Karol II Zły

Herb hrabiów de Bourbon-Evereux
Karol II Zły
Ilustracja
Karol II Zły
ilustracja herbu
podpis
Król Nawarry
Okres

od 1349
do 1 stycznia 1387

Poprzednik

Joanna II z Nawarry

Następca

Karol III Szlachetny

Dane biograficzne
Dynastia

Evreux

Data urodzenia

10 października 1332

Data śmierci

1 stycznia 1387

Ojciec

Filip z Évreux

Matka

Joanna II z Nawarry

Żona

Joanna Francuska

Dzieci

Maria
Karol III Szlachetny
Bonna
Piotr
Filip
Joanna
Blanka
Leonel
Joanna

Karol II Zły (hiszp. Carlos el Malo; ur. 10 października 1332 w Évreux, zm. 1 stycznia 1387 w Pampelunie) – hrabia Évreux i Beaumont w latach 1343–1387, król Nawarry w latach 1349–1387, lord Albret.

Poza królestwem Nawarry w Pirenejach, posiadał rozległe ziemie w Normandii odziedziczone po ojcu, Filipie d'Évreux, oraz kompensacje, które otrzymała jego matka, Joanna II, za zrzeczenie się praw do tronu Francji oraz jej dziedzicznych lenn w Brie i Szampanii. Przez długie lata miał nadzieję na odzyskanie tych praw (jako wnuk króla Ludwika X), które stracił na mocy ugody z 1328.

W lutym 1352 w Chateau du Vivier, ożenił się z Joanną (1343–1373), córką króla Jana II Dobrego i Bonny Luksemburskiej.

Był zamieszany w zabójstwo dokonane 8 stycznia 1354, w którym zabito konetabla francuskiego i faworyta króla Jana II - Karola d'Espagne (hiszpańskiego). W związku z tym, król Jan zaatakował Évreux i Nawarrę. Karol II zawarł wtedy sojusz (Traktatu z Mantes) z księciem Edwardem - najstarszym synem króla Anglii - Edwarda III i powiększył swoje ziemie. W pewnych okresach wojny stuletniej był sojusznikiem Anglików oraz brał udział w stłumieniu rozruchów chłopskich we Francji znanych pod nazwą żakeria.

W 1361, po przedwczesnej śmierci swego kuzyna, księcia Filipa I z Burgundii, Karol zgłosił roszczenia do tytułu księcia Burgundii, argumentując to zasadami semi-salickimi, jako że był wnukiem Małgorzaty burgundzkiej - najstarszej córki księcia Roberta II z Burgundii (zmarłego w 1306). Mimo to, księstwo zostało przejęte przez króla Jana II, syna Joanny Burgundzkiej, drugiej córki Roberta, który legitymował się jako potomek najsilniej związany z tymi terenami. Wysokie wydatki Karola wynikające z zaangażowanie Nawarry w konflikty zbrojne odbiły się dotkliwie na poddanych, co przyczyniło się do otoczenia władcy złą sławą i nadania mu przydomku Zły[1].

Zginął w tragicznych okolicznościach. W celach leczniczych, król został owinięty nasączonymi wódką prześcieradłami, które dodatkowo zostały zszyte. Służący podpalił świecą prześcieradła, co spowodowało śmierć w płomieniach Karola Złego[2].

Potomstwo

Z żoną Joanną Francuską, Karol doczekał się siedmiorga dzieci:

  • Marii z Nawarry (1360–po 1420), od 1393 żony Alfonsa Aragońskiego,
  • Karola III Szlachetnego (1361–1425), który odziedziczył po nim tron,
  • Bonny z Nawarry (1364–po 1389),
  • Piotra z Nawarry (1366–1412), hrabiego Mortain, od 1411 męża Katarzyny d'Alençon,
  • Filipa z Nawarry (1368–zm. w młodym wieku),
  • Joanny z Nawarry (1370–1437), żony (1) księcia Jana V Bretońskiego, (2) króla Henryka IV Angielskiego,
  • Blanki z Nawarry (1372–1385, w Olite), uczennicy w klasztorze Santa Clara à Estella.

Z Cataliną de Lizaso, Karol miał nieślubnego syna:

  • Leonela, bastarda z Nawarry (1378–1413), rycerza, vicehrabiego Muruzabal de Andion,

Z Cataliną de Esparza, Karol miał nieślubną córkę:

  • Joannę, bastarda z Nawarry (?-1413), od 1378 żonę Jana de Béarn.

Przypisy

  1. ↑ Wielka Historia Świata - Późne średniowiecze. Praca zbiorowa pod redakcją naukową Macieja Salamona. T. 5. Kraków: Oficyna Wydawnicza FOGRA, 2005, s. 247. ISBN 83-85719-89-X.
  2. ↑ Fernand Braudel: Kultura materialna, gospodarka i kapitalizm XV-XVIII wiek. t. 1. Struktury codzienności: możliwe i niemożliwe. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1992, s. 204. ISBN 83-06-01965-2.