Audata
Audata (Greqisht: Αὐδάτη; sundoi rreth 359 – 336 para eres sone) ishte një princeshë Ilire dhe më vonë Mbretëreshë e Maqedonisë, kur u martua me Filipin II të Maqedonisë në vitin 359 para erës sonë.[1] Ajo ishte bija apo mbesa e Bardhylit, mbreti Ilir. Për tu përqendruar në luftën e brendshme për të siguruar kurorën, Filipi ripohoi traktatin me Dardaninë, imponuar Maqedonisë me forcën e armëve. Kjo aleancë me Bardhylin vulosej nëpërmjet martesës së tij me Audatën. Kjo ndikoi në ndalimin e pushtimit dardan të Maqedonisë në një kohë kur mbretëria ishte më e brishtë.[2] Si pasojë Filipi konsolidoi pushtetin e tij, duke arritur të mundë Bardhylin në një betejë vendimtare në vitin 358 p.e.s.
Audata ishte gruaja e parë ose e dytë, e Filipit dhe pas dasmës, mori emrin Euridika, emrin e së ëmës ilire të Filipit.[3] Ky ndryshim emri mund të ketë qenë për arsye dinastike, sepse ajo ishte mbretëresha zyrtare e Filipit, vetëm për një kohë të shkurtër.[4] Më vonë, Olimpia (Mirtali) do të bëhet gruaja kryesore e Filipit.
Audata, jo vetëm ruajti identitetin e saj si një grua ilire në kontekstin maqedonas, por edhe trashëgoi këtë identitet te vajza dhe mbesa.[5] Gratë ilire udhëhiqnin ushtrinë në luftë, një aftësi që Audata ia mësoi fëmijës së saj të vetme, vajzës Synane. Ajo i mësoi vajzës kalërimin, gjuetinë dhe mundjen. Synane më vonë trajnoi vajzën e saj Euridikën II të Maqedonisë sipas mënyrës së saj të arsimit dhe edukimit në ushtrime marciale (luftarake). Edhe mbesa e saj u emërua gjithashtu Euridikë. Audata ndoshta jetonte ende në kohën e adoleshencës së vajzës së saj dhe ende mund të ketë qenë gjallë në kohën e martesës së vajzës së saj me nipin e Filipit Amyntas IV. Caktimi i emrit Euridikë për Kleopatrën e Maqedonisë, mbesën e gjeneralit Attalus në vitin 337/336 para erës sonë mund të na sugjerojë se Audata nuk jetonte më, por Aleksandri i Madh me siguri se e ka takuar ate në qytetin Pella, në kohën kur ende ishte një fëmijë.
Shih edhe
Referime
- ↑ Ilirëve nga J. J. Wilkes, 1992, ISBN 0-631-19807-5, Faqe 122, "martesa e Filipit II Ilire Audata."
- ↑ "Koha e kjo martesë është disi e diskutueshme, ndërsa disa historianë pretendojnë se martesa ka ndodhur pas disfatës së Bardyllis."
- ↑ I cili është i cili në kohën e Lekës së Madh: prosopography të Lekës së perandorisë Nga Waldemar Heckel
- ↑ Grave dhe monarkisë në Maqedoni, Nga Elizabeth Donnelly Carney fq.58
- ↑ Grave dhe monarkisë në Maqedoni, Nga Elizabeth Donnelly Carney
Literatura
- Ilirët nga J. J. Wilkes, 1992, ISBN 0-631-19807-5
- Gra ilire
- Dardanët