Uglin
![]() Glinus lotoides | |||
| Systematyka[1][2] | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Podkrólestwo | |||
| Nadgromada | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadklasa | |||
| Klasa | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
uglin | ||
| Nazwa systematyczna | |||
| Glinus Linnaeus Sp. Pl.: 463 (1753)[3] | |||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
G. lotoides Linnaeus[4] | |||
| Synonimy | |||
| |||
Uglin[5] (Glinus L.) – rodzaj roślin z rodziny ugłastowatych (Molluginaceae). Obejmuje 10 gatunków. Rośliny te występują w całej strefie międzyzwrotnikowej sięgając po strefy umiarkowane; na kontynentach amerykańskich od południa Stanów Zjednoczonych po środkowe Chile i północną Argentynę, w południowej Europie (na północ po Rumunię), w całej Afryce, w południowej Azji, na Nowej Gwinei i w Australii[3].
Kilka gatunków wykorzystywanych jest jako rośliny lecznicze. W Afryce i Azji Glinus oppositifolius służy do leczenia różnych chorób i dolegliwości (biegunki, kolki żółciowej, bóli głowy i stawów), także spożywany jest jako warzywo, choć posądzany jest też o właściwości trujące dla bydła, w przypadku spożycia większych ilości[6].
Morfologia
- Pokrój
- Rośliny jednoroczne, zwykle owłosione (włoski pojedyncze i gwiazdkowate), czasem nagie; o łodygach zwykle płożących i gęsto rozgałęzionych od nasady, stąd rośliny często tworzą maty pokrywające powierzchnię gleby[7][6][8].
- Liście
- Skrętoległe i w nibyokółkach. Przylistków brak. Blaszki zwykle nieco mięsiste, wąskoeliptyczne do jajowatych[7], całobrzegie lub z nielicznymi ząbkami[6][8].
- Kwiaty
- Zebrane w kwiatostany wierzchotkowate wyrastające w kątach liści. Kielich tworzy pięć działek zwykle żółtych od strony wewnętrznej. Płatków korony czasem brak, jeśli obecne to w liczbie do 8, rzadko do 20, często rozciętych na wierzchołku. Pręciki w liczbie od 3 do 20. Zalążnia liczy od 3 do 5 komór, każda z licznymi zalążkami[7][8]. Szyjki słupka trzy, rzadziej jest ich pięć, są trwałe. Znamiona rozchylone do odgiętych, równowąskie do podługowato eliptycznych[8].
- Owoce
- Torebki jajowate do elipsoidalnych, otwierające się trzema lub pięcioma klapami. Zawierają liczne nasiona nerkowatego kształtu[8].
Systematyka
Według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016) rodzaj z rodziny ugłastowatych (Molluginaceae) w obrębie rzędu goździkowców[2].
- Wykaz gatunków[3]
- Glinus bainesii (Oliv.) Pax
- Glinus hirtus (Thunb.) Sennikov & Sukhor.
- Glinus lotoides L.
- Glinus oppositifolius (L.) Aug.DC.
- Glinus orygioides F.Muell.
- Glinus radiatus (Ruiz & Pav.) Rohrb.
- Glinus runkewitzii Täckh. & Boulos
- Glinus sessiliflorus P.S.Short
- Glinus setiflorus Forssk.
- Glinus zambesiacus Sukhor.
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2025-12-12] (ang.).
- 1 2 Peter F. Stevens, Caryophyllales, [w:] Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2025-12-12] (ang.).
- 1 2 3 4 Glinus Linnaeus, [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2025-12-12].
- ↑ Glinus Linnaeus. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2025-12-12].
- ↑ Nazwa polska według Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin, poprzedzony historyczną rozprawą o źródłach. Kraków: Akademia Umiejętności, 1900, s. 337. (pol.).
- 1 2 3 Glinus Linnaeus, [w:] Flora of North America [online], eFloras.org [dostęp 2025-12-12].
- 1 2 3 K. Kubitzki, J.G. Rohwer, V. Bittrich (red.), The Families and Genera of Vascular Plants, t. II. Flowering Plants. Dicotyledons Magnoliid, Hamamelid and Caryophyllid Families, Springer-Verlag Berlin Heidelberg GmbH, 1993, s. 424-425, ISBN 978-3-642-08141-5.
- 1 2 3 4 5 Glinus Linnaeus, [w:] Flora of China [online], eFloras.org [dostęp 2025-12-12].
- African Plant Database ID: 190993
- EoL: 61045
- Flora of China: 113632
- Flora of North America: 113632
- GBIF: 3084615
- iNaturalist: 72147
- IPNI: 16202-1
- ITIS: 19915
- NCBI: 169248
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:16202-1
- Tela Botanica: 86486
- identyfikator Tropicos: 40014893
- USDA PLANTS: GLINU
- IRMNG: 1026413
- CoL: 4NX9
