ZEO

ZEO (esp. Zamenhof/Esperanto-Objekto, liczba mnoga: ZEOj) – obiekt związany z esperantem lub Ludwikiem Zamenhofem. ZEO zazwyczaj jest ulicą lub pomnikiem.

Pierwszy raz ten skrót został użyty przez niemieckiego esperantystę Hugo Röllingera w książce Monumente pri Esperanto – ilustrita dokumentaro pri 1044 Zamenhof/Esperanto Objektoj en 54 landoj. (Pomnikowo o esperanto – ilustrowana dokumentacja o 1044 obiektach związanych z Zamenhofem lub esperanto w 54 krajach) wydanej w 1997.

Do 2001 Röllinger zebrał listę 1260 takich obiektów na świecie. Najwięcej ZEOj znajduje się w Brazylii, w Polsce jest ich ponad 100.

• najstarsze – hiszpański statek „Esperanto” wodowany w 1896
• najwyższe – 12-metrowy pomnik na cześć Ludwika Zamenhofa w Sabadell w Hiszpanii
• najdłuższe – 4-kilometrowa ulica Esperanto w São Sebastião do Caí w Brazylii
• najdalsze – asteroidy Esperanto i Zamenhof

Ulica Zamenhofa: Białystok, Gdańsk, Gdynia, Sopot, Katowice, Kielce, Koszalin, Kraków, Lublin, Łódź, Nowy Sącz, Ostrów Wielkopolski, Poznań, Rzeszów, Tarnów, Warszawa, Zamość

Plac Zamenhofa: Szczecin, Wałbrzych, Wrocław

Skwer Zamenhofa: Bydgoszcz, Elbląg

Ulica Esperanto: Warszawa

Skwer Esperanto: Malbork

Ulica Esperantystów: Białystok, Gliwice, Lubań, Świdnica, Tarnów

Pomniki:

• Białystok – Pomnik Ludwika Zamenhofa,
• Białystok – Pomnik młodego Ludwika Zamenhofa odsłonięty 14 kwietnia 2019 r.
• Duszniki-Zdrój – pomnik upamiętniający Ludwika Zamenhofa przy ul. Zdrojowej^[1]
• Warszawa – popiersie Ludwika Zamenhofa

Murale:

• Białystok – z 2008 roku przy ul. L. Zamenhofa 26^[2],
• Białystok – z 2018 roku przy ul. W. Broniewskiego 23 „Liberecon por la Mondo” – „Wolność dla świata”^[3],
• Warszawa – z 2011 roku, odnowiony w 2016 roku na Muranowie w bramie kamienicy przy ul. Nowolipki 4^[4], zwandalizowany na początku 2023 roku przez nieznanego sprawcę.

Znaczki pocztowe:

• wydany w roku 1959 przez Pocztę Polską „Międzynarodowy Kongres Esperantystów”^[5]
• wydany w roku 1987 przez Pocztę Polską „100 rocznica utworzenia języka esperanto”^[6]

Kartki pocztowe z wydrukowanym znakiem opłaty pocztowej:

• wydana przez Pocztę Polską w roku 1961 „75-lecie języka esperanto”^[7]
• wydana przez Pocztę Polską w roku 1966 „20-lecie ruchu esperanckiego w Polsce”^[8]
• wydana przez Pocztę Polską w roku 2009 „150 rocznica urodzin Ludwika Zamenhofa twórcy esperanto”^[9]
• wydana przez Pocztę Polską 12.04.2017 r. Cp 1771 „Ludwik Zamenhof-twórca języka esperanto” z okazji Roku Zamenhofa i 100 rocznicy śmierci. Na kartce wydrukowany jest znaczek z przewieszką przedstawiający zdjęcie Ludwika Zamenhofa i stylizowany tytuł kartki w języku polskim i esperanto. W części ilustracyjnej kartki przedstawiono okładkę pierwszego podręcznika do nauki języka esperanto z 1887 r^[10]

Sopot:

• dąb i głaz esperantystów^[11]

Szczawno-Zdrój:

• tablica upamiętniająca pobyt Ludwika Zamenhofa w 1902 r. w Parku Szwedzkim^[12]

Warszawa:

• grób Ludwika Zamenhofa na cmentarzu żydowskim przy ul. Okopowej w Warszawie (kwatera 10, rząd 2)^[13]
• tablica upamiętniająca Ludwika Zamenhofa przy ul. L. Zamenhofa 5 w Warszawie
• ul. Esperanto
• ul. Ludwika Zamenhofa

• kultura esperanta