Walter Burmeister
| Data i miejsce urodzenia |
2 maja 1906 |
|---|---|
| Data śmierci |
? |
| Przebieg służby | |
| Formacja | |
| Stanowiska |
adiutant komendanta obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem |
| Główne wojny i bitwy | |
Walter Burmeister (ur. 2 maja 1906 w Ahlbeck, zm. ?) – niemiecki zbrodniarz nazistowski, SS-Unterscharführer, członek załogi obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem, adiutant i kierowca komendantów obozu Herberta Langego i Hansa Bothmanna.
Życiorys
Syn Georga i Klary[1], pochodził z Ahlbeck[2], gdzie uczęszczał do szkoły powszechnej. Z zawodu był hydraulikiem[3][1]. Od 1937 roku był żonaty z Hildegardą Drews, miał syna (ur. 1938)[1].
Od 1933 roku był członkiem Schutzstaffel, a od 1937 roku NSDAP[3]. Według własnych zeznań podczas inwazji III Rzeszy na Polskę został wysłany do Polski, niedługo później wraz ze swoją jednostką miał jednak powrócić do Oranienburga, następnie miał zostać przydzielony do SS-Totenkopfverbände w Dachau, gdzie przeszedł szkolenie jako kucharz[1]. W 1940 roku brał udział w inwazji na Francję[1].
Od 1941 roku w stopniu Rottenführera służył jako kierowca w Wydziale IIE Gestapo w Poznaniu, którego szefem był Herbert Lange[4][1]. Był członkiem Sonderkommando Lange i brał udział w jego działaniach na terenie Kraju Warty[5].
Był członkiem załogi obozu zagłady w Chełmnie od początku jego działalności, jesienią 1941 roku to właśnie on przywiózł do Chełmna Herberta Langego[6][1]. Objął stanowisko adiutanta i kierowcy komendanta obozu[7], funkcję tę pełnił także wtedy, gdy komendantem został Hans Bothmann[8]. Prowadził także kuchnię w obozie[3]. W pierwszym okresie działalności obozu w Chełmnie występował często przed Żydami przywożonymi do obozu w przebraniu lekarza, zapewniając ich, że zostaną otoczeni opieką[9].
Po likwidacji obozu w kwietniu 1943 roku służył w 7 Ochotniczej Dywizji Górskiej SS „Prinz Eugen” w Jugosławii[3]. W czerwcu 1943 roku został przedstawiony do odznaczenia Krzyżem Zasługi Wojennej[3]. Do Chełmna powrócił po reaktywacji obozu w marcu 1944 roku, również wtedy pełnił funkcję adiutanta i kierowcy komendanta, awansowano go także do stopnia Unterscharführera[10]. W obozie był odpowiedzialny za nadzór nad komandem więźniów, które zajmowało się m.in. przeszukiwaniem mienia ofiar w poszukiwaniu przedmiotów wartościowych[11][12], posiadał własne biuro w baraku przeznaczonym na magazyn mienia zrabowanego ofiarom obozu[13]. Według relacji Szymona Srebrnika kilkukrotnie obsługiwał i prowadził mobilną komorę gazową[14][15][16]. Według relacji to dzięki Burmeisterowi obóz mógł przeżyć Srebrnik – Burmeister kilkukrotnie interweniował podczas selekcji komanda więźniów lub nakazywał mu ukryć się podczas egzekucji. Miał mu także powiedzieć, że po wojnie Srebrnik będzie mógł zamieszkać z nim i jego synem[17].
W Chełmnie służył także Ernst Burmeister, nie byli jednak spokrewnieni[18].
Po ostatecznej likwidacji obozu w styczniu 1945 roku wraz z Hansem Bothmannem i Erwinem Bürstingerem udał się do Berlina. Następnie został przydzielony do radiostacji w Wannsee, która następnie przeniesiona została do Eutin. 2 maja 1945 roku został ranny i trafił do szpitala w Mürwik[8]. Po wojnie był internowany w Neuengamme, skąd zwolniono go w październiku 1947 roku[8], następnie zamieszkał we Flensburgu[3].
24 stycznia 1961 roku został zatrzymany przez zachodnioniemiecką policję. 5 lipca 1962 roku jemu i 11 innym członkom załogi obozu w Chełmnie postawiono zarzuty uczestnictwa w masowych morderstwach[19]. Burmeistera oskarżono m.in. o bicie Żydów[20]. 30 marca 1963 roku został skazany na karę 13 lat więzienia i utraty praw publicznych na okres 10 lat[21][22].
W kulturze
W filmie The World Will Tremble z 2025 roku w jego rolę wcielił się Tim Bergmann[23].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 Testimony of Burmeister, Walter on Kulmhof Extermination Camp [online], Holocaust History Site, 1 czerwca 2024 [dostęp 2026-01-15] (ang.).
- ↑ IPN BU 2586/169 [online], inwentarz.ipn.gov.pl [dostęp 2026-01-14].
- 1 2 3 4 5 6 Loose 2024 ↓, s. 590.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 17.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 47.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 49.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 53.
- 1 2 3 Montague 2012 ↓, s. 223.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 77.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 151.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 165.
- ↑ Krakowski 2009 ↓, s. 191, 194.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 153.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 162.
- ↑ Curilla 2011 ↓, s. 100.
- ↑ Krakowski 2009 ↓, s. 35.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 155.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 147.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 179.
- ↑ Five-month 'chelmno Trial' Ends; Six Imprisoned for Killing Jews [online], Jewish Telegraphic Agency [dostęp 2026-01-14] (ang.).
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 180.
- ↑ Krakowski 2009 ↓, s. 216.
- ↑ The World Will Tremble w bazie IMDb (ang.)
Bibliografia
- Wolfgang Curilla, Der Judenmord in Polen und die deutsche Ordnungspolizei 1939-1945, Paderborn–München–Wien–Zürich: Verlag Ferdinand Schöningh, 2011, ISBN 978-3-506-77043-1.
- Shmuel Krakowski, Chelmno: A Small Village in Europe: The First Nazi Mass Extermination Camp, Jerusalem: Yad Vashem, 2009, ISBN 978-965-308-332-5.
- Ingo Loose (red.), Volume 10: Poland. Annexed Territories August 1941–1945, The Persecution and Murder of the European Jews by Nazi Germany, 1933–1945., Berlin–Boston: De Gruyter Oldenbourg, 2024, ISBN 978-3-11-068742-2 (ang.).
- Patrick Montague, Chelmno and the Holocaust: The History of Hitler’s First Death Camp, University of North Carolina Press, 2012, ISBN 978-0-8078-3527-2.