Penestët

Fiset ilire
• Albanët • Autariatët
• Arbët • Ardianët
• Atintanët • Dalmatët
• Dardanët • Dasaretët
• Daorsët • Enkelejtë
• Eordejët • Japigët
• Japodët • Kaonët
• Labeatët • Mesapët
• Molosët • Paionët
• Parathinët • Penestët
• Pirustët • Taulantët
• Thesprorët • Shqiptarët

Penestët ishin fise ilir, banorë të krahinës Penestia në luginën e sipërme të Drinit të Zi e rreth saj. Përmenden për herë të parë më 170-169 p.e.r. dhe luajnë një rol të rëndësishëm në luftën III romako-maqedone. Treva e penestëve përfshihej në mbretërinë ilire. Më 169 p.e.r. Perseu për t'u lidhur me mbretërinë ilire, hyri në tokat e Penestëve, pushtoi qytetet e tyre dhe dëboi këndej garnizonet romake. Në trojet e penestëve kishte 14 qytete e kështjella, prej të cilave njihen me emrin Uskana, që ishte edhe kryeqendra e krahinës, Oinoni dhe Draudaku. Pas vitit 168 p.e.r. emri i penestëve e i qyteteve të tyre nuk përmenden më.

Historia

Banonin në luginën e Drinit të Zi e përreth saj. Përmenden për herë të parë në vitet 170-169 p.K. Luajtën rol të rëndësishëm në Luftën e Tretë Ilire- romake. Përfshiheshin në Mbretërinë Ardiane. Kishin 14 qytete e kështjella, ndër të cilat përmendën Uskana, Oeneu, Draudaku etj. Meqenëse pranuan garnizone romake në qendrat e tyre,maqedonasit ua shkretuan vendin.

  • Paraqitja e parë në literaturë si emër
  • Paraqitja e fundit si fise apo formë tjetër me të njëjtin emër
  • Kulminacioni i zhvillimit të fisit

Politika

  • Marrëdhëniet përbrenda fisit
  • Marrëdhëniet me fiset fqinje
  • Marrëdhëniet e jashtme

Gjeografia

  • Gjatë fazës fillestare
  • Territoret më të gjëra të qeverisura nga fisi
  • Vendbanime

Shih edhe

Referime

  • Cabanes, Pierre (1988) Les illyriens de Bardulis à Genthios (IVe–IIe siècles avant J.-C.). Paris: SEDES. = Regard sur l’histoire, 65. ISBN 2718138416
  •  Ceka, Neritan (2013) The Illyrians to the Albanians. Tirana: Migjeni. ISBN 9789928407467
  • Burton, Paul J. (2017). Rome and the Third Macedonian War (në anglisht). Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-10444-0.
  • Gavoille, Élisabeth (2019). "Mémoire romaine des Balkans: les images de l'illyrie et de la Dalmatie à travers la littérature latine". Folia Linguistica et Litteraria (në frëngjisht). Institute for Language and Literature, Faculty of Philology, Nikšić: 5–18. doi:10.31902/fll.29.2019.1.
  • Guijarro Ruano, Paloma; del Barrio Vega, Maria Luisa (2019). "Greek lexicography and the designation of helotic-like populations in Ancient Greece: The history of three compounds". përmbledhur nga Giannakis, Georgios K.; Charalambakis, Christoforos; Montanari, Franco; Rengakos, Antonios (red.). Studies in Greek Lexicography. Trends in Classics - Supplementary Volumes (në anglisht). Vëll. 72. Walter de Gruyter GmbH & Co KG. fq. 309–329. ISBN 9783110622744.
  • Haebler, Claus (2002). "Palaeo-Balkanic languages". përmbledhur nga Hubert, Cancik; Schneider, Helmuth; Salazar, Christine F.; Orton, David E. (red.). Brill's New Pauly: Ark–Kas. Brill's New Pauly (në anglisht). Vëll. 2. Brill. ISBN 9004122656.
  • Jaupaj, Lavdosh (2019). Etudes des interactions culturelles en aire Illyro-épirote du VII au III siècle av. J.-C (Tezë) (në frëngjisht). Université de Lyon; Instituti i Arkeologjisë (Albanie).
  • Leukart, Alex (1994). Die frühgriechischen Nomina auf -tās und -ās: Untersuchungen zu ihrer Herkunft und Ausbreitung (unter Vergleich mit den Nomina auf -eús) (në gjermanisht). Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften. ISBN 9783700120759.
  • Lippert, Andreas; Matzinger, Joachim (2021). Die Illyrer: Geschichte, Archäologie und Sprache (në gjermanisht). Kohlhammer Verlag. ISBN 9783170377103.
  • Mesihović, Salmedin; Šačić, Amra (2015). Historija Ilira [History of Illyrians] (në boshnjakisht). Sarajevo: Univerzitet u Sarajevu [University of Sarajevo]. ISBN 978-9958-600-65-4.
  • Polomé, Edgar C. (1983). "The Linguistic Situation in the Western Provinces of the Roman Empire". përmbledhur nga Wolfgang Haase (red.). Sprache und Literatur (Sprachen und Schriften [Forts.]) (në anglisht). Walter de Gruyter. fq. 509–553. ISBN 3110847035.
  • Šašel Kos, Marjeta (2002). "Pyrrhus and Illyrian Kingdom(s?)". Greek Influence Along the East Adriatic Coast. Knjiga Mediterana (në anglisht). 26: 101–119. ISBN 9531631549.
  • Stipčević, Aleksandar (1989). Iliri: povijest, život, kultura (në kroatisht). Zagreb: Školska knjiga. ISBN 9788603991062.
  • Wilkes, John J. (1992). The Illyrians (në anglisht). Oxford, United Kingdom: Blackwell Publishing. ISBN 0-631-19807-5.