Hanna Buczek
| Data i miejsce urodzenia |
25 lipca 1905 |
|---|---|
| Data śmierci |
29 marca 1998 |
| Zawód, zajęcie | |
| Odznaczenia | |
Hanna Buczek (także Hanna Buczkowa[1], Anna Buczkowa[2]) z domu Rosen[3] ps. Hanka[4] (ur. 25 lipca 1905 w Grajewie, zm. 29 marca 1998[5]) – polska historyk ruchu robotniczego, żona Mariana Buczka[6].
Życiorys
Urodziła się w rodzinie żydowskiej jako Chana Rosen[7]. Po ponad dwuletnim śledztwie sądzona w 1924 przez Sąd Okręgowy w Warszawie w procesie 31 komunistów[7], oskarżonych o przynależność do Związku Młodzieży Komunistycznej. Ławę oskarżonych dzieliła m.in. z Jakubem Cyterszpilerem, Dawidem Kirszbraunem, Lubą Kowieńską, Edwardem Uzdańskim, Bronisławem Bermanem, Eugeniuszem Przybyszewskim[7][8]. 5 kwietnia 1924 skazana na 3 lata twierdzy[8]. Po rozpatrzeniu apelacji zmniejszono wymiar kary do jednego roku twierdzy[9]. W grudniu 1925 ponownie aresztowana, następnie sądzona w 1928 w białostockim procesie 133 komunistów[10]. Skazana na 6 lat twierdzy[10]. W latach 1949–1952 studiowała w Moskwie, ale studiów nie ukończyła. Od 1949 była pracownikiem Wydział Historii Partii przy KC PZPR, równocześnie w latach 1949–1952 studiowała na Uniwersytecie Warszawskim (pracę magisterską napisaną pod kierunkiem Żanny Kormanowej obroniła w 1952). Następnie pracowała w Zakładzie Historii Partii przy KC PZPR[11]. Po marcu 1968 roku została usunięta z pracy. Autorka haseł w Słowniku biograficznym działaczy polskiego ruchu robotniczego[12]. Edytor publikacji dotyczących początków ruchu robotniczego na ziemiach polskich. Została pochowana na cmentarzu Północnym w Warszawie[5].
Odznaczenia
Wybrane publikacje
- Socjaldemokracja Królestwa Polskiego i Litwy: materiały i dokumenty, t. 1: 1893-1903. Cz. 1, 1893-1897, wyd. H. Buczek, F. Tych, Warszawa: Książka i Wiedza 1957; wydanie 2, 1962.
- Rady Delegatów Robotniczych w Polsce (1918-1919): materiały i dokumenty, t. 1: Warszawska Rada Delegatów Robotniczych, oprac. H. Buczek, Zbigniew Szczygielski, zespół red. Hanna Buczek, Warszawa: Książka i Wiedza 1962.
- Rady Delegatów Robotniczych w Polsce (1918-1919): materiały i dokumenty, t. 2, oprac. Aleksandra Tymieniecka przy współpracy Aleksandra Litwina, zespół red. Hanna Buczek, Warszawa: Książka i Wiedza 1965.
Przypisy
- ↑ Antoni Dudek, Aleksander Kochański, Krzysztof Persak, Centrum władzy: protokoły posiedzeń kierownictwa PZPR: wybór z lat 1949–1970, Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN, 2000, s. 95, ISBN 978-83-88490-04-0.
- ↑ Edward Uzdański, Rachunek młodości: wspomnienia o ZMK i ZMK-owcach, Warszawa: Książka i Wiedza, 1962, s. 223.
- ↑ Marian Malinowski, Pamięci Mariana Buczka (1896–1939), „Nowe Drogi” (11), 1979, s. 96–103 [dostęp 2025-07-10].
- ↑ Р. Малюкевичюс (red.), Вильнюсское подполье. Воспоминания уч астников революционного движения в Вильнюсском крае (1920–1939 гг.), Wilno: Вага, 1966, s. 73 (ros.).
- 1 2 Informacja na stronie cmentarzekomunalne.com.pl
- ↑ Maria Turlejska, Te pokolenia żałobami czarne: skazani na śmierć i ich sędziowie, wyd. 3, Warszawa: Niezależna Oficyna Wydawnicza, 1990, s. 445, ISBN 978-83-7054-008-1.
- 1 2 3 Sprawa komunistyczna, „Rzeczpospolita” (86), Warszawa, 27 marca 1924, s. 6 [dostęp 2025-07-10].
- 1 2 Niedoważeni męczennicy, „Rzeczpospolita” (96), Warszawa, 6 kwietnia 1924, s. 8 [dostęp 2025-07-10].
- ↑ Wyrok w sprawie Cyterszpilera i towarzyszów, „Robotnik” (300), Warszawa, 1 listopada 1924, s. 5 [dostęp 2025-07-10].
- 1 2 Edwarda Orłowska, Pamiętam jak dziś, Warszawa: Książka i Wiedza, 1973, s. 134–139.
- ↑ Sobczak 2005 ↓, s. 10.
- ↑ Słownik biograficzny 1978 ↓, s. 5.
- ↑ Godnie kontynuować tradycję /w/ "Rzeczpospolita", nr 263, 11 listopada 1986, s. 7.
- ↑ W uznaniu zasług, "Życie Partii", nr 8, 22 kwietnia 1987, s. 20.
Bibliografia
- Jan Sobczak: Warszawski epizod w życiu profesora Antoniego Czubińskiego. Z kart dziennika 1971-1974. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2005, s. 10.
- Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego. red. nacz. Feliks Tych. T. 1: A-D. Warszawa: Książka i Wiedza, 1978, s. 5.
- Tomasz Wituch, Bogdan Stolarczyk, Studenci Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego 1945–2000, Wydawnictwo Arkadiusz Wingert i Przedsięwzięcie Galicja, Kraków 2010, s. 137