Abele (gmina)

Abele
Абельская волость
Obelių valsčius
	gmina wiejska
	1867–1950
Państwo	Rosja
Obwód	1867–1917: gb. kowieńska; 1918–1940: Rep. Litewska; 1941–1944: K.Rz. Wschód; 1944–1950: Litewska SRR
Okręg	1867–1919: nowoaleksandrowski; 1919–1950: rakiszecki
Siedziba	Abele
Data powstania	1867
Data likwidacji	1950
Populacja (1877); • liczba ludności	; 3309
	Szczegółowy podział administracyjny
Liczba gromad	9
Liczba miejscowości	81
	Położenie na mapie;
	55°56′N 25°48′E/55,933333 25,800000

Abele (ros. Абельская волость, lit. Obelių valsčius) – dawna gmina wiejska na Kowieńszczyźnie, istniejąca w latach 1867–1950. Siedzibą władz gminy było miasteczko Abele, obecnie na Litwie.

Historia

Gmina zbiorowa Abele powstała w wyniku reformy struktur administracyjnych państwa rosyjskiego w latach 1864–1867. Była częścią powiatu nowoaleksandrowskiego, należącego do guberni kowieńskiej^[2]. W 1877 roku obejmowała 81 miejscowości w 9 gromadach, zamieszkanych przez 3309 ludzi^[1].

Pod koniec XIX wieku do gminy Abele włączono część obszaru zniesionej gminy Krewno^[3].

Po I wojnie światowej jednostka weszła w skład Republiki Litewskiej i utworzonego tam powiatu rakiszeckiego^[4].

Podczas II wojny światowej gmina należała do Komisariatu Rzeszy Wschód (powiat rakiszecki). Po wojnie obszar gminy wszedł w struktury administracyjne Związku Radzieckiego i Litewskiej SRR (nadal powiat rakiszecki). W 1947 rok część gminy Abele włączono do nowych gmin Aleksandrówka (lit. Aleksandravėlės valsčius) i Rogiele (lit. Ragelių valsčius). Gminę zniesiono 20 czerwca 1950 wskutek reformy administracyjnej na Litwie, a jej obszar włączono do nowo utworzonego rejonu abelskiego^[5].

Przypisy

1 2 3 4 Волости и важнѣйшiя селенiя Европейской Россiи. Выпускъ V. – Изданiе Центральнаго Статистическаго Комитета, Санктпетербургъ, 1886.
↑ Н.П.Н.П. ИнфоРост Н.П.Н.П., ГПИБ | Карты [online], elib.shpl.ru [dostęp 2025-12-12] .
↑ Lietuvos apgyventos vietos: pirmojo visuotinojo Lietuvos gyventojų 1923 m. surašymo duomenys. Kaunas, Centralinis Statistikos Biuras, 1925.
↑ Lietuvos apgyventos vietos: pirmojo visuotinojo Lietuvos gyventojų 1923 m. surašymo duomenys. Kaunas, Centralinis Statistikos Biuras, 1925.
↑ Tarybų Lietuvos enciklopedija. – Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1985.

[spis-1] 1 2 3 4 Волости и важнѣйшiя селенiя Европейской Россiи. Выпускъ V. – Изданiе Центральнаго Статистическаго Комитета, Санктпетербургъ, 1886.

[2] Н.П.Н.П. ИнфоРост Н.П.Н.П., ГПИБ | Карты [online], elib.shpl.ru [dostęp 2025-12-12] .

[3] Lietuvos apgyventos vietos: pirmojo visuotinojo Lietuvos gyventojų 1923 m. surašymo duomenys. Kaunas, Centralinis Statistikos Biuras, 1925.

[4] Lietuvos apgyventos vietos: pirmojo visuotinojo Lietuvos gyventojų 1923 m. surašymo duomenys. Kaunas, Centralinis Statistikos Biuras, 1925.

[5] Tarybų Lietuvos enciklopedija. – Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1985.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

Przynależność administracyjna	gubernia kowieńska w Imperium Rosyjskim (1836–1915) Ober-Ost w Cesarstwie Niemieckim (1915–1918) Republika Litewska (1918–1940) Komisariat Rzeszy Wschód (1940–1944) Litewska SRR w ZSRR (1944–1950)
Gminy miejskie	Nowoaleksandrowsk (Jeziorosy) Widze (do 1919)
Miasteczka	Abele Aleksandrów Antolepty Antuzów Brasław Czadosy Daugiele Dryświaty Dukszty Dusiaty Gajdy Hanuszyszki Imbrody Jużynty Kozaczyzna Kwietki Komaje Krewno Opsa Owile Pelikany Poławeń Ponedele Poniemunek Poniemuń Popiel Rakiszki Rymszany Skopiszki Słobódka Smołwy Sołoki Suwejniszki Suwieki Tauroginie Widze (od 1919) Żabiszki
Gminy wiejskie (1867–1950)	Abele (do 1919 →) Antolepty Antuzów Bachmaty (do 1895) Brasław (do 1919 →) Czadosy (do 1919 →) Degucie (od 1919) Drujsk (do 1880) Dryświaty (do 1919 →) Dukszty (do 1895 i ← 1940–50) Dusiaty Imbrody (od 1920) Jużynty (do 1919 →) Krasnogórka (do 1915) Krewno (do 1878) Kwietki (do 1919 →) Oknista (do 1919 →) Opsa (do 1919 →) Paupina (1923–32) Plusy (1915–19 →) Ponedele (do 1919 →) Poniemuń (do 1919 →) Popiel (do 1919 →) Rakiszki (do 1919 →) Rymszany (do 1919 → i ← 1940–50) Skopiszki (do 1919 →) Słobódka (do 1919 →) Sołoki Smołwy (do 1919 → i ← 1940–50) Smołwy-Zachód (1919–39) Suwieki (1915–18) Tauroginie (do 1919 →) Tyltyszki (do 1918) Wesołowo (do 1870) Widze (do 1919 →)