Węglan baru

Węglan baru
Ilustracja
Ogólne informacje
Charakterystyka fizyczna
biały lub prawie biały proszek lub krucha masa[1]
Wzór chemiczny

BaCO3

• zapis Hilla

CBaO3

Masa molowa

197 g/mol

Minerały

witeryt[2]

Identyfikacja
Numer CAS

513-77-9

PubChem

10563

Podobne związki
Inne aniony

BaSO4

Inne kationy

CaCO3, MgCO3

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Węglan baru, BaCO3 – nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu węglowego i baru.

Otrzymywanie

Jest otrzymywany praktycznie wyłącznie przez wytrącanie z roztworów siarczku baru za pomocą CO2 lub Na2CO3[4]:

BaS + CO2 + H2O → H2S + BaCO3↓
BaS + Na2CO3 → Na2S + BaCO3↓

Właściwości

Węglan baru w temperaturze pokojowej jest drobnokrystalicznym ciałem stałym barwy białej, bardzo słabo rozpuszczalnym w wodzie, 14 mg/l[3]. Tworzy rombowe kryształy (forma γ), które w temperaturze ponad 803 °C przechodzi w odmianę heksagonalną β, zaś powyżej 980 °C w odmianę regularną α[4].

Podczas prażenia powyżej 1000 °C następuje jego rozkład z wydzieleniem dwutlenku węgla[2][4]:

BaCO3 → BaO + CO2↑

W obecności węgla reakcja ta przebiega w znacznie niższej temperaturze i jest wykorzystywana do produkcji tlenku baru[2][4].

Zastosowanie

Poza wspomnianą produkcją tlenku baru, BaCO3 jest substratem do otrzymywania wielu innych soli baru, np.[2]:

BaCO3 + 2HCl(aq) → BaCl2 + H2O + CO2↑
BaCO3 + 2HF(aq) → BaF2 + H2O + CO2↑
BaCO3 + 2HNO3 → Ba(NO3)2 + H2O + CO2↑
BaCO3 + FeI2(aq) → BaI2 + H2O + FeCO3
BaCO3 + KCr2O7 → BaK(Cr2O7)3 (bladożółty „pigment E”) + K2CO3
BaCO3 + TiO2 → BaTiO3 + CO2↑

Jest często stosowany w przemyśle ceramicznym[4]. W produkcji cegieł jest dodawany do masy ceramicznej w celu wytrącenia rozpuszczalnych siarczanów, które powodują odbarwianie produktu i wykwity. Inne zastosowania to produkcja szkliw oraz nadprzewodników wysokotemperaturowych, a także przy produkcji kineskopów (zapobiega wydostawaniu się z nich promieni X)[4].

.

Toksyczność

Właściwości toksykologiczne tego związku nie zostały jednak dokładnie zbadane[3][5]. Przypuszcza się, że ze względu na roztwarzanie BaCO3 w kwaśnym soku żołądkowym, efekt spożycia BaCO3 może być zbliżony do skutków spożycia BaCl2[3]. W badaniach na zwierzętach nie stwierdzono działania drażniącego na skórę i oczy ani reakcji uczuleniowych[3][5]. W badaniu pracowników zakładów ceramicznych narażonych na kontakt z pyłem BaCO3 przez 7–27 lat nie stwierdzono żadnych specyficznych objawów zatruć przewlekłych[4].

Przypisy

  1. ↑ Farmakopea Polska X, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne, Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276, ISBN 978-83-63724-47-4, OCLC 903979769.
  2. 1 2 3 4 5 Barium carbonate, [w:] Pradyot Patnaik, Handbook of Inorganic Chemicals, London: McGraw-Hill, 2003, s. 82–83, ISBN 0-07-049439-8 (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Barium carbonate, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank [online], Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 1690 [dostęp 2023-08-28] (niem. • ang.).
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Robert Kresse i inni, Barium and Barium Compounds, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, DOI: 10.1002/14356007.a03_325.pub2 (ang.).
  5. 1 2 Węglan baru [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 202711 [dostęp 2025-02-05].

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.