Bitwa o Henderson Field

7 sierpnia 1942 roku siły alianckie (głównie amerykańskie) wylądowały na wyspach wyspach Guadalcanal, Tulagi i Florida w archipelagu Wysp Salomona. Lądowanie na wyspach miało na celu uniemożliwienie Japończykom wykorzystania ich jako baz zagrażających szlakom zaopatrzeniowym między Stanami Zjednoczonymi a Australią oraz zabezpieczenie wysp jako punktów wyjścia dla nowej kampanii, której ostatecznym celem było odizolowanie głównej japońskiej bazy w Rabaulu, a jednocześnie wsparcie alianckiej kampanii na Nowej Gwinei. Lądowanie zapoczątkowało sześciomiesięczną kampanię o Guadalcanal^[9].

Zaskakując Japończyków, do zmierzchu 8 sierpnia 11 000 żołnierzy alianckich – pod dowództwem gen. mjr. Alexandra Vandegrifta, składających się głównie z jednostek Korpusu Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych – zabezpieczyło Tulagi i pobliskie małe wyspy, a także nieukończone lotnisko na przylądku Lunga na Guadalcanalu. Lotnisko zostało później nazwane przez siły alianckie Henderson Field na cześć mjr. Loftona Hendersona, lotnika piechoty morskiej, który zginął w bitwie o Midway. Samoloty alianckie, które następnie operowały z lotniska, stały się znane jako Cactus Air Force (CAF) od alianckiego kryptonimu Guadalcanalu. Aby chronić lotnisko, amerykańska piechota morska utworzyła obronę obwodową wokół przylądka Lunga^[10][11].

W odpowiedzi na lądowanie aliantów na Guadalcanalu, japońska Cesarska Kwatera Główna przydzieliła 17 Armii – związkowi operacyjnemu o realnej sile korpusu z bazą w Rabaulu pod dowództwem gen. por. Harukichi Hyakutakego – zadanie odbicia Guadalcanalu z rąk aliantów. 19 sierpnia różne jednostki 17 Armii zaczęły przybywać na Guadalcanal z zamiarem wyparcia sił alianckich z wyspy^[12][13][14].

Z powodu zagrożenia ze strony samolotów Cactus Air Force stacjonujących na lotnisku Hendersona, Japończycy nie mogli korzystać z dużych, powolnych statków transportowych do dostarczania żołnierzy i zaopatrzenia na wyspę. Zamiast tego Japończycy wykorzystali okręty wojenne z baz w Rabaulu i na Wyspach Shortland do przetransportowania swoich sił na Guadalcanal. Japońskie okręty wojenne, głównie lekkie krążowniki i niszczyciele z 8 Floty pod dowództwem wadm. Gunichiego Mikawy, zazwyczaj były w stanie pokonać trasę w obie strony wzdłuż „The Slot” na Guadalcanal i z powrotem w ciągu jednej nocy, minimalizując w ten sposób ryzyko ataków powietrznych alianckiego lotnictwa. Dostarczenie żołnierzy w ten sposób uniemożliwiało jednak przetransportowanie na Guadalcanal większości ciężkiego sprzętu i zaopatrzenia, takiego jak ciężka artyleria, pojazdy oraz znaczna część żywności i amunicji. Te szybkie rejsy okrętów wojennych na Guadalcanal odbywały się przez całą kampanię i zaczęły być nazywane przez siły alianckie „Tokyo Express”, a przez Japończyków „Szczurzym Transportem”^[15].

Pierwsza japońska próba odbicia lotniska Hendersona zakończyła się niepowodzeniem, gdy 917-osobowy oddział został niemal całkowicie rozbity 21 sierpnia w bitwie nad Alligator Creek. Kolejna próba miała miejsce w dniach 12–14 września. 6000 żołnierzy pod dowództwem gen. mjr. Kiyotake Kawaguchiego poniosło klęskę w bitwie o Krwawą Grań. Po porażce Kawaguchi i ocalałe oddziały japońskie przegrupowały się na zachód od rzeki Matanikau na Guadalcanalu^[16].

Hyakutake natychmiast rozpoczął przygotowania do kolejnej próby odbicia bazy Henderson. Japońska marynarka wojenna obiecała wesprzeć kolejną ofensywę Hyakutake, dostarczając na wyspę niezbędne wojska, sprzęt i zaopatrzenie, a także intensyfikując ataki powietrzne na bazę Henderson i wysyłając okręty wojenne do bombardowania lotniska^{[8][17][18][19][20]}.

W miarę jak Japończycy się przegrupowywali, siły amerykańskie koncentrowały się na wzmacnianiu obrony Lunga Point. 18 września aliancki konwój morski przewiózł na Guadalcanal 4157 żołnierzy z 7 Pułku Marines. Pułk ten wcześniej należał do 3 Tymczasowej Brygady Piechoty Morskiej i pełnił służbę garnizonową na Samoa^[21]. Te posiłki pozwoliły Vandegriftowi, począwszy od 19 września, ustanowić nieprzerwaną linię obrony wokół całego Lunga Point^[22][23].

Generał Vandegrift i jego sztab wiedzieli, że wojska Kawaguchiego wycofały się na zachód od Matanikau i że liczne grupy japońskich maruderów były rozproszone po całym obszarze między Lunga Point a rzeką Matanikau. Vandegrift zdecydował się zatem przeprowadzić serię operacji małych jednostek wzdłuż rzeki Matanikau^[24][25].

Pierwsza operacja amerykańskiej piechoty morskiej przeciwko siłom japońskim na zachód od Matanikau, przeprowadzona między 23 a 27 września 1942 roku przez pododdziały trzech batalionów amerykańskiej piechoty morskiej, została odparta przez oddziały Kawaguchiego pod lokalnym dowództwem płk. Akinosuke Oki. Podczas drugiej akcji, między 6 a 9 października, większa grupa Marines przeprawiła się przez rzekę Matanikau, zaatakowała nowo dostarczone siły japońskie z 2 Dywizji Piechoty (Sendai) pod dowództwem gen. Masao Maruyamy i Yumio Nasu i zadała ciężkie straty japońskiemu 4 Pułkowi Piechoty. Druga akcja zmusiła Japończyków do wycofania się z pozycji na wschód od Matanikau^{[26][27][28][29][30]}.

W międzyczasie gen. mjr Millard Harmon, dowódca amerykańskich sił lądowych na południowym Pacyfiku, przekonał wadm. Roberta L. Ghormleya, dowódcę sił alianckich na obszarze południowego Pacyfiku, że siły amerykańskiej piechoty morskiej na Guadalcanalu wymagają natychmiastowego wzmocnienia, aby alianci mogli skutecznie obronić wyspę przed kolejną spodziewaną ofensywą japońską. W ten sposób 13 października konwój morski dostarczył na Guadalcanal 2837-osobowy 164 Pułk Piechoty, formację Army National Guard Dakoty Północnej z Americal Division armii USA, dowodzoną przez płk. Roberta Halla^{[14][31][32][33][34]}.

Okręty Mikawy kontynuowały nocne dostawy ludzi i sprzętu na Guadalcanal. Między 1 a 17 października japońskie konwoje dostarczyły na wyspę 15 000 żołnierzy, w tym pozostałą część 2 Dywizji Piechoty i jeden pułk 38 Dywizji Piechoty, a także artylerię, czołgi, amunicję i żywność. Jeden z nich – 9 października – dostarczył na wyspę gen. Hyakutake, który osobiście poprowadził japońskie siły w planowanej ofensywie. Mikawa kilkakrotnie wysyłał również ciężkie krążowniki do bombardowania lotniska Hendersona. W nocy 11 października jedna z tych misji ogniowych została przechwycona przez amerykańską marynarkę i pokonana w bitwie koło przylądka Esperance^{[8][35][36][37][38]}.

13 października, aby pomóc w ochronie tranzytu ważnego konwoju zaopatrzeniowego na Guadalcanal, składającego się z sześciu wolniejszych statków towarowych, dowódca japońskiej Połączonej Floty Isoroku Yamamoto, wysłał siły morskie z Truk – dowodzone przez wadm. Takeo Kuritę – w celu zbombardowania lotniska Hendersona. Siły Kurity – składające się z pancerników „Kongō” i „Haruna”, eskortowane przez jeden lekki krążownik i dziewięć niszczycieli – zbliżyły się do Guadalcanalu bez przeszkód i otworzyły ogień w stronę lotniska Hendersona o godzinie 1:33 14 października. W ciągu następnych 83 minut wystrzelono 973 pociski kalibru 360 mm w kierunku Lunga Point, z których większość spadła na obszar lotniska o powierzchni 2200 m². Bombardowanie poważnie uszkodziło dwa pasy startowe, spaliło prawie całe zgromadzone na miejscu paliwo lotnicze, zniszczyło 48 z 90 samolotów CAF i zabiło 41 osób, w tym sześciu członków załóg lotniczych^[39][40][41].

Pomimo poważnych uszkodzeń personelowi lotniska Hendersona udało się przywrócić jeden z pasów startowych do stanu używalności w ciągu kilku godzin. W ciągu kolejnych kilku tygodni CAF stopniowo odzyskiwał zdolność bojową, a siły alianckie dostarczały na Guadalcanal kolejne samoloty, paliwo i ludzi. Obserwując japońskie dostawy wojsk i zaopatrzenia na wyspę, alianci spodziewali się rychłej ofensywy japońskich wojsk lądowych, ale nie byli pewni, gdzie i kiedy ona nastąpi^[42][43].

Z powodu utraty pozycji po wschodniej stronie rzeki Matanikau, Japończycy uznali, że atak na amerykańską obronę wzdłuż wybrzeża będzie niezwykle trudny. Po obserwacji amerykańskiej obrony wokół przylądka Lunga przez oficerów sztabowych, Hyakutake zdecydował, że główny atak planowanej ofensywy nastąpi z południowej części lotniska Hendersona. Jego 2 Dywizja (wzmocniona o jeden pułk z 38 Dywizji), pod dowództwem gen. por. Masao Maruyamy, licząca 7000 żołnierzy w trzech pułkach piechoty po trzy bataliony każdy, otrzymała rozkaz przemarszu przez dżunglę i ataku na amerykańską obronę od południa, w pobliżu wschodniego brzegu rzeki Lunga. 2 Dywizja została podzielona na trzy jednostki: lewe skrzydło gen. mjr. Yumio Nasu, w skład którego wchodził 29 Pułk Piechoty, oraz prawe skrzydło gen. mjr. Kiyotake Kawaguchiego, składający się z 230 Pułku Piechoty (z 38 Dywizji Piechoty) oraz rezerwy dywizji dowodzonej przez Maruyamę, składającej się z 16 Pułku Piechoty^[44][45]. Datę ataku wyznaczono na 22 października. Aby odwrócić uwagę Amerykanów od planowanego ataku z południa, ciężka artyleria Hyakutakego oraz pięć batalionów piechoty (około 2900 ludzi) pod dowództwem gen. mjr. Tadashi Sumiyoshiego miały zaatakować amerykańską obronę od zachodu wzdłuż korytarza przybrzeżnego. Japończycy szacowali, że na wyspie znajduje się 10 000 żołnierzy amerykańskich, podczas gdy w rzeczywistości było ich około 23 000^{[8][46][47][48]}.

W tym czasie Lunga Point był broniony przez cztery pułki amerykańskie składające się z 13 batalionów piechoty. 164 Pułk Piechoty armii amerykańskiej strzegł najbardziej wysuniętego na wschód sektora. Od 164 Pułku na południe i zachód, przez wzgórze Edsona do rzeki Lunga, rozciągały się pozycje 7 Pułku Marines pod dowództwem płk. Amora L. Simsa. Sektor na zachód od Lunga, aż do wybrzeża, osłaniały 1. i 5 Pułk Marines. Ujścia Matanikau broniły przed Amerykanami dwa bataliony pod dowództwem ppłk. Williama J. McKelvy’ego: 3. batalion 1 Pułku Marines i 3. batalion 7 Pułku Marines. Siły McKelvy’ego były oddzielone od Lungi Point luką, którą patrolowały^{[43][49][50][51]}.

Sumiyoshi został poinformowany przez sztab Hyakutakego o przełożeniu ofensywy na 24 października, ale nie udało mu się skontaktować z Nakagumą, aby poinformować go o opóźnieniu. W związku z tym o zmierzchu 23 października dwa bataliony 4 Pułku Piechoty Nakagumy oraz dziewięć czołgów 1 Samodzielnej Kompanii Pancernej przypuściły atak na obronę amerykańskiej piechoty morskiej u ujścia Matanikau^{[69][70][71][72][73]}.

Czołgi Nakagumy zaatakowały parami przez mieliznę u ujścia Matanikau, wjeżdżając pod grad pocisków artyleryjskich. Działa przeciwpancerne i artyleria piechoty morskiej kal. 37 mm szybko zniszczyły wszystkie dziewięć czołgów. Jednocześnie cztery bataliony artylerii Marines, w sumie uzbrojone w 40 haubic, wystrzeliły ponad 6000 pocisków w obszar między Point Cruz a Matanikau, powodując ciężkie straty w batalionach piechoty Nakagumy, które próbowały zbliżyć się do linii Marines. Ataki Nakagumy zakończyły się o godzinie 1:15 24 października, zadając jedynie niewielkie straty Amerykanom i nie przynosząc żadnych zysków^{[69][71][74][75][76]}.

Po części w odpowiedzi na ataki Nakagumy, 24 października 2. batalion 7 Pułku Marines pod dowództwem ppłk. Hermana H. Hannekena wyruszył w kierunku Matanikau. Po tym, jak siły Oki zostały dostrzeżone zbliżające się do pozycji Marines nad Matanikau od południa, batalion Hannekena został rozlokowany na grzbiecie skierowanym na południe, który stanowił ciągłe przedłużenie wewnętrznej flanki linii obrony Matanikau w kształcie podkowy. Nadal jednak istniała luka między lewą (wschodnią) flanką Hannekena a głównym obwodem^[77][78][79].

Wraz z przegrupowaniem batalionu Hannekena, 700 żołnierzy 1. batalionu 7 Pułku Marines pod dowództwem ppłk. Chesty’ego Pullera zostało pozostawionych samym sobie, aby utrzymać całą linię o długości 2300 metrów na południowej ścianie Lunga Point, na wschód od rzeki Lunga. Późnym wieczorem 24 października patrole piechoty morskiej wykryły zbliżające się siły Maruyamy, ale było już za późno, aby Marines mogli przegrupować swoje siły^[78][80][81].

O godzinie 14:00 24 października lewe i prawe skrzydło Maruyamy rozpoczęło rozstawianie się do ataku. Oddziały Maruyamy miały bardzo ograniczone wsparcie artyleryjskie i moździerzowe podczas nadchodzącego ataku, ponieważ porzuciły większość ciężkich dział wzdłuż Drogi Maruyamy. Między godziną 16:00 a 21:00 spadł ulewny deszcz, opóźniając natarcie Japończyków i powodując „chaos” w japońskich formacjach, już wyczerpanych długim marszem przez dżunglę^[82]. Prawe skrzydło sił Shōjiego przypadkowo obróciło się równolegle do linii amerykańskiej piechoty morskiej i wszystkie bataliony, z wyjątkiem jednego, nie nawiązały kontaktu z amerykańską obroną. 1. batalion Shōjiego, 230 Pułk Piechoty, „natknął się” na linie Pullera około godziny 22:00 i został tam odparty. Z nieznanych przyczyn sztab Maruyamy doniósł Hyakutakemu, że ludzie Shōjiego opanowali lotnisko Hendersona. O godzinie 0:50 25 października Hyakutake nadał wiadomość do Rabaulu: „Tuż przed godziną 23:00 prawe skrzydło zdobyło lotnisko”^[83][82][84].

Mniej więcej w tym samym czasie bataliony lewego skrzydła Nasu w końcu zaczęły docierać do amerykańskich linii obrony. O godzinie 0:30 25 października 11. kompania 3. batalionu Nasu pod dowództwem kpt. Jiro Katsumaty odnalazła i zaatakowała kompanię A batalionu Pullera. Atak Katsumaty został utrudniony przez gęsty drut kolczasty rozstawiony przed linią obrony Marines, a następnie powstrzymany przez amerykańskie karabiny maszynowe, moździerze i artylerię. Do godziny 1:00 ogień amerykańskiej piechoty morskiej zabił większość żołnierzy z kompanii Katsumaty^[85][86].

Dalej na zachód, o godzinie 1:15, 9. kompania 3. batalionu Nasu ruszyła prosto na kompanię C Pullera. W ciągu pięciu minut sekcja karabinów maszynowych pod dowództwem sierż. Johna Basilone (później odznaczonego za ten czyn Medalem Honoru) zabiła prawie wszystkich żołnierzy 9. kompanii. Do godziny 1:25 silny ostrzał artylerii dywizyjnej piechoty morskiej spadł na miejsca koncentracji oddziałów Nasu, powodując ciężkie straty^[87][88].

Przewidując zbliżający się poważny atak Japończyków, Puller poprosił o posiłki. O 3:45 3. batalion 164 Pułku Piechoty, dowodzony przez ppłk. Roberta Halla i trzymany w rezerwie, został stopniowo włączony w linię obrony Pullera. Pomimo ciemności i okresowych ulewnych deszczy, oddziały Gwardii Narodowej Armii zostały rozmieszczone w sektorze Pullera przed świtem^{[88][89][90][91]}.

Tuż przed świtem płk Masajiro Furimiya, dowódca 29 Pułku Piechoty, wraz z dwiema kompaniami ze swojego 3. batalionu oraz sztabem dowodzenia, zdołał przebić się przez ogień artylerii piechoty morskiej i dotrzeć do linii Pullera około 3:30. Większość żołnierzy Furimiyi zginęła podczas ataku, ale około 100 przebiło się przez amerykańską obronę i wycięło wystający fragment o szerokości 140 metrów i szerokości 90 metrów w centrum linii Pullera. Po wschodzie słońca 2. batalion Furimiyi dołączył do ataku na linię Pullera, ale został odparty. O 7:30 Nasu postanowił wycofać większość swoich pozostałych przy życiu żołnierzy z powrotem w dżunglę i przygotować się do kolejnego ataku tej nocy^[88][92].

25 października ludzie Pullera kontratakowali i załatali wyłom w swoich liniach oraz polowali na małe grupy japońskich infiltratorów, zabijając 104 przeciwników. W sumie ponad 300 ludzi Maruyamy zginęło w pierwszych atakach na obrzeża Lunga Point. O 4:30 Hyakutake odwołał wiadomość o zdobyciu lotniska, ale o 7:00 oświadczył, że wyniki ataku Maruyamy są nieznane^[93].

Japońska 8 Flota dysponowała jednostkami szturmowymi gotowymi do wsparcia ataków armii na Guadalcanal. Po otrzymaniu o godzinie 0:50 24 października meldunku Hyakutakego o sukcesie, jednostki szturmowe przystąpiły do akcji. Lekki krążownik „Sendai” i trzy niszczyciele patrolowały zachód od Guadalcanalu, aby przechwytywać wszelkie okręty alianckie próbujące zbliżyć się do wyspy. 1 Jednostka Szturmowa z trzema niszczycielami oraz 2 Jednostka Szturmowa z lekkim krążownikiem „Yura” i pięcioma niszczycielami zbliżyły się do Guadalcanalu, aby zaatakować wszelkie napotkane okręty alianckie u północnego lub wschodniego wybrzeża wyspy i zapewnić wsparcie ogniowe siłom Hyakutakego^[94][95][96].

O godzinie 10:14 1 Jednostka Szturmowa dotarła do przylądka Lunga i przepędziła dwa stare amerykańskie niszczyciele przebudowane na trałowce – USS „Zane” i USS „Trever” – które dostarczały paliwo lotnicze na lotnisko Hendersona. Japońskie niszczyciele wykryły i zatopiły amerykański holownik „Seminole” oraz łódź patrolową YP-284, po czym rozpoczęły bombardowanie pozycji amerykańskich wokół przylądka Lunga. O 10:53 działo nabrzeżne piechoty morskiej trafiło i uszkodziło niszczyciel „Akatsuki”, a wszystkie trzy japońskie niszczyciele wycofały się, ostrzeliwane przez cztery myśliwce Wildcat z CAF^[96][97][98]. Gdy 2 Jednostka Szturmowa zbliżała się do Guadalcanalu przez Cieśninę Indispensable, została zaatakowana przez pięć bombowców nurkujących SBD-3 Dauntless z CAF. Trafienia bombami spowodowały poważne uszkodzenia „Yura”, a okręt zmienił kurs, próbując uciec. Kolejne ataki powietrzne CAF na „Yura” w ciągu dnia spowodowały dalsze uszkodzenia, aż w końcu krążownik został porzucony i zatonął o 21:00 tej samej nocy^{[96][99][100]}.

Tymczasem 82 japońskie bombowce i myśliwce z 11 Floty Powietrznej oraz lotniskowców „Junyō” i „Hiyō” atakowały lotnisko Henderson w sześciu falach przez cały dzień, walcząc z myśliwcami CAF i działami przeciwlotniczymi piechoty morskiej. Do końca dnia Japończycy stracili 11 myśliwców, dwa bombowce i jeden samolot rozpoznawczy, a także większość załóg zestrzelonych samolotów. W ciągu dnia zniszczono dwa myśliwce CAF, ale obaj piloci przeżyli. Japońskie ataki powietrzne spowodowały jedynie niewielkie uszkodzenia lotniska Henderson i amerykańskiej obrony. Amerykanie później nazwali ten dzień „Niedzielą Okopową”, ponieważ ciągłe japońskie ataki powietrzne, morskie i artyleryjskie utrzymywały wielu obrońców Lunga Point w okopach i schronach przez cały dzień^{[101][102][103][104]}.

Przez cały dzień 25 października Amerykanie przegrupowywali się i wzmacniali obronę przed japońskim atakiem, którego spodziewali się tej nocy. Na zachodzie Hanneken i 5 Pułk Marines zamknęli lukę między swoimi siłami. Wzdłuż południowej części linii obrony oddziały Pullera i Halla rozdzieliły się i zmieniły pozycje. Ludzie Pullera ufortyfikowali zachodni odcinek o długości 1300 metrów, a żołnierze 164 Pułku zajęli wschodni odcinek o długości ok. 1 km. Rezerwa dywizji, 3. batalion z 2 Pułku Marines, została umieszczona bezpośrednio za pozycjami Halla i Pullera^{[105][106][107]}.

Maruyama skierował swoje siły rezerwowe, 16 Pułk Piechoty, do lewego skrzydła jednostki Nasu. Począwszy od godz. 20:00 25 października i trwając do wczesnych godzin porannych 26. i 16 Pułk Piechoty oraz to, co pozostało z innych jednostek Nasu, przeprowadziły liczne, nieudane frontalne ataki na linie Pullera i Halla. Broń osobista żołnierzy amerykańskiej piechoty morskiej i armii, karabiny maszynowe, moździerze, artyleria i bezpośredni ogień z dział przeciwpancernych kal. 37 mm „dokonały straszliwej rzezi” wśród ludzi Nasu^[108]. Płk Toshiro Hiroyasu, dowódca 16 Pułku Piechoty, i większość jego sztabu, a także czterech japońskich dowódców batalionów zginęli w tych atakach. Nasu został trafiony ogniem karabinowym i śmiertelnie ranny, zmarł kilka godzin później. Kilka małych grup ludzi Nasu przebiło się przez amerykańską obronę, w tym jedna dowodzona przez płk. Furimiyę, ale wszyscy zostali wytropieni i zabici w ciągu następnych kilku dni. Prawe jednostki Shōjiego nie brały udziału w atakach, decydując się pozostać na miejscu, aby osłonić prawą flankę Nasu przed ewentualnym kontratakiem sił amerykańskich w tym rejonie, który nigdy nie nastąpił^{[108][107][109]}.

O godzinie 3:00 26 października jednostka Oki w końcu dotarła na miejsce i zaatakowała obronę amerykańskiej piechoty morskiej w pobliżu Matanikau. Wojska szturmowały cały grzbiet przełęczy biegnący ze wschodu na zachód, który utrzymywał batalion Hannekena, ale koncentrowały się szczególnie na kompanii F Hannekena, która broniła skrajnego lewego skrzydła pozycji Marines na grzbiecie. Sekcja karabinów maszynowych kompanii F pod dowództwem Mitchella Paige’a (późniejszego kawalera Medalu Honoru) zabiła wielu atakujących, ale japoński ogień zabił lub zranił prawie wszystkich amerykańskich strzelców karabinów maszynowych. O godzinie 5:00 3. batalionowi Oki z 4 Pułku Piechoty udało się wspiąć na strome zbocze grzbietu i zepchnąć ocalałych członków kompanii F ze szczytu^{[6][110][111][112]}.

W odpowiedzi na zdobycie przez Japończyków części grzbietu, mjr Odell M. Conoley – dowódca batalionu Hannekena – szybko zebrał 17-osobowy oddział do kontrataku, w tym łącznościowców, pomywaczy, kucharza i muzyka. Do oddziału Conoleya dołączyły elementy kompanii G i C Hannekena oraz kilku ocalałych z kompanii F i zaatakowali Japończyków, zanim ci zdołali umocnić swoje pozycje na szczycie grzbietu. Do godziny 6:00 oddział Conoleya zepchnął Japończyków z grzbietu, skutecznie kończąc atak Oki. Marines naliczyli 98 ciał Japończyków na grzbiecie i 200 kolejnych w wąwozie przed nim. Oddział Hannekena stracił 14 zabitych i 32 rannych^{[6][110][111][112]}.

O godzinie 8:00 26 października Hyakutake odwołał dalsze ataki i nakazał swoim oddziałom odwrót. Ludzie Maruyamy w nocy z 26 na 27 października odzyskali część rannych w pobliżu amerykańskich linii i rozpoczęli wycofywanie się w głęboką dżunglę. Amerykanie jak najszybciej odnaleźli i zakopali lub spalili szczątki 1500 ludzi Maruyamy, którzy pozostali przed liniami Pullersa i Halla. Jeden z żołnierzy armii amerykańskiej, John E. Stannard, tak opisał pobojowisko: „Rzeź na polu bitwy była widokiem, który prawdopodobnie tylko piechur, który walczył na pierwszej linii, mógł w pełni zrozumieć i patrzeć na nią bez uczucia przerażenia. Jeden z żołnierzy, po spacerze wśród poległych Japończyków, powiedział do swojego towarzysza: Boże, co za widok. Martwi Japończycy ciągną się od Corner Back wzdłuż skraju dżungli na pół mili [800 m]”^{[113][114][115]}.

Ocalałym z lewego skrzydła Maruyamy nakazano wycofać się na teren na zachód od rzeki Matanikau, podczas gdy prawe skrzydło Shōjiego otrzymało rozkaz skierowania się w stronę Koli Point, na wschód od Lunga Point. Żołnierze lewego skrzydła, którym kilka dni wcześniej zabrakło żywności, rozpoczęli odwrót 27 października. Podczas odwrotu wielu rannych Japończyków zmarło w wyniku odniesionych obrażeń i zostało pochowanych wzdłuż Drogi Maruyamy^[116]. Jeden z ludzi Maruyamy, por. Keijiro Minegishi, zanotował w swoim dzienniku: „Nigdy nie śniłem o odwrocie tym samym górskim szlakiem przez dżunglę, który pokonaliśmy z takim entuzjazmem […] Nie jedliśmy od trzech dni, a teraz nawet chodzenie jest trudne. Na wzgórzu chwiałem się, nie mogąc iść. Muszę odpoczywać co dwa metry”^[117].

Dowództwo 2 Dywizji dotarło 4 listopada do kwatery głównej 17 Armii w Kokumbonie, na zachód od Matanikau. Tego samego dnia oddział Shōjiego dotarł do Koli Point i rozbił obóz. Zdziesiątkowana przez ofiary bojowe, śmierci z ran, niedożywienie i choroby tropikalne, 2 Dywizja nie była zdolna do dalszych działań ofensywnych i do końca kampanii walczyła już tylko w obronie. Pod koniec listopada siły amerykańskie wyparły żołnierzy Shōjiego z Koli Point z powrotem w rejon Kokumbony, a patrol piechoty morskiej przeprowadzony siłami wielkości batalionu atakował ich i nękał niemal przez całą drogę. Ostatecznie do Kokumbony powróciło tylko około 700 z pierwotnych 3000 żołnierzy Shōjiego^[118].

W tym samym czasie, gdy wojska Hyakutakego atakowały Lunga Point, japońskie okręty wojenne pod dowództwem Isoroku Yamamoto zajęły pozycje w pobliżu południowych Wysp Salomona. Z tego miejsca japońskie siły morskie miały nadzieję na walną bitwę z alianckimi (głównie amerykańskimi) siłami morskimi, zwłaszcza lotniskowcami, które powstrzymały ofensywę lądową Hyakutakego. Alianckie siły lotniskowców w tym rejonie, dowodzone teraz przez Williama Halseya, który zastąpił na tym stanowisko Ghormleya, również miały nadzieję na starcie z japońskimi siłami morskimi jako szansę na pokonanie ich w jednej dużej bitwie^{[119][120][121]}.

Dwie wrogie siły lotniskowców starły się ze sobą rankiem 26 października w bitwie, która przeszła do historii jako bitwa koło wysp Santa Cruz. Po wymianie ataków samolotów z lotniskowców alianckie okręty nawodne wycofały się z pola bitwy, tracąc jeden zatopiony lotniskowiec i drugi poważnie uszkodzony. Uczestniczące w bitwie japońskie siły morskie również wycofały się z powodu dużych strat w samolotach i załogach oraz znacznych uszkodzeń dwóch lotniskowców. Było to taktyczne zwycięstwo Japończyków pod względem liczby zatopionych i uszkodzonych okrętów, ale śmierć wielu doświadczonych japońskich załóg lotniczych stanowiła długoterminową przewagę strategiczną dla aliantów, których straty w załogach lotniczych w tej bitwie były stosunkowo niskie^{[122][123][124]}.

Chociaż atak armii japońskiej na aliancką obronę w Lunga Point został definitywnie odparty, Japończycy nie byli jeszcze gotowi do rezygnacji z walki o Guadalcanal. Japońska armia i marynarka wojenna natychmiast zaplanowały przeniesienie reszty 38 Dywizji na wyspę wraz z 51 Dywizją Piechoty, aby w listopadzie 1942 roku spróbować przeprowadzić kolejną ofensywę na lotnisko Hendersona^[125][126].

Japończycy ponownie planowali zbombardować lotnisko Hendersona przy użyciu pancerników, aby umożliwić konwojowi statków transportowych dostarczenie żołnierzy i ciężkiego sprzętu 38 Dywizji. W przeciwieństwie jednak do tego, co wydarzyło się 14 października, tym razem Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych przechwyciła siły morskie wysłane przez Yamamoto z Truk w celu ostrzału lotniska. Podczas bitwy morskiej o Guadalcanal, która miała miejsce w dniach 13–15 listopada, alianckie siły morskie i powietrzne odparły dwie japońskie próby zbombardowania lotniska Hendersona i niemal całkowicie zniszczyły konwój transportowy przewożący resztę 38 Dywizji. Po niepowodzeniu ostatniej próby dostarczenia na wyspę znacznej liczby dodatkowych wojsk japońscy dowódcy ostatecznie przyznali się do porażki w bitwie o Guadalcanal i ewakuowali większość ocalałych żołnierzy do pierwszego tygodnia lutego 1943 roku. Opierając się na sukcesie odniesionym na Guadalcanalu i w innych miejscach, alianci kontynuowali kampanię żabich skoków przeciwko Japonii, która zakończyła się kapitulacją Japonii 2 września 1945 roku^{[127][128][129]}.