Zamek Gryf

Zamek Gryf
Greiffenstein
Zabytek: nr rej. A/853/497 z 12.12.1958[1]
Ilustracja
Najwyższa część ruin zamku o zachodzie słońca
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Miejscowość

Proszówka

Rozpoczęcie budowy

XIII w.

Zniszczono

1799 (częściowe rozebranie)

Pierwszy właściciel

Konrad II Garbaty

Kolejni właściciele

Wacław IV Luksemburski Benesz Chuśnik Schaffgotschowie

Położenie na mapie gminy Gryfów Śląski
Mapa konturowa gminy Gryfów Śląski, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Zamek Gryf”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Zamek Gryf”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Zamek Gryf”
Położenie na mapie powiatu lwóweckiego
Mapa konturowa powiatu lwóweckiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Zamek Gryf”
Ziemia50°59′33″N 15°25′17″E/50,992500 15,421389
Strona internetowa

Zamek Gryf (niem. Greiffenstein) – ruiny średniowiecznego zamku we wsi Proszówka, na wzgórzu (447 m n.p.m.) panującym nad drogą Gryfów Śląski – Mirsk (obecnie droga wojewódzka nr 361), 6 km na południe od Gryfowa i 2 km na północny wschód od Mirska.

Historia

Zamek wybudował w XIII wieku książę głogowski Konrad na miejscu dawnego grodu Bobrzan[2]. Do końca XIV wieku znajdował się w rękach książąt świdnickich, później króla czeskiego Wacława IV[2]. W 1419 roku stał się własnością rodu Schaffgotschów i pozostał w ich rękach do 1798 r.[2] W XVI i XVII wieku był powiększany i umacniany, między innymi poprzez dodawanie attyk do zamku górnego oraz rozbudowę zamku dolnego i bramy wjazdowej[2]. W 1526 Urlich von Schaffgotsch (zm. 1543) rozpoczął przebudowę zamku a w 1546 Hans von Schaffgotsch wzniósł mury obronne. W 1617 Hans Ulrich von Schaffgotsch (1595–1635) urządził pod zamkiem turniej rycerski. Warownia była dwukrotnie oblegana przez Szwedów. W 1639 r. obroniła się, ale została zdobyta w 1645 r. Obrońca zamku Christoph Leopold von Schaffgotsch (1623–1703) musiał się poddać. Sto lat później w 1745 r. zajęła przez wojska pruskie. W 1778 r. był już silną twierdzą[2]. W 1799 r. został częściowo rozebrany na materiał do budowy folwarku usytuowanego poniżej zamku[2]. Od tego czasu pozostaje w ruinie. Zachowały się jedynie fragmenty murów obronnych z bramami, resztki kaplicy, budynków mieszkalnych i gospodarczych[3]. Obecnie zamek jest własnością prywatną.

Architektura

Zamek składał się z trzech elementów: zamku górnego, zamku średniego i najmłodszego, a zarazem najsłabiej zachowanego zamku dolnego[2]. Najwyższą część zamku wzniesiono na planie nieregularnego pięcioboku, na północ ulokowano zamek średni, natomiast zamek dolny zajmował największą, wschodnia część[2]. W kaplicy na jednej ze ścian namalowany był swego czasu wizerunek dużego gryfa, od którego pochodzi nazwa zamku[2].

Z pierwotnej substancji budowlanej zachowały się mury zamku górnego oraz fragmenty bramy i wieży wjazdowej na dolnym przedzamczu[4].

Galeria

Przypisy

  1. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo dolnośląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2026 [dostęp 2012-01-11].
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Romuald Łuczyński: Zamki, dwory i pałace w Sudetach. Legnica: Stowarzyszenie „Wspólnota Akademicka”, 2008, s. 152–158. ISBN 978-83-89102-63-8.
  3. ↑ Tajemnicze zamki i pałace, z terenu dolnego śląska i opolszczyzny, Kraków 2009, s. 38.
  4. ↑ Adam Wagner, Murowane budowle obronne w Polsce X-XVIII w., wyd. Bellona, Warszawa 2019

Bibliografia

o właścicielach zamku w
  • A. Kuzio-Podrucki, Schaffgotschowie. Dzieje wielkiego rodu z Europy Środkowej, Katowice 2024, ISBN 978-8367152-61-7
  • A. Kuzio-Podrucki, Schaffgotschowie. Zmienne losy śląskiej arystokracji, Bytom 2007, ISBN 978-83-923733-1-5 – info o książce na stronie: Śląska szlachta i arystokracja

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.