Dekanat Grybów

Dekanat Grybów
dekanat grybowski
	; Bazylika Grybowska – siedziba dekanatu
Państwo	Polska
Siedziba	Grybów; ul. Kościelna 3
Data powołania	8 września 1928
Diecezja	tarnowska
Dziekan	ks. Ryszard Sorota
Wicedziekan	ks. Ryszard Hebda
	Dane statystyczne
Liczba parafii	10

Dekanat Grybów (łac. Decanatus Gryboviensis) – dekanat wchodzący w skład rzymskokatolickiej diecezji tarnowskiej.

Historia

Dekanat Grybów powstał 8 września 1928 roku na mocy dekretu biskupa Leona Wałęgi. W skład nowego dekanatu weszły parafie: Grybów, Gródek, Jasienna, Kąclowa, Krużlowa, Mogilno, Polna, Ptaszkowa, Ropa, Stróże i Szalowa^[1]. Pierwszym dziekanem został ks. Jan Solak – proboszcz grybowski, wicedziekanem natomiast ks. Michał Syzdek – proboszcz poleński (Polna), a notariuszem proboszcz ptaszkowski (Ptaszkowa) – ks. Edward Pykosz^[2].

Granice dekanatu ulegały w następnych latach zmianom i tak w 1972 roku dekanat obejmował aż szesnaście miejscowości. Były to parafie (miejscowości): Binczarowa, Brunary, Florynka, Gródek, Grybów, Kąclowa, Krużlowa, Łosie, Polna, Ptaszkowa, Ropa, Stróże, Szalowa, Śnietnica, Uście Gorlickie i Wysowa. W kolejnych latach do dekanatu weszły nowo utworzone parafie: w 1980 Biała Niżna i w 1983 Banica, natomiast w 1992 r. odpadła parafia w Szalowej, która weszła w skład nowo powstałego w tym roku dekanatu Łużna (dekanat łużniański)^[3]^[4].

Biorąc jednak pod uwagę położenie geograficzne (odległość parafii), względy duszpasterskie oraz warunki współpracy kapłanów w dekanacie, na mocy kan. 374 § 2 KPK, ks. biskup Wiktor Skworc – ówczesny biskup tarnowski, ks. kanclerz kurii tarnowskiej dr Karol Dziubaczka, dokonali reorganizacji dekanatu grybowskiego, który objął 10 parafii (poniżej lista) i funkcjonuje w obecnym kształcie do dzisiaj. Pozostałe parafie zostały włączone do powstałego dekanatu Ropa. Były to parafie: Banica, Brunary, Łosie, Ropa, Śnietnica oraz Uście Gorlickie i Wysowa. Dekret powyższy wszedł w życie z dniem 1 listopada 1998 r^[1].

Parafie

W skład obecnego dekanatu grybowskiego wchodzą parafie:

Dziekani

Obecnie dziekanem dekanatu Grybów jest ks. Ryszard Sorota – proboszcz parafii Grybów, a wicedziekanem ks. Ryszard Hebda – proboszcz parafii Gródek.

Dziekani

ks. Jan Solak – proboszcz grybowski (1921–1961), pierwszy dziekan 1928–1961^[5]
ks. Franciszek Janik – proboszcz parafii Krużlowa (1932–1966), dziekan 1962–1966^[6]
ks. Adam Kaźmierczyk – proboszcz parafii Grybów (1962–1987), dziekan 1966–1987^[7]
ks. Władysław Burek – proboszcz grybowski i dziekan 1987–1989^[8]
ks. Józef Dudek – proboszcz parafii Grybów i dziekan 1989–2006^[9]
ks. Bolesław Bukowiec – proboszcz parafii Kąclowa (1993–2022), dziekan 2006–2022^[10]
ks. Ryszard Sorota – proboszcz grybowski (od 2006), dziekan 14.08.2022 – obecnie^[11]^[12]

Wicedziekani

Funkcję wicedziekana w dekanacie od 1928 pełnili m.in. kapłani: ks. Michał Syzdek (Polna), ks. Józef Grzegorzek (Łosie), ks. Franciszek Wideł (Ropa), ks. Bolesław Bukowiec (Kąclowa), ks. Józef Kmak (Ptaszkowa), ks. Ryszard Hebda (Gródek)^[2]^[13]^[14]^[15]^[16].

Miejsca kultu

Szczególnymi miejscami kultu w dekanacie (które gromadzą wiernych) są:

Parafia św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Grybowie – bazylika mniejsza oraz sanktuarium maryjne z łaskami słynącym obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem zwanej Przedziwną z ok. XV w. Wierni nawiedzają bazylikę w ramach odpustów parafialnych oraz codziennej i całodziennej adoracji Najświętszego Sakramentu i tzw. stałego sakramentu pokuty^[17]^[18]^[19].
Parafia Narodzenia NMP w Krużlowej – sanktuarium Przemienienia Pańskiego z cudownym obrazem Pan Jezusa Przemienionego (z ok. 1500 roku). Miejsce to odwiedzają wierni szczególnie podczas wielkiego sierpniowego odpustu ku czci Chrystusa Przemienionego, ok. 55 tys. (w ciągu roku ok. 20 tys.) oraz podczas fatimskich nabożeństw z Piękną Madonną Krużlowską (słynna gotycka rzeźba, oryginał powstał w 1410)^[20]^[21]^[22]^[23].
Parafia św. Andrzeja Apostoła w Polnej – w kościele znajdują się relikwie bł. ks. Jana Balickiego, który był w XIX w. wikariuszem w tej parafii. Wierni przybywają tu zwłaszcza w 3. piątki miesiąca na nabożeństwo o uzdrowienie i uwolnienie przez jego wstawiennictwo oraz na nabożeństwa fatimskie u Matki Bożej Wspomożenia z relikwiami świętych dzieci fatimskich^[24]^[25]^[26].
Parafia Imienia NMP w Ptaszkowej – pielgrzymi nawiedzają kościół parafialny (m.in. w czasie wrześniowego odpustu maryjnego) gdzie umieszczony jest łaskami słynący obraz Matki Bożej Ptaszkowskiej nazywaną również Radosną^[27].