Anapait
 Anapait z Ukrainy | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
Ca2Fe+2(PO4)2 x 4H2O |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
3–4[1] |
| Przełam |
płaski |
| Łupliwość |
doskonała |
| Przezroczystość |
przezroczysty[2] |
| Układ krystalograficzny |
trójskośny[2] |
| Gęstość |
2,81 g/cm3[2] |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
jasnozielony do ciemnozielony |
| Rysa |
biała[2] |
| Połysk |
szklisty, półszklisty, żywiczny, woskowy, tłusty[2] |
| Współczynnik załamania |
1,602–1,649 (dwuosiowy)[2] |
| Inne |
dwójłomność: 0,037[2] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
8.CH.10[2] |
Anapait (również tamanit) – rzadko występujący minerał zawierający aniony fosforanowe.
Nazwa "anapait" pochodzi od miejscowości Anapa na Półwyspie Tamańskim[1][2], niedaleko której minerał ten znaleziono po raz pierwszy. Minerał ten nie jest kamieniem szlachetnym i pochodzi z gromady fosforanów.
Wygląd
Anapait to minerał wchodzący w skład skał osadowych. Powstaje we wnętrzu skał gliniastych lub marglowych ze złożami skamieniałości, przede wszystkim mięczaków mioceńskich, które są źródłem fosforu niezbędnego do jego powstania. Z tego powodu anapait krystalizuje się często we wnętrzu skamieniałych muszli małży i ramienionogów. Występuje zwykle w postaci dobrze uformowanych pojedynczych kryształów lub kryształków tworzących skupienia rozetowe. Przyjmuje różne odcienie zieleni, od intensywnego do żółtawego. Istnieją także anapaity w kolorze brązowym, powstałe wskutek utleniania kationu żelaza (z Fe+2 do Fe+3).
Grupa anapaitu
Anapait łączy się z niewieloma minerałami. Sporadycznie można go spotkać z wiwianitem oraz fairfieldytem (ferfieldytem)[3], które powstają w ten sam sposób. Jak dotąd nie poznano innych odmian tego minerału. Towarzyszą mu także limonit, baryt, kalcyt, realgar, eosforyt, lignit, kwarc, apatyt, goethyt, syderyt, azowskit, mitridatyt, oraz hydroksyapatyt[2][3].
Minerał czy skamielina
Anapait występuje także często wewnątrz skamielin, w szczególności organizmów z muszlami, tworząc konkrecje. Powstaje w ten sposób niezwykłe połączenia skamieliny z minerałem, które podnosi jego wartość jako okazu kolekcjonerskiego.
Miejsca występowania
Krym na Ukrainie, Hiszpania (w Bellver di Cerdanya w prowincji Lleida), Włochy (Toskania), Niemcy (Messel), USA (Nevada, Kalifornia i New Hampshire).
Przypisy
Bibliografia
- Anna Facca: Minerały i kamienie szlachetne. Warszawa: RBA Poland Ringier Axel Springer Polska, 2012. ISBN 978-83-7813-150-2. (pol.).