Depressariidae

Depressariidae
(Meyrick, 1883)[1]
Ilustracja
Depressaria radiella
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Podtyp

sześcionogi

Gromada

owady

Podgromada

owady uskrzydlone

Rząd

motyle

Nadrodzina

Gelechioidea

Rodzina

Depressariidae

Depressariidae[2] – rodzina motyli z nadrodziny Gelechioidea, obejmuje 2300 opisanych gatunków, które występują na całym świecie; w Polsce odnotowano 66 gatunków.

Morfologia

U larw występują boczne wyrostki na segmentach odwłoka, które uniemożliwiają im poruszanie się na boki[1.1]. Cecha wyróżniająca rodzinę to budowa męskich genitaliów – gnatos ma postać jednego lub kilku kolczastych guzków[3], nie występuje jednak w takiej formie u wszystkich przedstawicieli tej rodziny[1.1]. Unkus jest szczątkowy[4]. U samic signum ma kształt gwiaździsty lub przypominaja czworokąt[4].

Głowa pokryta gładkimi łuskami, z boku głowy grupy łusek są odstające[4]. Występują przyoczka z wyjątkiem przedstawicieli rodzaju Luquetia[4]. Czułki są krótsze od przednich skrzydeł, u ich podstawy znajduje się kępka łusek[4]. Długie głaszczki wargowe, wywinięte ku górze, dobrze rozwinięta ssawka[4], jej nasada jest gęsto pokryta łuskami[5]. Przednie skrzydła są jajowate i wydłużone, nawet czterokrotnie dłuższe niż szersze, tylne skrzydła również jajowate[4].

Zachowanie

Gąsienice niektórych gatunków mogą powodować szkody w rolnictwie, żerują na selerowcach, m.in. na marchwi[6]. Durrantia arcanella z kolei żeruje na liściach olejowca gwinejskiego (palmy oleistej)[7]. Niektóre gatunki z rodzaju Agonopterix są minujące[8]. Imagines hibernują, pojawiają się wczesnym latem[9]. Zdarzają się przypadki występowania niektórych gatunków także zimą[10].

Występowanie

Występują na całym świecie, głównie w środowiskach leśnych państwa holarktycznego[9]. W krainie palearktycznej stwierdzono przeszło 350 gatunków z 8 rodzajów[9]. W Australii stwierdzono 72 gatunki z 24 rodzajów[3]. W Polsce 66 gatunków[11] (w 2004 roku odnotowano 63 gatunki[12]).

Systematyka

Rodzina należy do nadrodziny Gelechioidea[13], jednej z najbardziej licznych wśród motyli[1.2], a ta należy do grupy molowców[5]. Rodzina jest monofiletyczna[1.3], obejmuje 2300 gatunków[1.2] (według innego autora 550[9]) ujętych w 35 rodzajach[9].

Wybrane gatunki Depressariidae zostały stosunkowo wcześnie poznane: Agonopterix heracliana opisał Karol Linneusz w 1758 roku, a Agonopterix alstromeriana opisał Carl Alexander Clerck 1759 roku; do końca XVIII wieku opisano 21 gatunków, głównie opisali je Michael Denis i Ignaz Schiffermüller[5]. W XIX wieku opisano 88 nowych gatunków[5]. Pierwsze obszerne studia nad genitaliami Depressariidae przeprowadził Hans-Joachim Hannemann, poczynając od 1953 roku[5].

Takson był traktowany jako podrodzina płożkowatych, również Edward Meyrick uznawał go za przynależący do płożkowatych[3] i opisał go naukowo jako osobny takson[1.1]. Depressariinae bywają traktowane jako podrodzina Elachistidae[14]. Takson został o podniesiony do rangi rodziny w 1990 roku (Common oraz Nielsen & Common, 1991)[3].

Podrodziny

  • Acriinae Kuznetsov & Stekolnikov, 1984
  • Aeolanthinae Kuznetsov & Stekolnikov, 1984
  • Cryptolechiinae Meyrick, 1883 (homonim: Orophiinae Lvovsky, 1974 nec Thomson, 1863)
  • Depressariinae Meyrick, 1883 (parafiletyczna[1.4])
  • Ethmiinae Busck, 1909
  • Hypercalliinae Leraut, 1993
  • Hypertrophinae Fletcher, 1929
  • Peleopodinae Lvovsky, 1996
  • Oditinae Hodges, 1974
  • Stenomatinae Meyrick, 1906
  • nieujęte w podrodziny zostały rodzaje: Carcina (bywała ujmowana w Peleopodinae[15]), Gonionota, Machimia, Himmacia sensu stricto, Psilocorsis oraz prawdopodobnie także kilka rodzajów płożkowatych[1.2]

Galeria

Przypisy

  1. ↑ Maria Heikkilä, Marko Mutanen, Mari Kekkonen, Lauri Kaila, Morphology reinforces proposed molecular phylogenetic affinities: a revised classification for Gelechioidea (Lepidoptera), „Cladistics”, 30 (6), 2014, DOI: 10.1111/cla.12064, ISSN 1096-0031 (ang.).
    1. 1 2 3 S. 581.
    2. 1 2 3 S. 585.
    3. ↑ S. 574, 581.
    4. ↑ S. 582.
  2. ↑ Depressariidae (1DEPRF)[Overview]| EPPO Global Database [online], gd.eppo.int [dostęp 2026-07-16] (ang.).
  3. 1 2 3 4 Australian Faunal Directory [online], biodiversity.org.au [dostęp 2026-07-10] [zarchiwizowane z adresu 2025-03-26] (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 6 7 Key to genera (Depressariidae) [online], British Lepidoptera [dostęp 2026-07-16] (ang.).
  5. 1 2 3 4 5 Peter Buchner, Martin Corley, Depressariidae, Brill, 2024 (Microlepidoptera of Europe), DOI: 10.1163/9789004713116_003, ISBN 978-90-04-71311-6.
  6. ↑ AgroAtlas – Pests – Depressaria depressana (F.) – Purple Carrot-seed Moth [online], agroatlas.ru [dostęp 2026-07-16] [zarchiwizowane z adresu 2025-03-17].
  7. ↑ Tejeda-Rico i inni, Biology, Population Fluctuation, and Foliar Consumption Rate of Durrantia arcanella Busk, 1912 (Lepidoptera: Depressariidae), a Defoliator of Oil Palm in the Colombian Caribbean, „Insects”, 14 (12), 2023, DOI: 10.3390/in, ISSN 2075-4450 [dostęp 2026-07-16] [zarchiwizowane z adresu 2025-02-06] (ang.).
  8. ↑ Depressariidae [online], Plant Parasites of Europe leafminers, galls and fungi (ang.).
  9. 1 2 3 4 5 Peter Buchner, Jan Šumpich, Depressariidae (Lepidoptera) of the Russian Altai Mountains: new species, new records and updated checklist, „Acta Entomologica Musei Nationalis Pragae”, 60 (1), 2020, s. 201, DOI: 10.37520/aemnp.2020.013 [dostęp 2026-07-10].
  10. ↑ Jacek Hikisz, Agnieszka Soszyńska-Maj, What Moths Fly in Winter? The Assemblage of Moths Active in a Temperate Deciduous Forest During the Cold Season in Central Poland, „J. Entomol. Res. Soc.”, 2015, s. 62, ISSN 1302-0250.
  11. ↑ Tomasz Blaik, Xavier Dobrzański, Marek Hołowiński, Witold Zajda, Badania nad Depressariidae (Lepidoptera) Polski. I. Nowe dane o rozmieszczeniu i bionomii. Uwagi o hodowli Semioscopis strigulana (Denis & Schiffermüller, 1775), 19 grudnia 2019, s. 2, DOI: 10.5281/ZENODO.3584945.
  12. ↑ Fauna Polski: charakterystyka i wykaz gatunków, Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2004, s. 390, ISBN 978-83-88147-04-3.
  13. ↑ Depressariidae [online], Depressariidae (ang.).
  14. ↑ Depressariinae, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2026-07-17] (ang.).
  15. ↑ Peleopodinae [online], ftp.funet.fi [dostęp 2026-07-16].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.