Głusino

Głusino
Głëszëno
wieś
ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 pomorskie

Powiat

kartuski

Gmina

Kartuzy

Liczba ludności (2025)

238[1]

Strefa numeracyjna

58

Kod pocztowy

83-328[2]

Tablice rejestracyjne

GKA

SIMC

0163156[3]

Położenie na mapie gminy Kartuzy
Mapa konturowa gminy Kartuzy, u góry znajduje się punkt z opisem „Głusino”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Głusino”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Głusino”
Położenie na mapie powiatu kartuskiego
Mapa konturowa powiatu kartuskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Głusino”
Ziemia54°24′41″N 18°05′45″E/54,411389 18,095833[4]

Głusino, dodatkowa nazwa w języku kaszubskim Głëszëno[5], (niem. Glusino[6]) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Kartuzy. Głusino jest siedzibą sołectwa[7].

Integralne części wsi Głusino[8][3]
SIMCNazwaRodzaj
0163162Nowinkiczęść wsi
0163179Stążkiczęść wsi

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Nazwa miejscowości

Wieś pierwszy raz wzmiankowana w czasach krzyżackich w roku 1437 w postaci Gluschen. Zapisy w źródłach polskich to na wpół niemiecka forma Głuschino z 1565 r. i Głuszyno z 1664. Pod koniec XIX w. i w okresie międzywojennym pojawia się wariant w rodzaju męskim Głusin lub Głuszyn. Są dwie możliwe etymologie tej nazwy. Jedna mówi, ze jest to nazwa dzierżawcza od nazwiska Głusz lub Głuch. Druga wskazuje, że oddalone położenie osady spowodowało nawiązanie do rzeczownika głusza, głusz o znaczeniu 'miejsce odosobnione, pustkowie'[9].

W latach II wojny światowej w ramach systematycznej akcji zmiany krajobrazu nazewniczego Kaszub i całego Pomorza Nadwiślańskiego, naziści dokonali zamiany dawnej niemieckiej nazwy Glusino na Glüsen[10].

Historia miejscowości

Miejscowość po raz pierwszy pojawia się w Wielkiej księdze czynszowej Zakonu Krzyżackiego w 1437 r.[9] Po ustąpieniu Krzyżaków w drugiej połowie XVI wieś królewska w starostwie mirachowskim w województwie pomorskim[11], w autonomicznej prowincji Prusy Królewskie. W roku 1569 r. wraz z całymi Prusami Królewskimi włączona bezpośrednio do Korony.

W roku 1772, w momencie włączenia do Królestwa Prus, w Głuszynie mieszkał dzierżawca Michał Haarmann i trzech chałupników: Józef Kwidziński, Jan Marciński i Jan Grzenkowicz[9].

Na koniec 1892 r. wieś miała 137 mieszkańców, 128 Kaszubów katolików i 9 Niemców ewangelików[12]. W roku 1910 liczba mieszkańców wzrosła do 208 osób, (206 Kaszubów)[6].

Od 1920 r. z przerwą na lata II wojny światowej w granicach Polski.

Przypisy

  1. ↑ Raport o stanie gminy Kartuzy w 2025. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2025 s. 151
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 314 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. 1 2 GUS. Rejestr TERYT
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 33922.
  5. ↑ 24.02.2010 r., Uchwała Rady Gminy Kartuzy Nr XL/502/1- Numer przypisany dodatkowej nazwie miejscowości lub obiektu fizjograficznego w MSWiA - NM/33-6
  6. 1 2 Prussia (Kingdom) Statistisches Landesamt, Gemeindelexikon für die regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln: Auf grund der ergebnisse der volkszählung vom. 1. Dezember 1910 und anderer amtlicher quellen bearbeitet vom Königlich Preussischen Statistischen Landesamte, verlag des Königlichen Statistischen Landesamts, 1912, s. 26-27 [dostęp 2025-06-01] (niem.).
  7. ↑ Strona gminy, sołectwa
  8. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  9. 1 2 3 Breza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.53
  10. ↑ Germanizacja nazw miejscowości w okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie 1939-1945. Wybór źródeł. Wstęp i opracowanie Mateusz Kubicki. Wydawnictwo IPN. Gdańsk-Warszawa 2012. s.54
  11. ↑ Mapy województwa pomorskiego w drugiej połowie XVI w. : rozmieszczenie własności ziemskiej, sieć parafialna / Marian Biskup, Andrzej Tomczak. Toruń 1955, s. 94.
  12. ↑ Stefan Ramułt, Statystyka ludności kaszubskiej, Akademia Umiejȩtności, 1899, s. 81 [dostęp 2025-06-01].