Alfabet ugarycki

Alfabet ugarycki – alfabet klinowy używany od około roku 1500 p.n.e. do zapisywania języka ugaryckiego, wymarłego języka z grupy języków kananejskich. Nazwa języka pochodzi od miasta Ugarit w Syrii, w którym alfabet został odkryty. Alfabet zawiera 30 odrębnych liter. Inne języki (głównie hurycki) były także okazyjnie zapisywane w tym alfabecie w okolicach i na terenie miasta Ugarit, choć nie wszędzie.

Tabliczki gliniane zapisywane w mieście Ugarit są najwcześniejszym przykładem północnosemickich i południowosemickich porządków alfabetycznych, od których z kolei pochodzą alfabetyczne porządki używane w językach hebrajskim, greckim i łacińskim z jednej strony, a języku gyyz z drugiej strony. Pismo ugaryckie było zapisywane z lewej do prawej.

Pochodzenie

Geneza alfabetu ugaryckiego pozostaje przedmiotem dyskusji. Uważa się, że został on opracowany lokalnie i nie jest bezpośrednią kontynuacją innych mezopotamskich systemów pisma klinowego, choć pewne podobieństwa części znaków sugerują związek z tradycją alfabetów zachodniosemickich[1].

Litery

Alfabet ugarycki
𐎀ʾaʔa
𐎁bb
𐎂gg
𐎃ẖx
𐎄dd
𐎅hh
𐎆ww
𐎇zz
𐎈ḥħ
𐎉ṭṭ
𐎊jj
𐎋kk
𐎌šʃ
𐎍ll
𐎎mm
𐎟ḏð
𐎐nn
𐎑ẓẓ
𐎒ss
𐎓ʿ ʕ
𐎔pp
𐎕ṣṣ
𐎖qq
𐎗rr
𐎘ṯθ
𐎙ġɣ
𐎚tt
𐎛ʾiʔi
𐎜ʾuʔu
𐎝s2 / ś?
𐎟rozdzielacz słów

Abecedariusze

Odkryte spisy liter ugaryckich zawierają zarówno porządek północno- (pochodne porządki to: hebrajski, fenicki, grecki, łaciński), jak i południowosemicki (pochodne porządki to południowoarabski i etiopski). Litery są podane w transkrypcji łacińskiej i hebrajskiej. W przypadku braku odpowiadającej litery hebrajskiej występuje puste miejsce.

Porządek północnosemicki

’abgxdhwzħṭjkšš'lmðnẓscpṣqrθγt’i’uś
אבגח׳דהוזחטיכלמד׳נט׳סעפצקרשע׳תשׂ

Porządek południowosemicki

hlħmqwšrtsknxbśp’cẓgdγṭzðjθṣ
הלחמקורתסכנח׳בשׂפאעט׳גדע׳טזד׳ישצ

Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. ↑ Ugaritic alphabet [online], Encyclopedia Britannica [dostęp 2025-12-26] (ang.).