Kazimierz Secomski
 | |
| Data i miejsce urodzenia |
26 listopada 1910 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
29 listopada 2002 |
| Zastępca przewodniczącego Rady Państwa | |
| Okres |
od 2 kwietnia 1980 |
| Członek Rady Państwa | |
| Okres |
od 2 kwietnia 1980 |
| Wiceprezes Rady Ministrów | |
| Okres |
od 2 grudnia 1976 |
| Odznaczenia | |
              | |
Kazimierz Secomski (ur. 26 listopada 1910 w Kamieńsku, zm. 29 listopada 2002 w Warszawie)[1] – polski ekonomista, profesor zwyczajny nauk ekonomicznych, członek Polskiej Akademii Nauk, działacz państwowy, wiceprezes Rady Ministrów (1976–1980), członek Rady Państwa (1980–1989, do 1985 zastępca jej przewodniczącego), poseł na Sejm PRL VIII i IX kadencji. Budowniczy Polski Ludowej.
Życiorys
Syn Piotra (1862–1934), rolnika[2], brat Romana[3]. Ukończył szkołę powszechną w Kamieńsku, gimnazjum humanistyczne w Radomsku (1928) i studia w Wyższej Szkole Handlowej w Warszawie (1931). W latach 1932–1934 był pomocnikiem referenta w Ministerstwie Skarbu, w latach 1934–1945 technikiem-inspektorem w Powszechnym Zakładzie Ubezpieczeń Wzajemnych[4]. W latach 1938–1939 wykładał w Szkole Głównej Handlowej.
Uczestniczył w kampanii wrześniowej jako dowódca batalionu marszowego w 15. Pułku Piechoty „Wilków”. Dostał się do niewoli niemieckiej pod Trawnikami, z której udało mu się zbiec do Warszawy. Podczas okupacji niemieckiej pracował w tajnym nauczaniu oraz jako sekretarz Bronisława Ziemięckiego, jednego z dyrektorów Delegatury Rządu Londyńskiego[3].
W latach 1945–1949 dyrektor departamentu w Centralnym Urzędzie Planowania, w latach 1946–1950 zastępca profesora na Uniwersytecie Warszawskim; w 1947 pracownik naukowo-dydaktyczny Uniwersytetu Łódzkiego, w latach 1948–1981 pracownik naukowy Szkoły Głównej Planowania i Statystyki. Od 1955 z tytułem profesora nadzwyczajnego, od 1960 profesora zwyczajnego nauk ekonomicznych; od 1960 członek korespondent Polskiej Akademii Nauk, od 1966 członek rzeczywisty PAN.
Podczas swojego pobytu w Łodzi w latach 40. mieszkał w domu czynszowym przy ul. Narutowicza 107, gdzie mieszkali również inni pracownicy naukowi Uniwersytetu Łódzkiego, m.in.: Mieczysław Wallis, Jan Chodorowski, Bogdan Wróblewski czy Franciszek Sadowski[5].
W latach 1949–1954 dyrektor departamentu w Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, w latach 1954–1955 dyrektor generalny w PKPG, w latach 1955–1956 zastępca przewodniczącego PKPG; w latach 1957–1968 zastępca przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów. W latach 1968–1971 zastępca sekretarza naukowego Polskiej Akademii Nauk; w latach 1971–1976 pierwszy zastępca przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów; w latach 1976–1980 wiceprezes Rady Ministrów; w latach 1978–1980 przewodniczący Komitetu Rady Ministrów ds. Zagospodarowania Wisły; w okresie 1980–1985 zastępca przewodniczącego, a 1985–1989 członek Rady Państwa. W latach 1980–1989 poseł na Sejm PRL VIII i IX kadencji.
W latach 1957–1962 wiceprzewodniczący Rady Ekonomicznej przy Prezesie Rady Ministrów; w latach 1986–1989 członek Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa Wojciechu Jaruzelskim. Uczestniczył w obradach Okrągłego Stołu jako współprzewodniczący podzespołu do spraw stowarzyszeń i samorządu terytorialnego.
Wieloletni członek Rady Naczelnej Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. W latach 1983–1988 członek prezydium Rady Obywatelskiej Budowy Pomnika Szpitala Centrum Zdrowia Matki Polki[6]. W latach 1986–1988 zastępca przewodniczącego Społecznego Komitetu Odnowy Starego Miasta Zamościa[7]. W latach 80. był także członkiem Rady Naukowej Instytutu Podstawowych Problemów Marksizmu-Leninizmu[8].
Członek założyciel Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego (1946), wieloletni przewodniczący Rady Naukowej PTE. Członek wielu rad i komitetów naukowych i doradczych, m.in. przewodniczący Komisji Głównej Nauk i Badań Ekonomicznych Komitetu Nauki i Techniki PAN (od 1972), zastępca przewodniczącego Komitetu Badań i Prognoz „Polska 2000” PAN, przewodniczący Komitetu Nauk Ekonomicznych PAN, przewodniczący Rządowej Rady Ludnościowej. W latach 1968–1974 był również przewodniczącym Rady Naukowej Zakładu Nauk Ekonomicznych PAN, a od 1971 przewodniczącym Rady Naukowej Zakładu Badań Statystyczno-Ekonomicznych Głównego Urzędu Statystycznego i PAN.
Od 1952 był członkiem Komitetu Redakcyjnego „Ekonomisty”, a w latach 1958–1969 zastępcą redaktora naczelnego tego pisma. Był także członkiem Rady Redakcyjnej periodyku PAN „Polska 2000” oraz zastępcą przewodniczącego Rady Naukowej Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych (od 1969). Wchodził w skład Klubu Rzymskiego i Czechosłowackiej Akademii Nauk.
W okresie 1955–1980 był promotorem 41 obronionych prac doktorskich oraz opiekunem 17 rozpraw habilitacyjnych i ponad 500 prac magisterskich. Na dorobek naukowy prof. Kazimierza Secomskiego składa się przeszło 600 pozycji, w tym 30 książek i 68 prac zespołowych oraz ponad 350 artykułów (w tym 39 artykułów opublikowanych w języku angielskim, 16 w jęz. francuskim, 6 w jęz. rosyjskim i 1 w jęz. czeskim)[9].
Żonaty z polonistką i teatrolożką Henryką z domu Kosiczak (1913–1998). Ojciec znawczyni dawnego malarstwa Krystyny Secomskiej[10].
Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Wawrzyszewskim[11].
Wybrane publikacje
Autor wielu publikacji z dziedziny polityki społeczno-ekonomicznej, planowania i inwestycji, m.in.
- Podstawy planowania perspektywicznego (1966)
- Elementy polityki ekonomicznej (1970)
- Czynniki społeczne we współczesnym rozwoju gospodarczym, tom 179 serii wydawniczej Omega (1970)
- Polityka społeczno-ekonomiczna. Zarys teorii (1977)
- Ekonomika regionalna (1982)
- Teoria regionalnego rozwoju i planowania (1987)
Ordery i odznaczenia
- Order Budowniczych Polski Ludowej (1974)[12]
- Order Sztandaru Pracy I klasy
- Order Sztandaru Pracy II klasy (1950)[13]
- Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974)[14]
- Medal 40-lecia Polski Ludowej
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (1954)[15]
- Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939” (1981)[16]
- Medal Rodła (1987)[17]
- Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
- Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
- Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
- Złoty Medal „Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej” (1987)[18]
- Złota odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1960)[19]
- Złota Odznaka „Zasłużonemu w Rozwoju Województwa Katowickiego” (1978)[20]
- Złota odznaka „Za pracę społeczną dla miasta Krakowa” (1969)[21]
- Odznaka „Zasłużonemu Opolszczyźnie” (1973)[22]
- Odznaka „Budowniczy Nowej Huty” (1959)[23]
- Specjalny medal pamiątkowy miasta Krakowa (1985, nadany przez prezydium Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa)[24]
- Medal pamiątkowy miasta Skopje za pomoc przy odbudowie miasta (1967)[25]
Nagrody i wyróżnienia
- tytuł Honorowego Obywatela Nysy (1960)[26]
- Nagroda Indywidualna I stopnia Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego za szczególne osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1967)[27]
- Nagroda Państwowa II stopnia (1970)
- tytuł doktora honoris causa Akademii Ekonomicznej w Poznaniu (1970)
- Nagroda Państwowa I stopnia (1974)
- tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego (1975)[28]
- Nagroda im. Oskara Langego I stopnia (1979)
- tytuł doktora honoris causa Akademii Ekonomicznej w Krakowie (1984)
- tytuł Honorowego Obywatela Miasta Kamieńska (2002)[3]
Upamiętnienie
Nazwiskiem Kazimierza Secomskiego nazwano jedną z ulic w Kamieńsku.
Przypisy
- ↑ Secomski Kazimierz, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2026-01-13].
- ↑ Stowarzyszenie Przyjaciół Miasta Kamieńska [online], spmk.eu [dostęp 2026-01-13].
- 1 2 3 Radni z Kamieńska zagłosowali za krzyżem w sali obrad. Co do portretu jednego z honorowych obywateli tego miasta, to się jeszcze zobaczy [online], radomszczanska.pl, 30 stycznia 2025 [dostęp 2026-01-13].
- ↑ Informacje w BIP IPN [dostęp 2026-01-13].
- ↑ Skład osobowy i spis wykładowców, cybra.lodz.pl, 1947, s. 5, 17, 28, 35.
- ↑ „Dziennik Łódzki”, nr 104 (10320), 27–29 maja 1983, s. 5.
- ↑ Andrzej Kędziora, Społeczny Komitet Odnowy Starego Miasta, Zamościopedia, 26 października 2014.
- ↑ Posiedzenie Rady Naukowej IPPML przy KC PZPR, „Rzeczpospolita”, nr 8, 10 stycznia 1984, s. 2.
- ↑ Nota biograficzna na stronie PTE.
- ↑ Tadeusz Jurkowlaniec. Krystyna Secomska (1939–2010). „Biuletyn Historii Sztuki”. (72) 1–2, s. 211, 2010. ISSN 0006-3967.
- ↑ Kazimierz Secomski [online], timenote.info [dostęp 2026-01-13].
- ↑ Wręczenie odznaczeń w Belwederze, „Dziennik Polski”, 1974, nr 172, s. 3.
- ↑ M.P. z 1950 r. Nr 87, poz. 1073 (ISAP).
- ↑ Medale 30-lecia dla czołowych działaczy partyjnych i państwowych, „Trybuna Robotnicza”, nr 170, 19 lipca 1974, s. 1.
- ↑ M.P. z 1955 r. Nr 14, poz. 154 (ISAP).
- ↑ 150 żołnierzy Września otrzymało medale „Za udział w wojnie obronnej 1939”, „Trybuna Robotnicza”, nr 175, 2 września 1981, s. 2.
- ↑ Piastowska myśl zachodnia, „Życie i Myśl”, nr 11–12/1987, s. 98.
- ↑ W Radzie Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa, „Trybuna Ludu”, nr 52, 3 marca 1987, s. 2.
- ↑ Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m.st. Warszawy, nr 2, 20 lutego 1960, s. 2.
- ↑ Zasłużeni w rozwoju woj. katowickiego, „Trybuna Robotnicza”, nr 24, 30 stycznia 1978, s. 2.
- ↑ Dziennik Urzędowy Rady Narodowej m. Krakowa, nr 13, 30 maja 1969, s. 1.
- ↑ Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu, nr 16, 8 grudnia 1973, s. 1.
- ↑ Dziennik Urzędowy Rady Narodowej w m. Krakowie, nr 13, 5 września 1959, s. 7.
- ↑ „Trybuna Robotnicza”, nr 113, 16 maja 1985, s. 2.
- ↑ Medale pamiątkowe – w dowód uznania za pomoc przy odbudowie Skopje, „Żołnierz Wolności”, nr 164, 14 lipca 1967, s. 2.
- ↑ 15 rocznica wyzwolenia Nysy, „Trybuna Ludu”, nr 135, 16 maja 1960, s. 5.
- ↑ KOMUNIKAT o nagrodach Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego przyznanych w 1967 r. pracownikom naukowo-dydaktycznym szkół wyższych za szczególne osiągnięcia, Dz. Urz. Min. Oświaty i Szkolnictwa Wyższego z 30 grudnia 1967 r. Nr A-13, poz. 88 [dostęp 2026-01-12].
- ↑ Doktoraty HC [online], uw.edu.pl [zarchiwizowane z adresu 2013-10-22].
Bibliografia
- Kto jest kim w Polsce 1989, Warszawa 1989, s. 1157.
- Kazimierz Secomski: nauka, praca, działalność: w 90-lecie urodzin, Polskie Towarzystwo Ekonomiczne, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2000.
- Profil na stronie Biblioteki Sejmowej.
- Nota biograficzna na stronie PTE.
