Jampol (gmina)
| gmina wiejska | |
| 1867–1923[1] | |
| Państwo | |
|---|---|
| Obwód | |
| Okręg |
1867–1921: pow. krzemieniecki |
| Siedziba | |
| Data powstania |
1867 |
| Data likwidacji |
1923 |
| Powierzchnia |
113,6 km2 (10.397 dziesięcin) |
| Populacja (1885) • liczba ludności |
|
| • gęstość |
50,1 os./km2 |
Położenie na mapie | |
| 49°58′00″N 26°15′00″E/49,966667 26,250000 | |
Jampol (ros. Ямпольская волость, ukr. Ямпільська волость) – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1867–1923 na Wołyniu[2]. Siedzibą gminy był Jampol.
Historia
Gmina zbiorowa Jampol powstała w wyniku reformy struktur administracyjnych państwa rosyjskiego w latach 1864–1867. Należała do powiatu krzemienieckiego w guberni wołyńskiej. Gmina graniczyła od północy z gminą Dederkały, od zachodu z gminą Borsuki, od południa z gminą Święciec, a od wschodu z powiatem ostrogskim[3].
W 1885 roku obejmowała 15 miejscowości, a zamieszkiwało ją 5696 ludności[4]. Większymi miejscowościami w gminie były: Jampol, Wiązowiec, Grzybowa, Dytkowce, Zahorce, Lepieszówka, Noryłów, Olszanica i Pańkowce[4].
18 marca 1921, po zawarciu traktatu pokojowego między RFSRR i Ukraińską SRR z jednej a Polską z drugiej strony, wyznaczono nową granicę państwową, która podzieliła gubernię wołyńską na dwie części[5]. Gmina Jampol (a konkretnie miejscowości Jampol, Wiązowiec, Dytkowce, Lepieszówka, Noryłów i Olszanica) podległa administracji Ukraińskiej SRR, wchodząc w skład powiatu starokonstantynowskiego w szczątkowej guberni wołyńskiej[6]. Natomiast zachodnie połacie gminy Jampol – wsie Grzybowa, Juśkowce, Krasnołuka, Medwedówka, Michałówka, Pańkowce, Pasieka i Zahorce – zostały przyłączone do Polski, z których utworzono nową gminę Pańkowce w powiecie krzemienieckim[7]. Ponadto do gminy Jampol przyłączono wieś Wołoskie z gminy Dederkały (powiat krzemieniecki), której główna część przypadła Polsce[8].
W 1922 roku gmina przeszła pod administrację ZSRR. W wyniku przemian administracyjnych na terenie Ukraińskiej SRR, reforma z 7 marca 1923 zastąpiła ujezdy (powiaty) i wołości (gminy) systemem okręgów i rejonów[9][10]. Obszar zniesionej gminy wszedł w skład rejonu lachowieckiego w okręgu szepetowskim[11][12].
Przypisy
- ↑ Gmina poza administracją polską.
- ↑ Volosts and communes of 1890. St. Petersburg: Central Statistical Committee of the Ministry of Internal Affairs, 1892. - (Statistics of the Russian Empire).
- ↑ Волости и важнейшие селения Европейской России. – Вып. 3: Губернии Малороссийские и Юго-Западные: Харьковская, Полтавская, Черниговская, Киевская, Волынская, Подольская / Издание Центрального статистического комитета. – СПб.,1885. – 349 c
- 1 2 ВОЛОСТИ И ВАЖНЕЙШИЕ СЕЛЕНИЯ ЕВРОПЕЙСКОЙ РОССИИ [online], resource.history.org.ua [dostęp 2026-02-02] [zarchiwizowane z adresu 2025-11-13].
- ↑ Adam Janusz Mielcarek, Podziały terytorialno-administracyjne II Rzeczypospolitej w zakresie administracji zespolonej, Warszawa 2008
- ↑ Постановление ВУЦИК от 12.10.1921 О выделении в состав Волынской губернии уездов Павловского и Коростенского и новом административном отделении Волынской губернии.
- ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 wrzesnia 1921 r. i innych źródeł urzedowych. T. 9: Województwo Wołyńskie
- ↑ Н.П. ИнфоРост, ГПИБ | Волости Волынской губернии [online], elib.shpl.ru [dostęp 2026-02-02].
- ↑ Okręgi stały się jednostką średniego szczebla, a rajony jednostką podstawowego szczebla lokalnego.
- ↑ Uchwała Prezydium CIK USRR z 7 marca 1923.
- ↑ Постанова ВУЦВК від 7.03.1923 року «Про адміністраційно-територіяльний поділ Волині» (Збірник узаконень України за 1923 р., № 18-19, ст. 306)
- ↑ ЗУРРСУУ/1923/1/18-19/Про адміністративно-територіяльний поділ Волині — Вікіджерела [online], uk.wikisource.org [dostęp 2026-02-02] (ukr.).