World of Warcraft
![]() | |
| Producent | |
|---|---|
| Wydawca |
Blizzard Entertainment |
| Dystrybutor | |
| Seria gier | |
| Projektant | |
| Data wydania |
23 listopada 2004 |
| Gatunek | |
| Tryby gry | |
| Platforma | |
| Strona internetowa | |
World of Warcraft (WoW) – gra komputerowa z gatunku MMORPG wyprodukowana i wydana przez Blizzard Entertainment. Premiera odbyła się 23 listopada 2004 roku. Akcja gry toczy się w fikcyjnym uniwersum Warcrafta, głównie na planecie Azeroth, kilka lat po wydarzeniach przedstawionych w grze Warcraft III: The Frozen Throne[1]. World of Warcraft jest czwartą (nie licząc innych dodatków) grą w uniwersum Warcrafta.
Fabuła
Świat World of Warcraft opiera się na konflikcie pomiędzy dwoma głównymi frakcjami: Przymierzem (ang. Alliance) oraz Hordą (ang. Horde), a także na ich wspólnej lub osobnej walce z zagrożeniami z zewnątrz (m.in. Płonącym Legionem, Królem Liszem, Starymi Bogami czy Śmiercioskrzydłym)[2][3].
Wydarzenia w World of Warcraft rozpoczynają się kilka lat po wydarzeniach z Warcraft III: The Frozen Throne. Świat Azeroth jest zrujnowany po inwazjach Płonacego Legionu oraz Plagi Nieumarłych. Część nieumarłych zdołała wyrwać się spod kontroli Króla Lisza i założyła własną siedzibę w The Undercity, wybudowaną pod ruinami dawnej stolicy Lordaeronu. Grupa ta przyjęła nazwę Forsaken, a na jej czele stanęła była dowódczyni wojsk obronnych Silvermoon City – Sylvanas Windrunner. W tym samym czasie gnomy musiały ewakuować się ze swojej podziemnej stolicy Gnomereganu z powodu skażenia toksycznym gazem, do którego doprowadził zdradziecki doradca króla Mekgineer Thermaplugg. Uchodźcy znaleźli schronienie u swoich krasnoludzkich sojuszników w Ironforge. Z kolei ludzie pod dowództwem króla Variana Wrynna, skupili swoje siły wokół stolicy Stormwind City, położonej w sercu Elwynn Forest[4][5].
Świat gry

Świat gry podzielony jest na liczne obszary umieszczone w różnych wymiarach i na rozmaitych ciałach niebieskich. Głównym światem pozostaje planeta Azeroth, w skład której wchodzą m.in. kontynenty Kalimdor i Wschodnie Królestwa (Eastern Kingdoms), Northrend (dodany w Wrath of the Lich King), Pandaria (Mists of Pandaria), Broken Isles (Legion), wyspy Kul Tiras i Zandalar (Battle for Azeroth), Dragon Isles (Dragonflight) oraz podziemny obszar Khaz Algar (The War Within). Poza Azeroth gracze mogą odwiedzać inne światy i wymiary, takie jak obcy świat Outland (The Burning Crusade), alternatywny Draenor (Warlords of Draenor) czy krainę zmarłych Shadowlands (Shadowlands)[6].
Większość ras rozpoczyna grę w dedykowanych lokacjach startowych w Kalimdorze lub Wschodnich Królestwach, na Wędrującej Wyspie (The Wandering Isle – Pandareni)[7] albo w uniwersalnej strefie szkoleniowej Exile’s Reach[8].
Podróżowanie pomiędzy kontynentami i wymiarami odbywa się za pomocą statków, goblińskich sterowców (zeppelins), portali maga oraz rozbudowanych sieci portali interkontynentalnych znajdujących się w głównych stolicach (m.in. Stormwind, Orgrimmar, Dalaran czy Oribos). Transport wewnątrz danego obszaru opiera się na punktach lotu (gryfony dla Przymierza, wywerny dla Hordy), wierzchowcach naziemnych i latających (w tym zaawansowanym systemie podniebnego latania – Skyriding), a także unikalnym metrze podziemnym (Deeprun Tram), które łączy stolice Przymierza: Stormwind i Ironforge[6].
Kontynenty oraz światy składają się z licznych krain, z których każda odznacza się odmienną scenerią, poziomem trudności napotykanych przeciwników, architekturą oraz typem rozgrywki, obejmującym między innymi strefy dedykowane potyczkom PvP. Choć tradycyjnie każda rasa posiadała własną krainę początkową dedykowaną danej frakcji, od czasu wprowadzenia wyspy Exile’s Reach nowi gracze mogą przechodzić uniwersalny samouczek, a po jego ukończeniu płynnie przechodzić do wybranego rozszerzenia dzięki skalowaniu poziomów[8][9].
Od momentu powstania gry w 2004 roku ewolucji uległ podział oraz rola stolic w świecie gry. Tradycyjnymi bastionami Przymierza pozostają Stormwind City jako stolica ludzi, Ironforge stanowiące siedzibę krasnoludów oraz gnomów, a także The Exodar należący do draenei. Nocne elfy utraciły swoją pierwotną stolicę, Darnassus, w wyniku jej spalenia. Z kolei głównymi ośrodkami Hordy są Orgrimmar skupiający orków oraz trolle, Thunder Bluff będące siedzibą taurenów, a także królestwo krwawych elfów ze stolicą w Silvermoon City[10].
Niedostępne miejsca
W pierwszych latach istnienia gry w jej plikach znajdowało się wiele nieukończonych lub niedostępnych dla graczy obszarów (np. pierwotne wersje Emerald Dream czy Mount Hyjal), które z czasem zostały oficjalnie udostępnione w kolejnych rozszerzeniach. Na część z nich można było się dostać poprzez portale, wykonując różne questy, niektóre były widoczne tylko z lotu ptaka, podróżując gryfonem lub wywerną. W dodatku Cataclysm dano możliwość latania po całym świecie w Azeroth, co też spowodowało, że duża część miejsc niedostępnych straciła ten status[11]. Wciąż jednak istnieją lokacje zarówno na otwartym terenie, jak i wewnątrz, niedostępne dla graczy, jak choćby Północny Lordaeron[12].
Podstawy rozgrywki
Gracz tworzy postać, wybierając jej rasę, klasę, wygląd oraz frakcję, które determinują wygląd, styl walki, dostępne umiejętności oraz przynależność frakcyjną. Celem gry jest rozwijanie postaci poprzez zdobywanie doświadczenia, wykonywanie zadań, eksplorację świata, uczestnictwo w instancjach oraz walkę z innymi graczymi[13].

Rasy i klasy
Większość ras przypisana jest do jednej z dwóch zwaśnionych frakcji: Przymierza (Alliance) lub Hordy (Horde)[14]. Niektóre rasy, takie jak Pandareni czy Dracthyr, rozpoczynają rozgrywkę jako neutralne i wybierają frakcję w trakcie rozwoju fabularnego. Oprócz ras podstawowych w grze funkcjonują tzw. Rasy Sojusznicze (Allied Races), odblokowywane po spełnieniu określonych wymagań fabularnych. Każda rasa posiada unikalne zdolności rasowe (racials) oraz własną stolicę prowadzoną przez przywódcę rasowego. Świat gry zamieszkują również liczne niegrywalne rasy poboczne, takie jak murloki, gnolle, koboldy, ogry czy nagowie[15].
Wyborowi rasy towarzyszy wybór klasy postaci, która określa rolę bohatera w drużynie (zadawanie obrażeń, tankowanie lub leczenie). Wskutek rozwoju gry do pierwotnego zestawu klas dołączano nowe w kolejnych rozszerzeniach[15]:
- Klasy podstawowe: Druid, Łowca (Hunter), Mag (Mage), Paladyn (Paladin), Kapłan (Priest), Łotrzyk (Rogue), Szaman (Shaman), Czarnoksiężnik (Warlock), Wojownik (Warrior).
- Rycerz Śmierci (Death Knight) – dodany w rozszerzeniu Wrath of the Lich King jako pierwsza klasa heroiczna.
- Mnich (Monk) – wprowadzony w dodatu Mists of Pandaria.
- Łowca Demonów (Demon Hunter) – dodany w rozszerzeniu Legion.
- Przywoływacz (Evoker) – wprowadzony w dodatku Dragonflight, ekskluzywny dla rasy Dracthyr[15][16].
Poziomy i skalowanie
System poziomów przechodził w historii gry znaczne zmiany. Przed wprowadzeniem dynamicznego skalowania poziomów każda kraina posiadała sztywno przypisany zakres poziomów trudności. Maksymalny poziom z każdym dodatkiem stopniowo rosła – od 60 w wersji podstawowej, aż po 120 w rozszerzeniu Battle for Azeroth. W wydanym w listopadzie 2020 roku dodatku Shadowlands przeprowadzono tzw. level squish (ściskanie poziomów) redukując maksymalny poziom postaci do poziomu 60 i wprowadzając elastyczny system skalowania terenów, pozwalający na zdobywanie doświadczenia w dowolnie wybranej krainie z przeszłości[17][18].
Umiejętności i talenty
W pierwszych latach istnienia gry rozwijanie umiejętności na kolejnych poziomach doświadczenia wymagało płatnych wizyt u trenerów klasowych, podczas gdy talenty przydzielało się w trzech sztywnych drzewkach[19].
Od rozszerzenia Dragonflight gracze korzystali z rozbudowanego, dwudzielnego drzewka talentów (drzewko klasy oraz drzewko specjalizacji). Wraz z dodatkiem Midnight system ten został rozbudowany o Apex Talents – centralną sekcję talentów umieszczoną pomiędzy drzewkiem klasy a specjalizacji, oferującą węzły modyfikujące kluczowe zdolności bohaterów[20].
Umiejętności dzielą się na aktywne (wymagające użycia) oraz bierne (pasywne, działające stale). Korzystanie z umiejętności aktywnych wiąże się najczęściej z wykorzystaniem zasobów bojowych postaci – m.in. many, energii (energy), furii (rage), mocy świętości (Holy Power) czy siły runicznej (Runic Power). Oprócz umiejętności klasowych gracze dysponują także zdolnościami rasowymi oraz użytkowymi wynikającymi z wybranych profesji[21][22].
Gracze odblokowują dostęp do drzewka talentów od 10. poziomu doświadczenia, w którym za każdy kolejny poziom otrzymują punkty inwestowane w dwie osobne gałęzie[20][23]:
- Drzewko klasy (Class Tree) – skupia się na ogólnych zdolnościach użytkowych, defensywnych i wspomagających, wspólnych dla całej klasy.
- Drzewko specjalizacji (Spec Tree) – skupia się na zdolnościach definiujących konkretną rolę postaci (np. zadawanie obrażeń, tankowanie lub leczenie).
W przeciwieństwie do wczesnych wersji gry, zmiana talentów nie wymaga opłat w złocie ani wizyty u trenera. Gracze mogą w dowolnym momencie (poza walką) bezpłatnie resetować punkty, modyfikować poszczególne gałęzie oraz zapisywać gotowe zestawy talentów (loadouts) i dzielić się nimi za pomocą kodów konfiguracyjnych[19][24].
Mechanika rozgrywki
Zadania
Rozwijanie postaci w World of Warcraft odbywa się przede wszystkim poprzez wykonywanie zadań (quests), zlecanych przez napotkanych bohaterów niezależnych (NPC). Misje te stanowią główne źródło punktów doświadczenia, waluty oraz nagród rzeczowych, a także służą prowadzeniu głównej fabuły gry[25].
Choć tradycyjny trzon rozgrywki opiera się na prostych misjach polegających na pokonaniu określonej liczby przeciwników lub pozyskaniu z nich konkretnych przedmiotów projektowanie zadań przeszło na przestrzeni lat znaczną ewolucję. Oprócz klasycznych misji kurierskich, eskortowych czy rzemieślniczych, w grze wykorzystane są zaawansowane mechaniki scenariuszowe. Należą do nich zadania wykorzystujące pojazdy i działa, minigry logiczne, misje skradankowe, zwiadowcze czy obronne[26][27]. Elementem narracyjnym stała się również technologia fazowania (phasing), która dynamicznie zmienia wygląd i stan środowiska gry dla danego gracza w zależności od postępów w głównej linii fabularnej danej krainy[28]. Dopełnieniem tego systemu są zadania światowe (World Quests) oraz wydarzenia publiczne (Public Events), które pojawiają się dynamicznie na mapie i nie wymagają wcześniejszej rozmowy z postacią niezależną[29][30].
Frakcje
W pierwotnym systemie gry gracze zdobywali reputację u różnych organizacji i frakcji, co odblokowywało zniżki u lokalnych handlarzy oraz dostęp do unikalnych przedmiotów[31]. Pełne zastąpienie tradycyjnego systemu reputacji nowym systemem Renomy (Renown) dla głównych frakcji nastąpiło w dodatku Dragonflight[32]. Gracze mogą zwiększać swój poziom reputacji u poszczególnych frakcji poprzez wykonywanie zadań, pokonywanie określonych przeciwników oraz udział w wydarzeniach regionalnych, co odblokowuje dostęp do nagród kosmetycznych, przedmiotów użytkowych, przepisów rzemieślniczych czy nowych wątków fabularnych[33].
Profesje
System rzemiosła dzieli rozwój profesji osobno dla każdego rozszerzenia, co eliminuje konieczność podnoszenia ich poziomu w starszych strefach. Do mechaniki profesji wprowadzono również specjalizacje, punkty wiedzy rzemieślniczej, dedykowany ekwipunek rzemieślniczy oraz system zleceń, umożliwiający zamawianie przedmiotów u innych graczy[34][35][36].
Profesje główne
Każda postać może nauczyć się maksymalnie dwóch profesji głównych (primary professions) oraz wszystkich dostępnych profesji pobocznych (secondary professions). Profesje główne dzielą się na zbierackie (gathering) oraz rzemieślnicze (crafting)[34]:
- Zbierackie: mining, herbalism i skinning. Służą do pozyskiwania surowców ze świata gry.
- Rzemieślnicze: blacksmithing, tailoring, leatherworking, alchemy, enchanting, engineering, jewelcrafting oraz inscription. Pozwalają na wytwarzanie pancerza, broni, eliksirów i ulepszeń ekwipunku na podstawie zdobytych przepisów[34].
Profesje poboczne
Do profesji pobocznych zaliczają się gotowanie (cooking) oraz wędkarstwo (fishing). Dawna profesja pierwszej pomocy (first aid) została wycofana, a przepisy włączono do alchemii i krawiectwa[34][37].
Ekonomia
Podstawowymi jednostkami monetarnymi w grze są sztuki miedzi (copper), srebra (silver) oraz złota (gold), przeliczane w stałym stosunku 1:100 (1 sztuka złota równa się 100 sztukom srebra, a 1 sztuka srebra 100 sztukom miedzi). Złoto stanowi główną walutę handlową używaną w transakcjach między graczami, w domu aukcyjnym (Auction House) oraz u handlarzy niezależnych[38][39].
Obok waluty tradycyjnej w grze funkcjonują rożnorodne waluty specjalne, uzyskiwane w konkretnych typach aktywności. W trybach PvP gracze zdobywają Honor Points za potyczki na polach bitew[40] oraz Conquest Points za potyczki oceniane i grę na arenach[41], co służy bezpośrednio do zakupu ekwipunku bojowego[42][43]. W trybach PvE systemy walutowe przechodziły na przestrzeni lat liczne transformacje; dawne systemy oparte na odznakach i emblematach, takie jak Badge of Justice z czasów The Burning Crusade czy Emblematy z Wrath of the Lich King, a później punkty Justice i Valor[44], zostały wycofane i zastąpione elastycznymi walutami sezonowymi służącymi do stopniowego ulepszania ekwipunku zdobywanego w lochach i rajdach. Dodatkowo frakcje, sezony oraz wydarzenia cykliczne posiadają własne, unikalne żetony wymienialne na nagrody kosmetyczne, wierzchowce i przedmioty pamiątkowe[45][46].
Instancje
Instancje (instances) to wydzielone strefy przeznaczone do grupowej rozgrywki PvE. Od zwykłego świata gry różnią się tym, że przebywający w nich przeciwnicy oraz bossowie posiadają znacznie większą liczbę punktów zdrowia i zadają poważniejsze obrażenia, co wymaga współpracy graczy pełniących określone role w drużynie (tank, leczący oraz zadający obrażenia). Nazwa mechaniki wynika z faktu, że dla każdej wchodzącej grupy serwer tworzy osobną, prywatną kopię danego obszaru, dzięki czemu drużyny nie przeszkadzają sobie wzajemnie w wykonywaniu zadań i pokonywaniu bossów[47][48].
Instancje dzielą się na trzy główne kategorie[49][50][51]:
- Dungeons – dostępne w trakcie rozwijania postaci oraz na maksymalnym poziomie. Domyślnie przeznaczone dla 5-osobowych drużyn. Występują na różnych poziomach trudności (Normal, Heroic, Mythic oraz Mythic+).
- Raids – najtrudniejsze wyzwania w grze, wymagające większych grup, zazwyczaj od 10 do 30 graczy (w trybach Normal i Heroic) lub stałej liczby 20 graczy (w najwyższym trybie Mythic).
- Delves – mniejsze instancje przeznaczone dla graczy solo lub małych grup (1–5 osób), wspomaganych przez towarzysza sterowanego przez sztuczną inteligencję[50][52].
Gracze mogą docierać do wejść do instancji bezpośrednio w świecie gry lub korzystać z automatycznych wyszukiwarek drużyn (Dungeon Finder oraz Raid Finder), które łączą graczy z różnych serwerów i przenoszą ich bezpośrednio do wnętrza wybranego podziemia. Choć niektóre instancje znajdują się głęboko na terytorium wrogiej frakcji (np. Ragefire Chasm wewnątrz stolicy Hordy – Orgrimmaru, czy The Stockade w stolicy Przymierza – Stormwind), mechanika wyszukiwarki umożliwia bezpieczny dostęp do nich graczej postaci bez konieczności fizycznego skradania się przez wrogie miasto[53].
Serwery i tryby rozgrywki
Świat gry jest podzielony na serwery (realms) przypisane do konkretnych regionów geograficznych (m.in. Europa, Ameryka, Chiny, Oceania)[54] i pozostaje całkowicie odizolowany. Chociaż usługa Battle.net oferuje funkcję Global Play w niektórych grach producenta, w World of Warcraft postępy postaci, licencje oraz serwery pozostają odizolowane[55]. Gracze z różnych regionów nie mogą wspólnie uczestniczyć w rozgrywce ani przenosić postaci pomiędzy serwerami innych kontynentów[56][57].
W 2018 roku podział serwerów na typy PvE oraz PvP został zastąpiony jednolitym systemem globalnym. Wraz z premiarą rozszerzenia Battle for Azeroth firma Blizzard Entertainment całkowicie zrezygnowała ze sztywnego podziału na te kategorie[58]. Główną przyczyną zmian były dysproporcje populacyjne między Hordą a Przymierzem oraz chęć zapewnienia graczom większej swobody. Zniesienie barier umożliwiło wprowadzenie systemu War Mode (Tryb Wojny), który skonsolidował społeczność na wspólnych serwerach i oddał graczom indywidualną decyzję o uczestnictwie w walce w otwartym świecie[59][60].
Rozgrywka oparta na mechanice War Mode, może być włączona lub wyłączona w głównym mieście swojej frakcji. Przy wyłączonym trybie War Mode gracz jest bezpieczny od ataków ze strony wrogiej frakcji podczas przemierzania świata gry, natomiast przy włączonym – gracz trafia do osobnej instancji świata, w której może atakować i być atakowanym przez innych graczy równiez z trybem włączonym. W zamian za wyższe ryzyko otrzymuje bonusy do zdobywanego doświadczenia, zasobów oraz dostęp do specjalnych talentów PvP[61][62].
Serwery RP (Role-Playing)
Serwery RP odbiegają od standardowych zasad rozgrywki i są przeznaczone dla graczy odgrywających role swoich postaci w świecie gry. Obowiązują na nich surowsze zasady dotyczące nazewnictwa bohaterów (zakaz stosowania imion i pseudonimów łamiących imersję, np. wyrazów potocznych czy ciągów cyfr) oraz nienaruszania zabawy osobom odgrywającym scenariusze fabularne w otwartym świecie[63][64].
Gildie
Każdy gracz w grze może założyć swoją gildię, która stanowią podstawową strukturę społecznościową w grze, ułatwiającą organizację wspólnych rajdów, rozgrywek PvP oraz komunikację. Założenie gildii wymaga utworzenia karty gildii (guild charter) i zebrania podpisów od innych graczy. Lider oraz uprawnieni członkowie mogą zaprojektować unikalny tabard (szatę gildyjną) ze spersonalizowanym herbem i kolorystyką, noszony przez wszystkich członków. Gildie dysponują wspólnym bankiem (Guild Bank), własnym kanałem czatu oraz systemem osiągnięć, które odblokowują dostęp do unikalnych nagród, wierzchowców czy przedmiotów użytkowych dla całej społeczności[65].
Nowsze wersje gry zniosły dawne ograniczenia serwerowe i frakcyjne – gracze mogą dołączać do gildii wspólnie z postaciami z innych serwerów, a także tworzyć gildie międzyfrakcyjne, łączące graczy Przymierza i Hordy[66][67].
Produkcja i wydanie gry
Pierwsze informacje o produkcji gry pojawiły się 2 września 2001 roku na konferencji firmy Blizzard w Londynie[68]. Gra World of Warcraft została wydana 23 listopada 2004 w Ameryce Północnej, Australii i Nowej Zelandii na 2 platformy: PC i Macintosh[69]. Premiera w Korei Południowej odbyła się 18 stycznia 2005[70] zaś premiera europejska odbyła się 11 lutego 2005[71]. W Chinach gra trafiła na półki 6 lipca 2005. W sprzedaży dostępnych jest 5 wersji: angielska, francuska, hiszpańska, niemiecka oraz rosyjska. 2 marca 2005 w Chinach rozpoczęły się zapisy na beta testy tej gry, w ciągu 1 godz. zarejestrowało się 100 tys. osób. World of Warcraft został uznany za najlepszą grę targów gier komputerowych E3 w 2003 roku[72].
Dodatki
Gra rozwijana jest poprzez cykliczne wydawanie dużych dodatków[73]:
- The Burning Crusade (2007) – dodano świat Outland, rasy krwawych elfów i draenei, latające wierzchowce.
- Wrath of the Lich King (2008) – dodano kontynent Northrend, klasę death knight.
- Cataclysm (2010) – odświeżono stary świat (Kalimdor i Wschodnie Królestwa), dodano rasy gGoblinów i Wworgenów.
- Mists of Pandaria (2012) – dodano kontynent Pandaria, rasę pandarenów oraz klasę monka.
- Warlords of Draenor (2014) – dodano alternatywny świat Draenor oraz system warowni (Garrisons).
- Legion (2016) – dodano kontynent Broken Isles, klasę demon hunter oraz bronie artefaktowe.
- Battle for Azeroth (2018) – dodano kontynenty Kul Tiras i Zandalar, system Ras Sojuszniczych oraz tryb War Mode.
- Shadowlands (2020) – dodano Krainy Cieni (Shadowlands), system Paktów (Covenants) oraz przeprowadzono „level squish”.
- Dragonflight (2022) – dodano Dragon Isles, rasę dracthyr z klasą evoker, całkowicie przebudowany system talentów oraz nową mechanikę latania (Dragonriding i Skyriding).
- The War Within (2024) – pierwszy dodatek z trylogii The Worldsoul Saga; dodano podziemny kontynent Khaz Algar, rasę earthen, system konta warbands oraz instancje typu delves.
- Midnight (2026) – druga część trylogii The Worldsoul Saga.
- The Last Titan – trzecia część trylogii The Worldsoul Saga[74].
Początki
World of Warcraft na początku swego działania miał pewne problemy. Z jednej strony wynikało to z dużej liczby osób, które zakupiły grę, ale również z niestabilności działania serwerów. Ze względu na duży sukces marketingowy i dużą liczbę kopii gry zdarzało się, iż gracze zmuszeni byli do oczekiwania w kolejce do logowania do niektórych światów, aby nie było dużych lagów (opóźnień w transmisji danych)[75][76]. Po dodaniu większej liczby serwerów, kolejki stały się o wiele krótsze[77]. Tym niemniej w niektórych lokalizacjach, takich jak Stormwind City czy Orgrimmar, gracze doświadczali problemów związanych z działaniem serwerów oraz sieci. Firma Blizzard wydała oświadczenie o podjęciu prób rozwiązania tych problemów.
World of Warcaft Classic
W sierpniu 2019 roku Blizzard uruchomił oficjalne serwery World of Warcraft Classic, pozwalające graczom na rozgrywkę w oryginalną wersję gry z 2004 roku (tzw. vanilla)[78]. Sukces projektu doprowadził do odtworzenia kolejnych dodatków w wersji "Classic" (m.in. TBC Classic, WotLK Classic, Cataclysm Classic)[79], a także do powstania unikalnych wariantów rozgrywki, takich jak serwery Hardcore (jak w rozgrywkach gatunku roguelike)[80] czy Season of Discovery[81].
Dystrybucja
Gra World of Warcraft jest stale rozwijana i aktualizowana przez firmę Blizzard Entertainment. Proces pobierania oraz instalacji łatek i nowych wersji gry odbywa się automatycznie poprzez aplikację Battle.net. Dane aktualizacyjne są pobierane bezpośrednio z serwerów dystrybucyjnych (CDN) producenta, z możliwością pobierania zasobów w tle podczas trwania rozgrywki[82][83].
Edycja kolekcjonerska
Edycja kolekcjonerska gry World of Warcraft była dostępna w ograniczonej liczbie egzemplarzy, z których większość została wykupiona jeszcze przed oficjalną premierą. W skład zestawu wchodziło:
- specjalne pudełko, przypominające swoim wyglądem księgę,
- 200-stronicowy album „The Art of World of Warcraft” zawierający szkice, projekty koncepcyjne lokacji i inne,
- płyta DVD zawierająca intro gry World of Warcraft, intro i outro gry Warcraft III: The Frozen Throne, a także liczne trailery i materiały o powstawaniu tej produkcji,
- materiałowa mapa świata,
- gra World of Warcraft na 4 CD,
- gra World of Warcraft na 1 DVD,
- tzw. „Guest Pass Key”, pozwalający na utworzenie bezpłatnego, 10-dniowego konta do testów,
- ścieżka dźwiękowa z gry i kilka utworów z Warcraft III: The Frozen Throne,
- własne zwierzątko w grze: Mini Diablo, Panda lub Zerg,
- instrukcja z podpisami twórców.
Ścieżka dźwiękowa
Ścieżka dźwiękowa World of Warcraft została skomponowana przez Jasona Hayesa, Tracy’ego W. Busha, Dereka Duke’a i Glenna Stafforda. Wydano ją 23 listopada 2004 razem z kolekcjonerską edycją gry, była także sprzedawana w formacie MP3. Spis piosenek oryginalny – po angielsku.
World Themes
|
City Themes
|
Ambient Music
|
Intro Cues
|
Subskrypcja
World of Warcraft opiera się na płatnym modelu subskrypcyjnym, dostęp do gry wymaga zakupu licencji oraz opłacania odnawialnego abonamentu[85]. 20 czerwca 2011 roku, wraz z aktualizacją 4.2, dotychczasowy 10-dniowy okres próbny zastąpiono darmową wersją próbną (Starter Edition), umożliwiającą bezpłatną rozgrywkę do 20. poziomu doświadczenia[86].
Modyfikacje
World of Warcraft oferuje rozbudowane możliwości dostosowywania interfejsu użytkownika. Gracze mogą modyfikować elementy graficzne, reorganizować paski skrótów oraz tworzyć makra automatyzujące ciągi komend. Oficjalne modyfikacje (tzw. add-ony) pisane są w języku skryptowym Lua i wykorzystują język XML do układu elementów interfejsu, podczas gdy pliki graficzne zapisywane są w formatach TGA oraz autorskim BLP[87].
Wszelkie zewnętrzne oprogramowanie działające poza mechanizmami gry (np. boty automatyzujące rozgrywkę lub aplikacje ingerujące w pamięć procesu) jest uznawane za niedozwolone. Stosowanie takich programów stanowi naruszenie umowy licencyjnej (EULA) i grozi czasowym zawieszeniem lub trwałą blokadą konta Battle.net[88].
Odbiór gry
Społeczność
Liczba zarejestrowanych graczy przekraczała w drugim kwartale 2011 roku 11 milionów subskrybentów. Każdy dodatek powodował wzrost liczby graczy, po czym następował stopniowy jej spadek. W przypadku dodatku Cataclysm oszacowano, że spadek ten był już większy[89]. W lipcu 2013 roku podano, że w tytuł gra regularnie 7,7 mln osób[90].
Społeczność tworzą gracze zarówno w świecie Warcrafta, jak i poza nim. W Polsce jest wiele serwisów internetowych oraz forów dyskusyjnych poświęconych tej grze. Gracze udzielają się w różny sposób, także artystycznie, tworząc różne „dzieła” związane z grą. Wielu graczy nakręca filmy wideo w świecie gry i udostępnia je w internecie, zarówno filmiki reklamowe swoich gildii, jak i różnego typu covery teledysków i filmów normalnych.
World of Warcraft jest grą silnie oddziaływającą na gracza. Istnieją nawet grupy wsparcia dla żon, których mężowie uzależnili się od grania w WOW[91]. W Chinach wprowadzono ograniczenia czasu gry, żeby zmniejszyć ryzyko uzależnień. Po 3 godzinach zabawy gracz nie traci wprawdzie połączenia z serwerem, ale w przypadku dalszej gry zdobywa zdecydowanie mniej punktów doświadczenia, „pieniędzy” i przedmiotów[92].
Przypisy
- ↑ World of Warcraft. Gry-Online. [dostęp 2020-05-25].
- ↑ Recenzja gry World of Warcraft: Battle for Azeroth – cudów nie ma, ale i tak może być – review – GRYOnline.pl [online], GRY-Online.pl, 17 września 2018 [dostęp 2026-08-10].
- ↑ World of Warcraft timeline: A brief history of Azeroth all the way up to Shadowlands [online], GamesRadar+, 23 listopada 2020 [dostęp 2026-08-10] (ang.).
- ↑ Kelly Schmidt, The Lore Of World Of Warcraft: Classic [online], ScreenRant, 8 marca 2022 [dostęp 2025-12-08] (ang.).
- ↑ The game’s story going into WoW Classic: What your hero needs to know [online], Blizzard Watch, 13 sierpnia 2019 [dostęp 2025-12-08] (ang.).
- 1 2 Traveling Around Azeroth: A Transportation Guide, „Wowhead” [dostęp 2026-08-11] [zarchiwizowane z adresu 2026-05-24] (ang.).
- ↑ First Impressions: The Wandering Isles [online], PCGamesN, 16 czerwca 2012 [dostęp 2026-08-11] (ang.).
- 1 2 Ryan Gilliam, World of Warcraft’s new starting area is way more newbie friendly [online], Polygon.com, 27 kwietnia 2020 [dostęp 2026-08-11] (ang.).
- ↑ Exile's Reach New Player Experience Guide, „Wowhead” [dostęp 2026-08-11] [zarchiwizowane z adresu 2026-05-30] (ang.).
- ↑ New Player Guide: City Overview, „Wowhead” [dostęp 2026-08-11] [zarchiwizowane z adresu 2026-03-09] (ang.).
- ↑ Breakfast Topic: Has flight ruined the adventure?. [dostęp 2011-09-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-26)].
- ↑ WoWiki Północny Lordaeron.
- ↑ Wowhead Beginner Guides: How to Create a Character, „Wowhead” [dostęp 2026-08-12] [zarchiwizowane z adresu 2026-03-08] (ang.).
- ↑ Playable Races [online], worldofwarcraft.blizzard.com [dostęp 2026-08-14] (ang.).
- 1 2 3 Jéssica Gubert, All races in World of Warcraft [online], Dot Esports, 3 października 2024 [dostęp 2026-08-14] (ang.).
- ↑ Squishei, WoW Dragonflight Race/Class Combinations Added to Wowhead's Dressing Room, „Wowhead” [dostęp 2026-08-14] [zarchiwizowane z adresu 2022-05-27] (ang.).
- ↑ World of Warcraft – Level Squish And Other Ideas [online], MMORPG.com, 16 grudnia 2019 [dostęp 2026-08-12] (ang.).
- ↑ Shadowlands – odwiedzamy warcraftowe zaświaty [online], Spider's Web, 14 grudnia 2020 [dostęp 2026-08-12].
- 1 2 What are talents and talent trees in WoW Classic? [online], Blizzard Watch, 19 czerwca 2019 [dostęp 2026-08-21] (ang.).
- 1 2 Power Up with New Apex Talents in Midnight [online], news.blizzard.com [dostęp 2026-08-21] (ang.).
- ↑ Juanita Hawkins, Why WoW’s Resource Systems (Mana, Rage, Energy) Shape Class Identity More Than Rotation [online], oxygenmat.net (ang.).
- ↑ Ruby Holland, The Great Azeroth Debate: Ranking Every Class In World Of Warcraft [online], Ranker, 4 lutego 2025 [dostęp 2026-08-21] (ang.).
- ↑ Jaydaa, Leveling and Open World Questing Talent Builds for All Classes in Dragonflight Pre-Patch 10.0, „Wowhead” [dostęp 2026-08-21] [zarchiwizowane z adresu 2024-09-01] (ang.).
- ↑ Tyler F.M. Edwards, The Soapbox: WoW’s talent trees don’t deserve your nostalgia [online], Massively Overpowered, 18 lipca 2022 [dostęp 2026-08-21] (ang.).
- ↑ Justin Olivetti, Casually Classic: The quest design that World of Warcraft kind of forgot [online], Massively Overpowered, 12 września 2025 [dostęp 2026-08-12] (ang.).
- ↑ Andy Kelly It's a great time to go your own way in Azeroth, World of Warcraft is the best it's ever been for a solo player, „PC Gamer”, 27 października 2020 [dostęp 2026-08-12] (ang.).
- ↑ Cass Marshall, The War Within’s first patch is a goblin paradise packed full of fun details [online], Polygon.com, 25 lutego 2025 [dostęp 2026-08-12] (ang.).
- ↑ Casey Johnston, Shattering does a world of good: Ars reviews WoW: Cataclysm [online], Ars Technica, 22 grudnia 2010 [dostęp 2026-08-12] (ang.).
- ↑ Tyler F.M. Edwards, Second Wind: World of Warcraft’s radically casual new endgame [online], Massively Overpowered, 6 maja 2024 [dostęp 2026-08-12] (ang.).
- ↑ Fury Incarnate, World of Warcraft Update 10.1.7, Brings New Quests, World Events and More to the PTR [online], MMORPG.com, 13 lipca 2023 [dostęp 2026-08-12] (ang.).
- ↑ Reputations. worldofwarcraft.com. (ang.).
- ↑ Jake Valentine, WoW Dragonflight: Dragonscale Expedition Renown Guide [online], GameRant, 8 grudnia 2022 [dostęp 2026-08-13] (ang.).
- ↑ Neryssa, Dragonflight Renown: Progressing With the Major Factions of the Dragon Isles [online], 7 listopada 2023 (ang.).
- 1 2 3 4 Jezartroz, Professions System Overview: Crafting Orders, Crafting Specializations, Reagents [online], wowhead.com, 24 lutego 2026 (ang.).
- ↑ How Do Professions Work In World of Warcraft Dragonflight? [online], Turtle Beach [dostęp 2026-08-21] (ang.).
- ↑ WoW Professions Guide: Crafting, Gathering and Profession Progression Explained – GameTimerPro [online], www.gametimerpro.com [dostęp 2026-08-21].
- ↑ Battle for Azeroth will remove the First Aid profession [online], PCGamesN, 23 marca 2018 [dostęp 2026-08-21] (ang.).
- ↑ Fantasy fuels games with finances [online], 30 grudnia 2005 [dostęp 2026-08-12] (ang.).
- ↑ Patrick Löwe, Analyzing the Auction House — World of Warcraft [online], Medium, 5 października 2020 [dostęp 2026-08-12] (ang.).
- ↑ Prestige PvP System and Rewards, „Wowhead” [dostęp 2026-08-12] [zarchiwizowane z adresu 2026-03-01] (ang.).
- ↑ Conquest Points, „Wowhead” [dostęp 2026-08-12] [zarchiwizowane z adresu 2025-08-22] (ang.).
- ↑ World Of Warcraft Classic: The PvP Honor System Is Here [online], PlayerOne, 21 listopada 2019 [dostęp 2026-08-12] (ang.).
- ↑ Jason Smith, WoW PvP Tiers and Rewards: From Combatant to Gladiator [online], Geektown, 17 czerwca 2026 [dostęp 2026-08-12] (ang.).
- ↑ The Light and How to Swing It: Gearing a new level 80 tankadin, part 3, „WoW Insider” [dostęp 2026-08-12] [zarchiwizowane z adresu 2011-10-31].
- ↑ Michael A. Kording i inni, WoW 10.0.5 Content Update Notes – World of Warcraft Guide [online], IGN, 16 stycznia 2023 [dostęp 2026-08-12] (ang.).
- ↑ Mostafa Salem, WoW Midnight Zone Events Guide: All Four Events and Rewards [online], GAMES.GG, 6 marca 2026 [dostęp 2026-08-12] (ang.).
- ↑ Casey Johnston, Instance [online], Ars Technica, 17 maja 2008 [dostęp 2026-08-21] (ang.).
- ↑ Icy Veins 2026, WoW Classic Raids and Dungeons Guide [online], Icy Veins [dostęp 2026-08-21] (ang.).
- ↑ Kristy Ambrose, Classic WoW: 5 Similarities & 5 Differences Between Dungeons & Raids [online], TheGamer, 25 lutego 2020 [dostęp 2026-08-21] (ang.).
- 1 2 Wowhead, Everything About Delves in World of Warcraft [online], wowhead.com, 3 marca 2026 (ang.).
- ↑ Sam Francis, World of Warcraft Raids: A Complete Guide for Beginners [online], Robotics & Automation News, 2 lipca 2026 [dostęp 2026-08-21] (ang.).
- ↑ Rebekah Valentine, World of Warcraft: Midnight Developer Q&A: Raids, Housing, Add-ons, Delves, and More [online], IGN, 7 października 2025 [dostęp 2026-08-21] (ang.).
- ↑ Jeff Kotuby, World Of Warcraft Classic: All Dungeons And Their Level Requirements [online], TheGamer, 1 listopada 2023 [dostęp 2026-08-21] (ang.).
- ↑ Realm Status – Europe – World of Warcraft – WoW [online], World of Warcraft [dostęp 2026-08-22] (ang.).
- ↑ Get Help – Blizzard Support [online], eu.support.blizzard.com [dostęp 2026-08-22].
- ↑ Get Help – Blizzard Support [online], us.support.blizzard.com [dostęp 2026-08-22].
- ↑ WoW players blast Blizzard over missing feature to transfer account regions [online], Dexerto, 2 grudnia 2021 [dostęp 2026-08-22] (ang.).
- ↑ World of Warcraft – Battle for Azeroth review [online], GAMINGTREND, 10 października 2018 [dostęp 2026-08-22] (ang.).
- ↑ Battle for Azeroth Preview: War Mode, PvP Talents, and More – WoW [online], World of Warcraft [dostęp 2026-08-22] (ang.).
- ↑ Battle for Azeroth recaptures something World of Warcraft has long missed, „Eurogamer.net”, 22 sierpnia 2018 [dostęp 2026-08-22] (ang.).
- ↑ War Mode World PvP System, „Wowhead” [dostęp 2026-08-22] [zarchiwizowane z adresu 2026-08-12] (ang.).
- ↑ Ryan Gilliam, ‘War Mode’ replaces world PvP in World of Warcraft’s next expansion [online], Polygon.com, 17 kwietnia 2018 [dostęp 2026-08-22] (ang.).
- ↑ THE GUIDE on How to Roleplay in World of Warcraft at All Levels, „Wowhead” [dostęp 2026-08-22] [zarchiwizowane z adresu 2026-07-09] (ang.).
- ↑ World of Warcraft Classic Season of Discovery's RP Scene Makes it a Memorable Experience [online], MMORPG.com, 14 grudnia 2023 [dostęp 2026-08-22] (ang.).
- ↑ The Guildmaster’s Guide, „Wowhead” [dostęp 2026-08-21] [zarchiwizowane z adresu 2025-09-08] (ang.).
- ↑ Joel Davis, Everything you can (and can't) do in cross-faction guilds, going live today with patch 10.1 [online], Blizzard Watch, 2 maja 2023 [dostęp 2026-08-21] (ang.).
- ↑ Anshlun, Cross Realm Guilds Available with The War Within Pre-Patch [online], 25 lipca 2024 (ang.).
- ↑ Blizzard Entertainment announces World of Warcraft. (ang.).
- ↑ World of Warcraft Release Date. [dostęp 2011-09-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-02-06)].
- ↑ World of Warcraft Korean Release Date Announced – News.
- ↑ World of Warcraft European Release Date. GamersHell.com, 2005-01-06. [dostęp 2020-11-04]. (ang.).
- ↑ IGN. pc.ign.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-03-08)]., IGNPC’s Best of E3 2003 Awards.
- ↑ World of Warcraft – Wielka Encyklopedia Gier – GRYOnline.pl [online], GRY-Online.pl [dostęp 2026-08-14].
- ↑ Rebekah Valentine, World of Warcraft Leads Say the Worldsoul Saga Will Eventually Address the Sword of Sargeras: 'Metzen Promised and Metzen Doesn't Lie' [online], IGN, 6 października 2025 [dostęp 2026-08-14] (ang.).
- ↑ Garnett Lee: World of Warcraft Server Woes. 1up.com, 2005-01-19. [dostęp 2012-02-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-06-09)]. (ang.).
- ↑ Tom Bramwell: Blizzard apologies for WOW downtime. eurogamer.net, 2005-01-19. [dostęp 2012-02-03]. (ang.).
- ↑ Six New World of Warcraft Realms. ign.com, 2005-11-09. [dostęp 2012-02-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-18)]. (ang.).
- ↑ Kevin Webb, Over a million people tuned in to watch the launch of 'World of Warcraft Classic' on Twitch [online], Business Insider [dostęp 2026-08-14] (ang.).
- ↑ Eliot Lefebvre, World of Warcraft 2024 roadmaps herald summer War Within beta and Cataclysm Classic [online], Massively Overpowered, 19 grudnia 2023 [dostęp 2026-08-14] (ang.).
- ↑ Justin Olivetti, Casually Classic: Would WoW Classic’s hardcore mode benefit from roguelite progression systems? [online], Massively Overpowered, 10 stycznia 2026 [dostęp 2026-08-14] (ang.).
- ↑ Rebekah Valentine, Everything We Know About World Of Warcraft's Rumored Classic+ [online], Kotaku, 30 czerwca 2026 [dostęp 2026-08-14] (ang.).
- ↑ Pobierz Battle.net – Windows i Mac [online], Battle.net [dostęp 2026-08-19].
- ↑ Nadia Dubois, Battle.net Setup 2026: Install in 12 Steps [Windows 11] [online], 20 czerwca 2026 [dostęp 2026-08-19] (ang.).
- ↑ World of Warcraft (Original Game Soundtrack). Blizzard. [dostęp 2020-01-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-10-09)]. (ang.).
- ↑ World of Warcraft®: Abonament - World of Warcraft [online], Battle.net [dostęp 2026-08-22].
- ↑ World of Warcraft: Za darmo do 20 poziomu [online], CD-Action, 29 czerwca 2011 [dostęp 2026-08-22].
- ↑ Paul Emmerich, Beginning Lua with World of Warcraft Add-ons, Apress, 19 grudnia 2009, ISBN 978-1-4302-2372-6 (ang.).
- ↑ Blizzard End User License Agreement - Legal – Blizzard Entertainment [online], www.blizzard.com [dostęp 2026-08-22] (ang.).
- ↑ World of Warcraft Subscriptions Continue To Decline, Though More Slowly. gamasutra.com. (ang.).
- ↑ Daniel Kłosiński: Spada liczba subskrypcji World of Warcraft. Eurogamer, 2013-07-26. [dostęp 2013-07-26]. (pol.).
- ↑ Warcraft Widows: An Internet Support Group. Kotaku, 2006-12-16. [dostęp 2017-01-15]. (ang.).
- ↑ China moves to zap online game addiction. 2005-08-23. [dostęp 2012-01-31]. (ang.).
