Whiteit
![]() | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
{Ca}{Mn2+}{Mg2}{Al2}(PO4)4(OH)2·8H2O[1] |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
3–4[1] |
| Przełam |
nierówny/nieregularny[2] |
| Łupliwość |
dokładna, słaba/niewyraźna[2] |
| Pokrój kryształu |
grubotabliczkowy, słupkowy, dwupiramidalny[2] |
| Przezroczystość |
przezroczysty, przeświecający[1] |
| Układ krystalograficzny | |
| Klasa krystalograficzna |
pryzmatyczna[1] |
| Właściwości mechaniczne | |
| Gęstość | |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
brunatna, żółta, zielonawożółta, różowa, jasnolawendowa[1][2] |
| Rysa | |
| Połysk | |
| Współczynnik załamania |
1,58–1,591 (dwuosiowy)[1] |
| Inne |
dwójłomność: 0,011[1] pleochroizm: słaby[1] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
8.DH.15[1] |
Whiteit – bardzo rzadki minerał z klasy fosforanów[1].
Właściwości
Krystalizuje w układzie jednoskośnym[1]. Wykształca kryształy o pokroju słupkowym, dwupiramidalnym[3] i grubotabliczkowym[2]. Występuje w skupieniach promienistych[2]. Jest minerałem kruchym i przezroczystym do przeświecającego[1]. Posiada białą rysę oraz szklisty, matowy bądź woskowy połysk[3][1][2].
Występowanie
Występuje w osadowych utworach bogatych w fosfor oraz jako produkt przemiany fosforanów pierwotnych w pegmatytach granitowych[4][2]. Towarzyszą mu najczęściej syderyt, lazulit, eosforyt, childrenit, wardyt, albit, zanazzit, kulanit, beryl, roszeryt, tiptopit oraz kwarc[4][1][2].
Miejsce występowania

Spotykany w Austrii (Karyntia), Niemczech (Bawaria), Kanadzie (Jukon), Brazylii (Minas Gerais), Portugalii, Namibii (Erongo), Hiszpanii i Stanach Zjednoczonych (New Hampshire, Północna i Południowa Dakota)[3][4][1].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Whiteite-(CaMnMg), [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-12-09] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 264, ISBN 978-83-7073-816-7.
- 1 2 3 https://www.handbookofmineralogy.org/pdfs/whiteite-CaMnMg.pdf
- 1 2 3 BORNET Rémi, Whiteite - Encyclopedia [online], Le Comptoir Geologique - Minerals, Fossils and Gemstones for sale [dostęp 2025-12-09] (ang.).
