Hans Bothmann

Hans Bothmann
Ilustracja
SS-Hauptsturmführer SS-Hauptsturmführer
Pełne imię i nazwisko

Hans Johann Bothmann

Data i miejsce urodzenia

11 listopada 1911
Lohe

Data i miejsce śmierci

4 kwietnia 1946
Heide

Przebieg służby
Formacja

Sicherheitspolizei
Schutzstaffel

Stanowiska

komendant obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa

Odznaczenia
Krzyż Zasługi Wojennej I klasy z mieczami (III Rzesza) Krzyż Zasługi Wojennej II klasy z mieczami (III Rzesza)

Hans Johann Bothmann (ur. 11 listopada 1911 w Lohe, zm. 4 kwietnia 1946 w Heide) – niemiecki zbrodniarz nazistowski, SS-Hauptsturmführer, komendant obozu zagłady Kulmhof w Chełmnie nad Nerem.

Życiorys

Syn rolnika, Hermanna Bothmanna i Wilhelminy Stahmer[1]. Uczęszczał do szkoły powszechnej w rodzinnej miejscowości, a następnie ukończył gimnazjum w Bad Segeberg[1]. W 1938 roku wziął ślub z Edith Steinecker, miał dwójkę dzieci[1].

W 1933 roku dołączył do Schutzstaffel, a od 1935 roku był członkiem NSDAP[2][1]. Od maja do września 1934 roku służył w Reichsarbeitsdienst, następnie od września 1934 do listopada 1934 roku był członkiem Leibstandarte Adolf Hitler[1]. W latach 1935–1937 pracował w Gestapo w Berlinie. W marcu 1939 roku został awansowany do stopnia SS-Untersturmführera, a w listopadzie 1940 roku do stopnia SS-Obersturmführera[1]. W 1940 roku w stopniu Kriminalkommissara pracował w Gestapo w Lipsku. Pod koniec 1941 lub na początku 1942 roku został przeniesiony do służby w Poznaniu[1].

W marcu 1942 roku zastąpił Herberta Langego na stanowisku komendanta obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem[3][4][1]. Jego zastępcą był początkowo Herbert Otto, a następnie Albert Plate[5]. Według niektórych relacji podczas pełnienia przez niego funkcji komendanta wśród załogi doszło do rozluźnienia dyscypliny, sam Bothmann miał wielokrotnie upijać się podczas służby[2], a w jego kwaterze miały odbywać się libacje alkoholowe i orgie z udziałem niemieckich kobiet[6][7]. Posiadał także sześciopokojowe mieszkanie w Poznaniu[5].

Osobiście brał udział w mordowaniu Żydów w obozie i podczas transportów[8][9], był także jednym z członków załogi odpowiedzialnych za wygłoszenie powitalnego przemówienia do Żydów przybywających do obozu przed pałacem w Chełmnie[10]. Prawdopodobnie był także odpowiedzialny za utworzenie w obozie komanda rzemieślników, którzy mieli naprawiać i przerabiać przedmioty odebrane ofiarom obozu, sam także brał udział w rabunku tychże przedmiotów[11]. Wiosną 1942 roku skontaktował się z nadleśniczym Heinzem Mayem, zamawiając u niego nasiona drzew, które miały zostać wykorzystane do ukrycia masowych grobów na terenie Lasu Rzuchowskiego[12][13].

We wrześniu 1942 roku został awansowany do stopnia SS-Hauptsturmführera[1]. Na początku 1943 roku nadzorował likwidację obozu i zacieranie śladów jego działalności[6]. Po likwidacji obozu w kwietniu 1943 roku jako dowódca oddziału 85 członków załogi obozu został przydzielony do 7 Ochotniczej Dywizji Górskiej SS „Prinz Eugen” i służył w Jugosławii[14][15].

Na początku 1944 roku nakazano mu powrócić do Chełmna i reaktywować działalność obozu[16][17], co stało się w marcu[18] lub kwietniu[19] 1944 roku. W reaktywowanym obozie Bothmann ponownie objął funkcję komendanta[20]. Jego zastępcą mianowany został Walter Piller[19]. Wówczas także osobiście brał udział w mordowaniu Żydów uwięzionych w obozie, miał wykazywać się szczególną brutalnością i okrucieństwem[21][22].

Od sierpnia 1944 roku nadzorował ostateczną likwidację obozu[23], przedłużał ją, chcąc uniknąć wysłania na front[24]. W nocy z 17 na 18 stycznia 1945 roku rozkazał Williemu Lenzowi rozstrzelać ostatnią grupę żydowskich więźniów przetrzymywanych w obozie[25][26][27]. Brał udział w pościgu za uciekającym Mordechajem Żurawskim[26][28]. Po podjęciu przez więźniów buntu i zabiciu przez nich Lenza nakazał następnie podpalenie spichlerza, w którym przebywali Żydzi[29]. O poranku 18 stycznia nakazał spalić wszystkie dokumenty obozowe, po czym wraz z załogą obozu opuścił Chełmno, udając się w kierunku Poznania[29][30].

Następną noc spędził w Koninie, próbując skontaktować się z Ottonem Bradfischem z łódzkiego gestapo. W dalszej kolejności skontaktował się z Ernstem Damzogiem, który nakazał mu stawić się w Poznaniu[31]. Następnie przedostał się w okolice Piły i Wałcza, pełniąc funkcję oficera kontaktowego między Sicherheitspolizei (Sipo) a Heinrichem Himmlerem[32]. Przed końcem wojny został przydzielony do służby w Sipo we Flensburgu[32].

4 kwietnia 1946 roku został aresztowany przez Brytyjczyków i uwięziony w Heide, gdzie tego samego dnia powiesił się w swojej celi[32][33]. Został schwytany dzięki informacjom, które Brytyjczycy uzyskali od Zofii Szacownej z Chełmna, którą Bothmann zatrudnił jako pomoc domową dla niego i swojej żony[32].

Został odznaczony Krzyżem Zasługi Wojennej II (1943) i I klasy z mieczami (1944)[1].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Bothmann, Hans - Commander of Kulmhof Extermination Camp [online], Holocaust History Site, 6 kwietnia 2024 [dostęp 2026-01-11] (ang.).
  2. 1 2 Montague 2012 ↓, s. 54.
  3. ↑ Montague 2012 ↓, s. 53.
  4. ↑ Różycki, Grzanka i Nieradko 2021 ↓, s. 19.
  5. 1 2 Krakowski 2009 ↓, s. 33.
  6. 1 2 Montague 2012 ↓, s. 142.
  7. ↑ Krakowski 2009 ↓, s. 42.
  8. ↑ Montague 2012 ↓, s. 71.
  9. ↑ Montague 2012 ↓, s. 124.
  10. ↑ Montague 2012 ↓, s. 77.
  11. ↑ Montague 2012 ↓, s. 83.
  12. ↑ Montague 2012 ↓, s. 93.
  13. ↑ Różycki, Grzanka i Nieradko 2021 ↓, s. 56.
  14. ↑ Montague 2012 ↓, s. 146.
  15. ↑ Różycki, Grzanka i Nieradko 2021 ↓, s. 24.
  16. ↑ Montague 2012 ↓, s. 148.
  17. ↑ Montague 2012 ↓, s. 150.
  18. ↑ Różycki, Grzanka i Nieradko 2021 ↓, s. 26.
  19. 1 2 Krakowski 2009 ↓, s. 155.
  20. ↑ Montague 2012 ↓, s. 151.
  21. ↑ Montague 2012 ↓, s. 156.
  22. ↑ Krakowski 2009 ↓, s. 196.
  23. ↑ Montague 2012 ↓, s. 169.
  24. ↑ Montague 2012 ↓, s. 171.
  25. ↑ Montague 2012 ↓, s. 172.
  26. 1 2 Montague 2012 ↓, s. 173.
  27. ↑ Różycki, Grzanka i Nieradko 2021 ↓, s. 27.
  28. ↑ Krakowski 2009 ↓, s. 202.
  29. 1 2 Montague 2012 ↓, s. 174.
  30. ↑ Krakowski 2009 ↓, s. 206.
  31. ↑ Montague 2012 ↓, s. 175.
  32. 1 2 3 4 Montague 2012 ↓, s. 222.
  33. ↑ Krakowski 2009 ↓, s. 214.

Bibliografia

  • Shmuel Krakowski, Chelmno: A Small Village in Europe: The First Nazi Mass Extermination Camp, Jerusalem: Yad Vashem, 2009, ISBN 978-965-308-332-5.
  • Patrick Montague, Chelmno and the Holocaust: The History of Hitler’s First Death Camp, University of North Carolina Press, 2012, ISBN 978-0-8078-3527-2.
  • Sebastian Różycki, Bartłomiej Grzanka, Agnieszka Nieradko, Obóz zagłady Kulmhof, Warszawa–Chełmno nad Nerem: Wydział Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej, 2021, ISBN 978-83-946085-5-2.