Chorzelów

W Chorzelowie znajduje się sanktuarium maryjne, ustanowione w 2008 roku^[15]. Czczony jest obraz przedstawiający Świętą Rodzinę namalowany prawdopodobnie w okresie renesansu lub wczesnego baroku przez nieznanego malarza. W listopadzie 1975 roku ówczesny proboszcz parafii ksiądz Jerzy Grabiec^[16] znalazł obraz Matki Bożej Dzikowskiej w przydrożnej kapliczce, który obecnie znajduje się w kościele w ołtarzu głównym^[12]. Natomiast w kapliczce na przysiółku Górki znajduje się tam kopia obrazu Matki Bożej Częstochowskiej przywiezionego w 1939 roku przez właścicielkę parceli Marię Kamińską^[17], a w 1942 roku Adam Kamiński wybudował podstawę pod figurę^[17].

Pierwsza wzmianka o miejscowym kościele pochodzi z 1326 roku^[10][18]. W 1526 r. bp krakowski Piotr Tomicki przeniósł parafię do Mielca^[10][11]. Przed rokiem 1566 w Chorzelowie został zbudowany nowy kościół drewniany z wieżą oraz murowaną kaplicą i zakrystią^[10] przez Tomasza Oborskiego biskupa sufragana krakowskiego. Wcześniej bo w 1637 r. zbudowany został drugi lub trzeci już kościół drewniany w Chorzelowie^[11]. Został on rozebrany po wzniesieniu obecnego kościoła^[11]. Ołtarze barokowe, przerabiane zostały wzniesione ok. 1630 roku^[10], a główny został konsekrowany w 1637 roku^[10]. Biskup tarnowski Alojzy Pukalski przywrócił kościołowi w Chorzelowie prawa parafialne w 1854 roku^[11]. Do parafii należały wtedy miejscowości: Chorzelów. Chrząstów, Tuszów Narodowy, Trześń, Malinie, Grochowe, Hyki-Dębiaki, Wola Chorzelowska. Następnie w 1907 roku, w okresie kiedy proboszczem w parafii był ks. Stanisław Grochowski, został zbudowany ceglano-kamienny kościół w stylu neogotyckim na planie krzyża łacińskiego^[12]. Trójnawowy, pseudobazylikowy z transeptem i wieżą przy fasadzie^[11][12]. Nad wejściem do krypty, w której pochowana jest rodzina hrabiów Tarnowskich, wmurowana jest płyta kamienna z napisem łacińskim Cogita Aeternitatem, herbem i literami AO i datą 1566^[12][11]. Na ścianie frontowej wieży znajduje się rzeźba Pana Jezusa Ukrzyżowanego. Na nach kościoła, w miejscu gdzie przecinają się nawy, znajduje się neogotycka wieżyczka. W czasie II wojny światowej kościół został ostrzelany pociskami artyleryjskimi. Dziury po pociskach znaleziono na wieży i na wieżyczce.

Polichromię figuralną i ornamentalną w latach 1951–1956 wykonał malarz polski Ludwik Czaykowski. Wyposażenie obecnego murowanego kościoła częściowo pochodzi z poprzedniego drewnianego kościoła:

• Ołtarze barokowe z około 1630 roku, ołtarz główny został konsekrowany w 1637 roku. Wewnątrz znajduje się intronizowany w 1978 r. obraz Matki Boskiej Chorzelowskiej z Dzieciątkiem i św. Józefem – kopia cudownego obrazu z Dzikowa, z przełomu XVII/XVIII w. Ołtarze boczne z obrazami z XVIII wieku,
• chrzcielnica barokowo – klasycystyczna z 1 poł. XIX w.,
• ambona – kopia ambony z klasztoru cystersów w Mogile – wykonana w 1939 r.
• prospekt organowy z około 1700 roku,
• Epitafium Wysockiego (zm. w 1834) i jego siostry Tekli Wysockiej (zm. w 1839) wykonane z czarnego marmuru,
• Kielich klasycystyczny z ok. połowy XIX w.,
• krzyż ołtarzowy z 1910 roku inkrustowany marmurem kolorowym z rzeźbą Chrystusa z kości słoniowej,
• Świecznik na paschał z I połowy XIX wieku,
• Trzy świeczniki wiszące z kryształu z końca XVIII wieku,
• Trzy dzwony zostały odlane w odlewni dzwonów Jana Felczyńskiego w Przemyślu w 1969 r,
• Organy 26-głosowe z 1960 r., wykonane przez firmę „Biernacki”.

Plebania została wybudowana w 1855 roku^[12]. Jest to budynek parterowy wybudowany na rzucie prostokąta. Na plebanii znajdują się zbiory muzealne stanowiące dawne wyposażenie kościoła m.in. Feretron z I połowy XIX w, obrazy z wieku XV-XX, gotycka rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XIV, rzeźby z XVII w, relikwiarze z I połowy XIX w, ornaty z XVIII-XX w, makaty z XVIII w, dzwon gotycki (średnica 52 cm) z 1485 roku z napisem łacińskim i trzema plakietkami przedstawiającymi ukrzyżowanie, drugi dzwon większy z XVI wieku. Na plebanii przechowywane są również dokumenty: akt konsekracji ołtarza głównego z 1637 roku, potwierdzenie uposażenia kościoła przez Andrzeja Morsztyna z 1654 roku, akt fundacyjny dla domu dla ubogich z 1704 roku Stanisława Morsztyna.

Cmentarz parafialny - początkowo cmentarz znajdował się wokół starego kościoła^[19]. Nie wiadomo, kiedy dokładnie został założony cmentarz poza kościołem^[20]. Na cmentarzu znajduje się kapliczka - neogotycka wzniesiona ok. 1850 roku^[12]. Na fasadzie kaplicy znajduje polichromia Pana Jezusa Zmartwychwstałego^[12]. W 1986 roku została wybudowana kaplica cmentarna z cegły w stylu neogotyckim^[21]. Kamień węgielny do kaplicy cmentarnej został poświęcony przez biskupa pomocniczego z Łomży Edwarda Samsela 6 września 1986 roku^[21]. W krypcie grobowej pod kaplicą pochowani są kapłani pochodzący z parafii^[12].

Cmentarz wojskowy - na cmentarzu znajdują się mogiły z okresu I wojny światowej^[14]. Na początku był to cmentarz parafialny^[14], a został nazwany wojskowym kiedy w 1932 roku wybudowano kapliczkę ku czci poległych^[14]. 11 listopada 1931 roku zostały umieszczone tablice pamiątkowe z nazwiskami poległych z lat 1914–1921^[14], które obecnie znajdują się w archiwum szkoły podstawowej w Chorzelowie^[14]. Na froncie kaplicy zostały w 1997 roku wmurowane nowe tablice z listami poległych w latach 1914-1945 mieszkańców Chorzelowa i okolic^[14].