Teratyn
| wieś | |
![]() | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2021) | |
| Strefa numeracyjna |
84 |
| Kod pocztowy |
22-510[3] |
| Tablice rejestracyjne |
LHR |
| SIMC |
0904204[4] |
Położenie na mapie gminy Uchanie ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa lubelskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu hrubieszowskiego ![]() | |

Teratyn – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Uchanie[4][6].
| SIMC | Nazwa | Rodzaj |
|---|---|---|
| 1026639 | Wojnowe | przysiółek |
Wieś stanowi sołectwo gminy Uchanie[7]. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z roku 2011 wieś miała 391 mieszkańców i była piątą co do liczby ludności miejscowością gminy[8].
Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii pod wezwaniem św. Stanisława[9].
Historia
Pierwsza wzmianka o Teratynie pochodzi z 1429 roku[10]. Był wówczas miastem, założonym na prawie magdeburskim. Rozwój umożliwiało mu położenie na skrzyżowaniu ważnych szlaków handlowych Lublin-Włodzimierz oraz Chełm-Bełz. W 1462 roku król Kazimierz IV Jagiellończyk nadał miasto Jakubowi i Mikołajowi Koniecpolskim za ich zasługi podczas wojny trzynastoletniej z Zakonem Krzyżackim. Jan Koniecpolski (syn Mikołaja) – sędzia ziemski lubelski, właściciel (około 1651 roku) Teratyna, rozbudował tu swój dwór obronny.
Prawdopodobnie wskutek powstania pobliskich Uchań w 1484 roku oraz najazdów Tatarów w latach 1621–1624, w 1629 roku Teratyn stracił prawa miejskie. Pozostałością po miejskiej przeszłości jest rynek znajdujący się w centrum wsi z odchodzącymi od niego czterema ulicami z narożników. Od XVI wieku istniał tu murowany dwór, od 1845 roku karczma, a od 1880 roku murowana cerkiew, wzniesiona na miejscu starszej, drewnianej, z XVIII wieku[11], w 1947 roku zamieniona na kościół rzymskokatolicki, w którym znajduje się słynący cudami obraz Matki Boskiej Zaturskiej, pochodzący z Zaturzec na Wołyniu. We wsi znajdują się ponadto cmentarze grzebalne: rzymskokatolicki (czynny, założony w 1948 roku) i prawosławny (nieczynny, użytkowany do 1947 roku)[11].
W sierpniu 1972 roku wieś wizytował I sekretarz Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej - Edward Gierek.
W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Teratyn, po jej zniesieniu w gromadzie Uchanie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa zamojskiego.
Ludzie
- Bazyli Martysz także Wasyl Martysz (ur. 21 lutego 1874, zm. 4 maja 1945) – prawosławny duchowny, protoprezbiter, naczelny kapelan wyznania prawosławnego Wojska Polskiego, święty męczennik.
- Aleksander Harasowski (ur. 10 czerwca 1872, zm. 28 lutego 1945) – polski lekarz, doktor wszech nauk lekarskich Uniwersytetu Jagiellońskiego, autor poradnika medycznego, dyrygent Krakowskiego Chóru Akademickiego.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Wieś Teratyn w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2023-02-06], liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2023-02-06].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1290 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- 1 2 3 TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 139421.
- 1 2 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2015-11-18].
- ↑ Jednostki pomocnicze gminy Uchanie. Urząd Gminy Uchanie. [dostęp 2015-11-21].
- ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
- ↑ Opis parafii stronie diecezji
- ↑ Bondyra 1993 ↓.
- 1 2 D. Kawałko, Cmentarze województwa zamojskiego, Państwowa Służba Ochrony Zabytków, Zamość 1994, s. 260–261.
Bibliografia
- Wiesław Bondyra, Słownik historyczny miejscowości województwa zamojskiego, Lublin – Zamość 1993, oai:biblioteka.teatrnn.pl:8806 [dostęp 2019-03-07].
Linki zewnętrzne
- Teratyn, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XII: Szlurpkiszki – Warłynka, Warszawa 1892, s. 301.





