Sygnalizator przytorowy
Sygnalizator przytorowy – urządzenie do przekazywania zezwoleń[1] lub zakazów jazdy, oraz informacji i warunkach jazdy po danej drodze[1][2][3], za pomocą sygnałów optycznych odnoszących się do ruchu pociągów lub ruchu manewrowego[1].
Maszynista prowadzi pociąg po odcinkach toru zasadniczo wyznaczanych przez sygnalizatory przytorowe[3]. Sygnalizator przytorowy zazwyczaj jest początkiem lub końcem drogi przebiegu[4].
Sygnalizatory przytorowe ze względu na konstrukcję dzielą się na kształtowe i świetlne[5][3].
W Polsce
Sygnalizatory ze względu na rodzaj podawanych sygnałów dzielą się na[5]:
- pociągowe: semafory, tarcze ostrzegawcze, sygnalizatory powtarzające, sygnalizatory sygnału zastępczego i tarcze ostrzegawcze przejazdowe;
- manewrowe: tarcze manewrowe i rozrządowe.
Podział sygnalizatorów ze względu na miejsce ustawienia oraz funkcję na posterunku ruchu[6]:
- wjazdowe – sygnalizujące wjazdy z torów szlakowych na posterunek ruchu, ustawiane przed stacjami, posterunkami odgałęźnymi oraz posterunkami bocznicowymi,
- wyjazdowe – sygnalizujące wyjazdy z torów posterunku na tory szlakowe, ustawiane przy torach głównych stacji, a w razie potrzeby na posterunkach odgałęźnych; odmianą semaforów wyjazdowych są semafory wyjazdowe grupowe, ustawiane za drogą zwrotnicową,
- drogowskazowe – sygnalizujące jazdy pociągowe w obrębie posterunku ruchu, ustawiane przy torach, z których odbywają się jazdy na inne tory stacyjne,
- odstępowe – ustawiane na posterunkach odstępowych oraz na szlakach z samoczynną blokadą liniową.
Podział sygnalizatorów ze względu na sposób działania[6]:
- niesamoczynne – na których sygnały zmieniane mogą być tylko przez personel ruchu,
- obsługiwane – na których sygnał zezwalający na jazdę pociągową podawany jest przez personel ruchu, a sygnał zabraniający ukazuje się samoczynnie po minięciu semafora przez pociąg,
- samoczynne – na których sygnały podawane są samoczynnie w zależności od sytuacji ruchowej.
Przypisy
- 1 2 3 Adam Jabłoński, Marek Jabłoński (red.), Poradnik dla inspektorów Tom I: Automatyka sterowania ruchem kolejowym i prowadzenie ruchu kolejowego, Urząd Transportu Kolejowego, 2023, s. 685, ISBN 978-83-65709-89-9 [dostęp 2026-04-08].
- ↑ Dąbrowa-Bajon 2014 ↓, s. 20–21.
- 1 2 3 Dąbrowa-Bajon 2014 ↓, s. 69–70.
- ↑ Dąbrowa-Bajon 2014 ↓, s. 21–22.
- 1 2 Wytyczne techniczne budowy urządzeń sterowania ruchem kolejowym Ie-4 (WTB-E10).
- 1 2 Adam Jabłoński, Marek Jabłoński, Jerzy Gorski, Sygnalizacja kolejowa i wskaźniki sygnalizacji kolejowej, [w:] Adam Jabłoński, Marek Jabłoński (red.), Poradnik dla inspektorów Tom I: Automatyka sterowania ruchem kolejowym i prowadzenie ruchu kolejowego, Urząd Transportu Kolejowego, 2023, s. 309, ISBN 978-83-65709-89-9 [dostęp 2026-04-08].
Bibliografia
- Mirosława Dąbrowa-Bajon: Podstawy sterowania ruchem kolejowym. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, 2014. ISBN 978-83-7814-320-8.