Heinkel He 115

Heinkel He 115
Ilustracja
Dane podstawowe
Państwo

 III Rzesza

Producent

Heinkel

Typ

wodnosamolot bombowo-torpedowy i rozpoznawczy

Konstrukcja

dwusilnikowy wodnosamolot średniopłat o konstrukcji całkowicie metalowej, podwozie – pływakowe

Załoga

3 (pilot, nawigator/bombardier, radiotelegrafista/strzelec)

Historia
Data oblotu

październik 1936

Lata produkcji

1937–1940

Wycofanie ze służby

1945

Liczba egz.

223

Dane techniczne
Napęd

2 silniki gwiazdowe BMW-132k

Moc

960 KM (705 kW) (każdy)

Wymiary
Rozpiętość

22,30 m

Długość

17,30 m

Wysokość

6,60 m

Powierzchnia nośna

87,50 m²

Masa
Własna

6 680 kg

Startowa

9 070 kg (normalna)
10 390 kg (maksymalna)

Osiągi
Prędkość maks.

355 km/h

Prędkość przelotowa

298 km/h

Prędkość wznoszenia

3,6 m/s

Pułap

6 500 m (maksymalny)
5 200 m (praktyczny)

Zasięg

3 350 km (z normalnym obciążeniem)
2 090 km (z maksymalnym obciążeniem)

Dane operacyjne
Uzbrojenie
2 karabiny maszynowe MG 15 kal. 7,92 mm (ruchome, z przodu kadłuba i na tylnym stanowisku na grzbiecie kadłuba)
torpeda o wadze 800 kg i 2 bomby po 250 kg lub 1 mina o wadze 920 kg i 2 bomby lub 5 bomb po 250 kg
Użytkownicy
Finlandia, Niemcy, Norwegia, Szwecja, Wielka Brytania (samoloty lotnictwa norweskiego)
Rzuty
Rzuty samolotu
He 115 - przegląd techniczny i podwieszanie torpedy
Silnik BMW 132 eksponowany w MLP w Krakowie

Heinkel He 115 – niemiecki wodnosamolot bombowo-torpedowy i rozpoznawczy z okresu II wojny światowej.

Historia

Pracę nad He 115 rozpoczęto w połowie lat trzydziestych XX wieku jako następcy przestarzałego w tym czasie Heinkla He 59. Miał to być samolot zdolny operować w strefie Morza Północnego i Oceanu Atlantyckiego i był przeznaczony do zwalczania floty przeciwnika na tych akwenach[1].

Pierwszy prototyp, oznaczony jako Heinkel He 115 V-1, został zbudowany w sierpniu 1936 roku, a jego oblot nastąpił w październiku 1936 roku. Spełniał on warunki jakie postawiło przed nim niemieckie dowództwo, lecz zbudowano jeszcze cztery dalsze prototypy stale udoskonalając ich budowę. Prototyp Heinkel He 115 V-3 oblatany w dniu 20 marca 1938 ustanowił 8 światowych rekordów prędkości[1].

Mimo trwających jeszcze prac konstrukcyjnych, już w 1937 rozpoczęto produkcję niewielkiej serii informacyjnej Heinkel 115 A-1. Jednocześnie opracowano wersję seryjną Heinkel 115A-2, którą przeznaczono na eksport. 12 wodnosamolotów Heinkel He 115 zakupiła Szwecja, a 6 Norwegia[1][2].

Dopiero wersje Heinkel He 115 B-1 i następne zaczęto produkować w większej liczbie i samolot ten stał się podstawowym samolotem morskim Luftwaffe[1].

Samoloty były używane jako samoloty rozpoznawcze, bombowe, torpedowe i stawiacze min, ale okazały się nieodpowiednie do trzech ostatnich ról. Ze względu na konstrukcję wodnosamolotu i związaną z nią niską prędkość, He 115 okazał się nieprzydatny do zamierzonej roli bojowej. W rezultacie samolot został wycofany z programu produkcyjnego w połowie 1940 roku, a następnie z użycia bojowego. Po przejęciu tych ról przez samoloty lądowe (Do 17, He 111, Ju 88) w trakcie wojny, eskadry He 115 zostały stopniowo przekształcone w eskadry rozpoznawcze. Do kwietnia 1942 roku ostatnie dwa dywizjony (1./406, 1./906) znajdowały się w Norwegii, gdzie były wykorzystywane przeciwko konwojom arktycznym na Oceanie Arktycznym. Do 1944 roku w Norwegii pozostał tylko 1.(F)/406 jako dywizjon rozpoznawczy z około dziesięcioma He 115[1][3].

Wersje wodnosamolotu Heinkel He 115: W trakcie projektowania i produkcji opracowano kilka wersji samolotu[1][2]:

  • Heinkel He 115 V-1 – pierwszy prototyp (sierpień 1936)
  • Heinkel He 115 V-2 – drugi prototyp (wzorcowy samolot serii informacyjnej) (listopad 1937)
  • Heinkel He 115 A-0 – seria informacyjna
  • Heinkel He 115 V-3 – trzeci prototyp (marzec 1938)
  • Heinkel He 115 V-4 – czwarty prototyp wzorcowy dla produkcji seryjnej (maj 1938)
  • Heinkel He 115 A-1 – pierwsza seria produkcyjna
  • Heinkel He 115 V-5 – piąty prototyp (1939)
  • Heinkel He 115 A-2 – wersja przeznaczona na eksport (zakupiona przez Szwecję i Norwegię)
  • Heinkel He 115 A-3 – wersja z nowym wyposażeniem radiowym
  • Heinkel He 115 B-0 – wersja informacyjna nowej wersji
  • Heineel He 115 B-1 – wersja o zwiększonym zasięgu, dostosowana również do zadań rozpoznawczych
  • Heinkel He 115 B-2 – wersja ze wzmocnionymi pływakami, co umożliwiało lądowanie na śniegu i lodzie
  • Heinkel He 115 C-1 – wersja ze wzmocnionym uzbrojeniem, dodatkowo – działko MG 151/20 kal. 20 mm (zamontowane pod przodem kadłuba) i 2 karabiny maszynowe MG 17 kal. 7,92 mm (stałe, zabudowane w nasadach skrzydeł)
  • Heinkel He 115 C-2 – wersja ze wzmocnionymi pływakami jak w wersji He 115 B-2
  • Heinkel He 115 C-3 – wersja specjalna z urządzeniem do stawiania min morskich
  • Heinkel He 115 C-4 – wersja bombowo-torpedowa z uzbrojeniem takim jak w wersji Heinkel He 115 B-1
  • Heinkel He 115 D – wersja z silnikami BMW-801C o mocy 1 180 kW
  • Heinkel He 115 E-1 – wersja z uzbrojeniem składającym się z dwóch zdwojonych karabinów maszynowych MG 81 Z kal. 7,92 mm

Służba w lotnictwie

Wodnosamoloty Heinkel He 115 po rozpoczęciu produkcji seryjnej zaczęto wprowadzać do pułków lotnictwa morskiego Luftwaffe, przy czym początkowo były wykorzystywane tam jako samoloty bombowo-torpedowe, a następnie rozpoznawcze. Najliczniej produkowane były wersje B i C[2][3].

Heinkel He 115 był używany do stawiania min na szlakach morskich Morza Bałtyckiego, Północnego, Śródziemnego i Atlantyku. Używany był do końca II wojny światowej[2][3].

Oprócz Niemiec, samoloty były użytkowe w Szwecji i Norwegii. Samoloty norweskie wzięły udział w walkach podczas inwazji Niemiec na Norwegię, a następnie cztery z nich przeleciały do Wielkiej Brytanii. Weszły tam w skład lotnictwa brytyjskiego i używano ich w lotach szpiegowskich i innych tajnych misjach. Transportowano nimi na przykład agentów z Malty do Afryki Północnej[2][3].

Opis konstrukcji

Wodnosamolot Heinkel He 115 to dwusilnikowy samolot w układzie średniopłata o konstrukcji całkowicie metalowej[2].

Kadłub o konstrukcji skorupowej z innowacyjnymi rozwiązaniami konstrukcyjnymi. Opływowy, przypominający ołówek kształt minimalizował opór aerodynamiczny, zwiększając prędkość i zasięg samolotu. Zastosowanie dużej szklanej kabiny było rozwiązaniem, zapewniającym załodze bardzo dobry, panoramiczny widok, kluczowy dla nawigacji, rozpoznania i celowania podczas operacji morskich. W oszklonym przodzie było stanowisko nawigatora, który jednocześnie był bombardierem i strzelcem. Pilot i radiotelegrafista/strzelec zajmowali miejsca w kabinie na grzbiecie kadłuba. Pływaki metalowe, jednoredanowe o długości 10.9 m o pojemności 10 000l każdy ze wzmocnieniami, umożliwiały lądowanie i startowanie z powierzchni lodu i śniegu[2][3].

Napęd: dwa silniki gwiazdowe BMW 132k (z wyjątkiem serii D)[2].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Heinkel He 115. lexikon-der-wehrmacht.de. [dostęp 2025-10-26]. (niem.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 Heinkel He 115. luftwaffe-zur-see.de. [dostęp 2025-10-26]. (niem.).
  3. 1 2 3 4 5 Heinkel He 115 a Very Multifunctional Seaplane. planehistoria.com. [dostęp 2025-10-26]. (ang.).

Linki zewnętrzne