Tadeusz Chmielniak
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
12 października 1941 |
| Profesor nauk technicznych | |
| Specjalność: budowa i eksploatacja maszyn, energetyka | |
| Alma Mater | |
| Doktorat |
1970 |
| Habilitacja |
1972 |
| Profesura |
1982 |
| Polska Akademia Nauk | |
| Status |
członek rzeczywisty |
| Funkcja Jednostka PAN |
Przewodniczący |
| Doktor honoris causa Politechnika Częstochowska – 2009 Politechnika Śląska – 2011 | |
| Nauczyciel akademicki | |
| Uczelnia |
Politechnika Śląska |
| Prodziekan ds. wychowania i nauczania | |
| Wydział |
Mechaniczno-Energetyczny |
| Okres spraw. |
1973–1975 |
| Dziekan | |
| Wydział |
Mechaniczno-Energetyczny |
| Okres spraw. |
1975–1981 |
| Rektor | |
| Uczelnia |
Politechnika Śląska |
| Okres spraw. |
1987–1990 |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Odznaczenia | |
     | |
Tadeusz Jan Chmielniak (ur. 12 października 1941 w Czańcu k. Bielska-Białej) – polski inżynier, specjalista w dziedzinie maszyn cieplnych, profesor, wykładowca w Politechnice Śląskiej i jej były rektor, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk.
Życiorys
Urodził się w rodzinie Stefana i Franciszki Chmielniak[1]. Absolwent Liceum Ogólnokształcącego w Kątach[2]. Studia na Wydziale Mechaniczno-Energetycznym Politechniki Śląskiej ukończył w 1965 w ramach specjalności Energetyka jądrowa. Zaraz potem podjął studia na Uniwersytecie Jagiellońskim i w 1966 uzyskał stopień magistra matematyki[3]. Jeszcze jako student Politechniki Śląskiej w 1963 podjął pracę na uczelni na stanowisku asystenta-stażysty w Katedrze Cieplnych Maszyn Wirnikowych. W 1970 obronił doktorat, a dwa lata później uzyskał habilitację[4]. Od 1973 zatrudniony jako samodzielny pracownik naukowy, na początku jako docent, od 1982 jako profesor nadzwyczajny. W 1989 Rada Państwa nadała mu tytuł naukowy profesora zwyczajnego[5] oraz został nominowany na Generalnego Dyrektora Energetyki II stopnia[6].
Obejmował również w Politechnice Śląskiej stanowiska kierownicze. Od 1972 do 1976 był zastępcą dyrektora Instytutu Maszyn i Urządzeń Energetycznych, od 1982 kierował Katedrą Cieplnych Maszyn Wirnikowych. W latach 1982–2010 był dyrektorem Instytutu Maszyn i Urządzeń Energetycznych (od 1993 w strukturze Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki), w latach 1973–1975 prodziekanem ds. wychowania i nauczania, w latach 1975–1981 dziekanem Wydziału Mechaniczno-Energetycznego, a w kadencji 1987–1990 pełnił funkcję rektora Politechniki Śląskiej[4][7].
Od 2007 jest członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk[7], a od 2016 członkiem rzeczywistym[8]. W PAN pełni funkcję przewodniczącego Komitetu Problemów Energetyki oraz członka prezydium Komitetu Termodynamiki i Spalania. Jest także członkiem Komitetu Mechaniki[7][9]. Jest przewodniczącym Rady Programowej Instytutu Maszyn Przepływowych im. R. Szewalskiego PAN.
Dorobek naukowy
Jest autorem 6 monografii naukowych. Jego monografia pt. Technologie energetyczne wydana przez WNT w 2008 stanowi kompendium aktualnej wiedzy z zakresu wszystkich technologii energetycznych. Jest także autorem lub współautorem ponad 270 artykułów i komunikatów naukowych, autorem 5 i współautorem 4 skryptów i podręczników akademickich[3]. W trakcie swojej pracy akademickiej wypromował 22 doktorów nauk technicznych[7].
Działalność polityczna i związkowa
Członek PZPR (od 1963). Delegat na IX Nadzwyczajny Zjazd PZPR (14–20 lipca 1981). Członek ZMP, ZMS oraz ZSP. Wiceprzewodniczący, a następnie przewodniczący Rady Uczelnianej ZSP przy Politechnice Śląskiej (1959–1965). Członek Związku Nauczycielstwa Polskiego (od 1964)[1].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
- Złoty Krzyż Zasługi (1977)[10]
- Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1988)[11]
- Medal Komisji Edukacji Narodowej (1991)[12]
- Złota Odznaka „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” (1980)[13]
- Medal im. prof. Stanisława Andrzejewskiego[14]
- Medal 60-lecia Politechniki Śląskiej[7][4]
Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego indywidualna III stopnia za szczególne osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1971)[15]
- Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki zespołowa stopnia II za osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1977)[10]
- Nagroda Ministra Edukacji Narodowej za współautorstwo książek pt. Pełzanie elementów turbin cieplnych i Obciążenie cieplne turbin parowych (1991)[16]
- tytuł doktora honoris causa Politechniki Częstochowskiej (2009)[3], Politechniki Śląskiej (2011)[4]
Przypisy
- 1 2 Biuletyn Informacji Publicznej IPN [dostęp 2026-05-08].
- ↑ Doktorzy Honoris Causa / Politechnika Częstochowska [online], pcz.pl [dostęp 2026-05-08].
- 1 2 3 prof. dr hab. inż. Tadeusz Chmielniak. pcz.pl. [dostęp 2015-06-12].
- 1 2 3 4 Zaproszenie na uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa. Strategiczny Program Badawczy – strona projektu. [dostęp 2013-02-01].
- ↑ Stopnie, tytuły. „Diariusz Politechniki Śląskiej”. Nr 9, s. 6, czerwiec 1989. Gliwice: Politechnika Śląska. ISSN 1734-9605. [dostęp 2026-05-14].
- ↑ Odznaczenia. „Diariusz Politechniki Śląskiej”. nr 9, s. 8, czerwiec 1989. Gliwice: Politechnika Śląska. ISSN 1734-9605. [dostęp 2026-05-14].
- 1 2 3 4 5 Chmielniak, Tadeusz. Polska Akademia Nauk. [dostęp 2016-12-07].
- ↑ Wybory nowych członków Akademii pod znakiem kobiet i młodości. PAN, grudzień 2016. [dostęp 2016-12-07].
- ↑ Prof. zw. dr hab. i Tadeusz Jan Chmielniak, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2013-02-01].
- 1 2 Politechnika Śląska im. Wincentego Pstrowskiego w Gliwicach 1977–1978. Gliwice: Politechnika Śląska, 1978, s. 327, 330. [dostęp 2026-08-18].
- ↑ Nagrody, odznaczenia, „Diariusz Politechniki Śląskiej”, Nr 1, październik 1988, s. 6 [dostęp 2026-05-07].
- ↑ Odznaczenia. „Z Życia Politechniki Śląskiej”. Nr 3, s. 12, grudzień 1991. Gliwice: Politechnika Śląska. ISSN 1734-9613. [dostęp 2026-06-22].
- ↑ Politechnika Śląska im. Wincentego Pstrowskiego w Gliwicach 1980–1981. Gliwice: Politechnika Śląska, 1981, s. 380. [dostęp 2026-08-20].
- ↑ OZW SEP [online], www.sep.katowice.pl [dostęp 2026-05-08].
- ↑ Politechnika Śląska im. Wincentego Pstrowskiego w Gliwicach 1971–1972. Gliwice: Politechnika Śląska, 1972, s. 7. [dostęp 2026-07-02].
- ↑ Nowy Rok Akademicki - nadzieje i obawy. „Z Życia Politechniki Śląskiej”. Nr 1, s. 3–4, października 1991. Gliwice: Politechnika Śląska. ISSN 1734-9613. [dostęp 2026-06-17].
|
