Efrem Syryjczyk

Święty
Efrem Syryjczyk
‏ܐܦܪܝܡ ܣܘܪܝܝܐ‎
diakon
Wyznawca
doktor Kościoła
święty mnich
Ilustracja
Mozaika przedstawiająca Efrema (XI wiek)
Data i miejsce urodzenia

ok. 306
Nisibis

Data i miejsce śmierci

9 czerwca 373
Edessa

Czczony przez

Kościół katolicki,
Cerkiew prawosławną

Wspomnienie

9 czerwca[a],
28 stycznia[b]
10 lutego[c]

Atrybuty

księga, zwój, krowa

Patron

duchowych przywódców

Szczególne miejsca kultu

Syria

Efrem Syryjczyk, św. Efrem (syr. ‏ܐܦܪܝܡ ܣܘܪܝܝܐ‎, Ap̄rêm Sûryāyā; gr. Ἐφραίμ ὁ Σῦρος, Efraim ho Syros; łac. Ephraem Syrus, cs. преподобный Ефре́м Си́рин; ur. ok. 306 w Nisibis, zm. 9 czerwca 373 w Edessie) – kaznodzieja, diakon, poeta, komentator Pisma Świętego, piszący w języku syryjskim, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego, Wyznawca[1], święty mnich[d] i Doktor Kościoła, zaliczany do wielkich Ojców Kościoła oraz pustyni, przez swoją działalność poetycko-teologiczną kojarzony zwłaszcza z Wielkim Postem.

Życiorys

Urodził się około 306 roku w najprawdopodobniej w Nisibis[2.1]. Został wychowany w duchu chrześcijańskim, informacje o pogańskim ojcu należy odrzucić[2.1]. Wpływ na jego rozwój duchowy miał przede wszystkim Jakub z Nisibis[2.1]. W 363 roku udał się do Edessy, by założyć tam szkołę teologiczną, w której wykształcił między innymi Zenobiusza z Gizerty[2.1]. Mimo, że propagował pustelniczy styl życia, sam takowego nie prowadził, skupiając się na duszpasterstwie[2.1]. Historia o jego podróży do mnichów egipskich jest legendarna, natomiast istnieje prawdopodobieństwo jego spotkania z Bazylim Wielkim w Cezarei[2.2]. Zmarł 9 czerwca 373 roku w Edessie[3].

Twórczość i poglądy

Jego dzieła były tłumaczone na kilka języków, jednak oryginalnie pisał je po syryjsku[2.2]. Był bardzo płodnym pisarzem, ponieważ miał stworzyć ponad trzy miliony wierszy i ponad tysiąc kazań[2.2].

Lista[2.3]:

  • „Contra haereses ad Hypatium” i „Contra haereses ad Domnum” – krytyka nauk Maniego, Marcjona i Bardesanesa
  • „Hymny przeciw heretykom”
  • „Hymny o wierze”
  • „Hymny o Raju”
  • „O Panu naszym”
  • „Mowy o wierze”
  • „List do Publiusza”
  • „Hymny przeciw Julianowi Apostacie”
  • „Komentarz do Księgi Rodzaju i Wyjścia”
  • „Komentarz do Hioba”
  • „Komentarz do czterech Ewangelii zebranych w jedno”
  • „Komentarz do Dz”
  • „Komentarze do listów św. Pawła”

Prócz tego pisał liczne hymny liturgiczne, a także hymny o świętych[2.4]. Swoje poglądy teologiczne bazował przede wszystkim na znajomości Pisma Świętego[2.5]. Ze względu na swoje oddanie Matce Bożej został nazwany „Doktorem Maryjnym”[2.5]. Porównywał jej czystość i bezgrzeszność do Jezusa i zestawiał ją z Ewą[2.5]. W polemikach z heretykami i poganami bronił idei wolnej woli i jedności Kościoła[2.5].

Kult

Efrem został ogłoszony doktorem Kościoła przez papieża Benedykta XV[3].

Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest w dzienną rocznicę śmierci (9 czerwca)[3]. Cerkiew prawosławna wspomina świętego mnicha 28 stycznia[e] (10 lutego według kalendarza gregoriańskiego)[4].

Jego atrybutami są księga, zwój i krowa[5].

Zobacz też

Uwagi

Przypisy

  1. ↑ Henryk Fros, Franciszek Sowa: Księga imion i świętych. T. 6. Kraków: WAM, 2007, s. 506. ISBN 978-83-7318-736-8.
  2. Marek Starowieyski, Jan Szymusiak: Nowy słownik wczesnochrześcijańskiego piśmiennictwa. Poznań: Święty Wojciech Dom Medialny, 2022. ISBN 978-83-8065-459-4. (pol.).
    1. 1 2 3 4 5 s. 299
    2. 1 2 3 s. 300
    3. ↑ s. 300–301
    4. ↑ s. 301
    5. 1 2 3 4 s. 302
  3. 1 2 3 Święty Efrem Syryjczyk, diakon i doktor Kościoła. Internetowa Liturgia Godzin. [dostęp 2026-04-23]. (pol.).
  4. ↑ Jarosław Charkiewicz: Efrem Syryjczyk (373- 379). cerkiew.pl. [dostęp 2026-04-23]. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).
  5. ↑ Wiesław Aleksander Niewęgłowski: Leksykon świętych. Warszawa: Świat Książki, 2006, s. 92. ISBN 978-83-247-0574-0.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.