Cyryl Jerozolimski

Święty
Cyryl z Jerozolimy
Κύριλλος Ἱεροσολύμων
biskup
doktor Kościoła
Ilustracja
XIV-wieczny fresk przedstawiający Cyryla
Data i miejsce urodzenia

ok. 313/315
Jerozolima

Data śmierci

18 marca 386

Czczony przez

Kościoły chrześcijańskie

Wspomnienie

18 marca[a]
18/31 marca[b]

Cyryl Jerozolimski (cs. Святитель Кири́лл Иерусали́мский; ur. ok. 313/315 w Jerozolimie, zm. 18 marca 386) – grecki biskup Jerozolimy (348–386), doktor Kościoła, święty Kościoła katolickiego, ormiańskiego, koptyjskiego, prawosławnego, ewangelickiego i anglikańskiego.

Życiorys

Święty Cyryl (fragment ikony)

Urodził się około 313[1.1] albo 315 roku w Jerozolimie[2]. W młodości został mnichem w Cezarei Palestyńskiej[1.2], a w 344 roku przyjął święcenia kapłańskie[2]. W 348 roku został wybrany biskupem Jerozolimy i przyjął sakrę z rąk Akacjusza z Cezarei[1.2]. Ponieważ biskup Cezarei był arianinem, Cyryl był później atakowany przez Sokratesa Scholastyka i Hermiasza Sozomena, a broniony przez Teodoreta z Cyru[1.2]. Podczas klęski głodowej, sprzedał swoje drogie ubrania, za co został złożony z urzędu przez arian i schronił się w Cylicji[1.2]. W 357 roku powrócił do miasta, w wyniku ustaleń synodu w Seleucji, jednak trzy lata później został potępiony, wraz z Bazylim z Ancyry na synodzie w Konstantynopolu[1.2]. W 362 roku powrócił do Jerozolimy, dzięki decyzji cesarza Juliana Apostaty[1.2]. Pięć lat później, jego następca, Walens ponownie wygnał Cyryla, który nie powrócił do miasta aż do czasu śmierci cesarza w 378 roku[1.2]. Trzy lata później wziął udział w soborze konstantynopolitańskim, gdzie wygłosił katechezy mistagogiczne[1.2]. Zmarł 13 marca[2] około 386 roku[1.1].

Twórczość

Głównym dziełem Cyryla są katechezy[1.2]. Na początku swojego działania jako biskup wygłosił „Prokatechezy i 18 nauk do katechumenów”, w których przedstawił główne prawdy wiary chrześcijańskiej[1.2]. Drugim ważnym rodzajem katechez były „Katechezy mistagogiczne”, skierowane do nowoochrzczonych i traktujące o sakramentach chrztu, bierzmowania i Eucharystii[1.2]. Autorstwo Cyryla niekiedy bywa kwestionowane, a dzieło jest przypisywane jego następcy – Janowi II[1.2].

Powstał również list do cesarza Konstancjusza II na temat komety w kształcie krzyża, która miała pojawić się nad Jerozolimą 7 maja 351 roku[1.3]. Przypisywany jest on Cyrylowi bądź Grzegorzowi z Nazjanzu, choć bardziej prawdopodobnym autorem jest Cyryl[1.3].

Kult świętego

W 1882 papież Leon XIII ogłosił go Doktorem Kościoła[2].

Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim (ewangelickim, anglikańskim) obchodzone jest w dzienną rocznicę śmierci (18 marca)[3].

Kościoły wschodnie, z uwagi na liturgię według kalendarza juliańskiego wspominają świętego 18/31 marca[c], tj. 31 marca według kalendarza gregoriańskiego[4].

Kościół koptyjski, z uwagi na własny kalendarz podzielony na 13 miesięcy, wspomina świętego analogicznie do 18 marca[3].

Zobacz też

Uwagi

Przypisy

  1. Marek Starowieyski, Jan Szymusiak: Nowy słownik wczesnochrześcijańskiego piśmiennictwa. Poznań: Święty Wojciech Dom Medialny, 2022. ISBN 978-83-8065-459-4. (pol.).
    1. 1 2 s. 259
    2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 s. 260
    3. 1 2 s. 261
  2. 1 2 3 4 Święty Cyryl Jerozolimski, biskup i doktor Kościoła. Internetowa Liturgia Godzin. [dostęp 2026-04-16]. (pol.).
  3. 1 2 Cyrill von Jerusalem. Ökumenisches Heiligenlexikon. [dostęp 2026-04-16]. (niem.).
  4. ↑ Jarosław Charkiewicz: Cyryl, biskup Jerozolimy (386). cerkiew.pl. [dostęp 2026-04-16]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.