83 m[3]. Załoga liczyła 59–60 osób[a].

Okręt napędzany był przez dwie pionowe 4-cylindrowe maszyny parowe potrójnego rozprężania o mocy indykowanej 7000 hp, poruszające dwie śruby[4]. Parę dostarczały cztery kotły wodnorurkowe typu Thornycroft[4]. Prędkość maksymalna projektowa wynosiła 31 węzłów[4]. „Shirakumo” na próbach na odcinku 6 mil rozwinął prędkość 31,819 węzła[4]. Normalny zapas węgla wynosił 40 ton, a maksymalny 95 ton[4].

Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło początkowo pojedyncze działo kalibru 76 mm o długości lufy L/40 (40 kalibrów) umieszczone na rufie oraz pięć dział kalibru 57 mm umieszczonych na pokładzie na burtach i na platformie nad sterówką na dziobie[3]. Uzbrojenie jeszcze przed 1905 rokiem wzmocniono, zastępując dziobowe działo kalibru 57 mm przez drugie działo kalibru 76 mm[3]. Uzbrojenie torpedowe obejmowało dwie pojedyncze obrotowe wyrzutnie torped kalibru 450 mm (18 cali), umieszczone w osi podłużnej na pokładzie w części rufowej[3][b].

Służba

W chwili wybuchu wojny rosyjsko-japońskiej „Shirakumo” był okrętem flagowym 1. dywizjonu niszczycieli, dowodzonego przez komandora Asai, wchodzącego w skład 1 Eskadry Floty Połączonej[6]. Dowódcą okrętu był komandor ppor. K. Hazama[3]. Okręt wziął udział ze swoim dywizjonem w wojnie rosyjsko-japońskiej, zaczynając od otwierającego wojnę ataku niszczycieli w nocy z 8 na 9 lutego 1904 roku na okręty rosyjskie na redzie Port Arthur. Atakował jako pierwszy okręt z czołowego 1. dywizjonu, wystrzeliwując ok. godz. 0:28 (czasu japońskiego) dwie torpedy i prawdopodobnie uszkadzając jedną z nich pancernik „Cesariewicz”[7]. Według innych autorów, prawdopodobnie trafił pancernik „Retwizan”[8]. Według niektórych autorów, „Shirakumo” został lekko uszkodzony ogniem rosyjskim[8].

Według części źródeł, w nocy z 9 na 10 marca „Shirakumo” wchodził w skład okrętów 1. dywizjonu niszczycieli (wraz z „Asashio”, „Akatsuki” i „Kasumi”) wysłanych na wypad pod Port Artur[9]. Podczas wypadu doszło o 3:37 do prawie godzinnej bitwy z rosyjskim zespołem niszczycieli kmdr. Matusewicza w składzie „Wynosliwyj”, „Wnimatielnyj”, „Włastnyj” i „Biesstrasznyj”, w trakcie której niszczyciele japońskie odniosły uszkodzenia, z wyjątkiem „Shirakumo”[10].

W toku dalszych działań, „Shirakumo” w nocy z 23 na 24 czerwca 1904 roku atakował nieskutecznie torpedami zespół rosyjski, który zrezygnował z próby przedarcia się do Władywostoku i wracał do Port Artura[11]. Został przy tym uszkodzony, doszło do pożaru i zginęło trzech członków załogi[11]. Ponownie nieskutecznie atakował rosyjską flotę odchodzącą do Port Artura po bitwie na Morzu Żółtym 10/11 lipca 1904 roku[12].

„Shirakumo” wziął następnie udział w bitwie pod Cuszimą 27 maja 1905 roku, przydzielony do 4. dywizjonu niszczycieli kmdr. por. Suzuki, w składzie 2 Eskadry[3][13]. Dowódcą okrętu był komandor ppor. Kamada[3].

28 sierpnia 1912 roku został przeklasyfikowany na niszczyciel 3. klasy[2]. „Shirakumo” został wycofany ze służby 1 kwietnia 1922 roku[2][4]. 21 lipca 1925 roku został zatopiony[2]. Według innych źródeł został rozbrojony w Kure w 1923 roku i następnie złomowany[4].

Uwagi

  1. ↑ 59 osób według Suliga 1995 ↓, 60 osób wg Jentschura, Jung i Mickel 1977 ↓, s. 131
  2. ↑ Publikacje podają kaliber wyrzutni torped 18 cali = 457 mm (np. Suliga 1995 ↓), lecz torpedy nominalnego kalibru 18 cali miały w rzeczywistości kaliber 450 mm (Eric Lacroix, Linton Wells: Japanese Cruisers of the Pacific War. Londyn: 1997, s. 778.

Przypisy

  1. 1 2 3 Gardiner, Chesneau, Kolesnik (red.) 1979 ↓, s. 237-238
  2. 1 2 3 4 5 6 Nishida 2002 ↓.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Suliga 1995 ↓, s. bez nr.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Jentschura, Jung i Mickel 1977 ↓, s. 31-132
  5. 1 2 Na podstawie Suliga 1995 ↓, s. rysunek
  6. ↑ Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 26.
  7. ↑ Olender 2021 ↓, s. 172, 638.
  8. 1 2 Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 45.
  9. ↑ Nikołaj Afonin, Siergiej Bałakin. „Wnimatielnyj” i drugije. Port-arturskije minonoscy zarubieżnoj postrojki. „Morskaja Kollekcyja”. 5/2000, s. 21-22, 2000. (ros.).
  10. ↑ Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 70-72.
  11. 1 2 Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 116.
  12. ↑ Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 150.
  13. ↑ Dyskant i Michałek 2005 ↓, s. 361.

Bibliografia

  • Conway’s All the world’s fighting ships 1860–1905. Robert Gardiner, Roger Chesneau, Eugene Kolesnik (red.). Londyn: Conway Maritime Press, 1979. ISBN 0-85177-133-5. (ang.).
  • Hansgeorg Jentschura, Dieter Jung, Peter Mickel: Warships of the Imperial Japanese Navy, 1869–1945. Wyd. IV (1986). Naval Institute Press, 1977. ISBN 0-87021-893-X. (ang.).
  • Józef Wiesław Dyskant, Andrzej Michałek: Port Artur Cuszima 1904–1905. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 2005. ISBN 83-11-10209-0.
  • Hiroshi Nishida: Shirakumo class 3rd class destroyers. Imperial Japanese Navy, 2002. (ang.).
  • Piotr Olender: Wojna rosyjsko-japońska 1904–1905. Działania na morzu. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2021. ISBN 978-83-8178-686-7.
  • Siergiej Suliga: Japonskij fłot. Korabli Russko-Japonskoj wojny 1904-1905 gg. Wypusk 2. Moskwa: Askold, 1995. ISBN 5-85259-077-0. (ros.). [Японский флот. Корабли русско-японской войны 1904-1905 гг.]
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.