Alfons Klafkowski
![]() | |
| Data i miejsce urodzenia |
2 sierpnia 1912 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
10 lipca 1992 |
| Profesor nauk prawnych | |
| Specjalność: prawo międzynarodowe publiczne | |
| Alma Mater | |
| Profesura |
1962 |
| Doktor honoris causa Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu – 1973 Uniwersytet Wrocławski – 1991 | |
| Nauczyciel akademicki | |
| uczelnia | |
| Okres zatrudn. |
1945–1992 |
| Rektor | |
| Uczelnia | |
| Okres spraw. |
1956–1962 |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Prezes Trybunału Konstytucyjnego | |
| Okres spraw. |
1 grudnia 1985–1 grudnia 1989 |
| Poprzednik |
utworzenie funkcji |
| Następca | |
| Odznaczenia | |
Alfons Klafkowski (ur. 2 sierpnia 1912 w Poznaniu, zm. 10 lipca 1992 tamże) – polski prawnik i polityk, poseł na Sejm PRL VI i VIII kadencji (1972–1976, 1980–1984), członek Rady Państwa (1982–1985), prezes Trybunału Konstytucyjnego w latach 1985–1989.
Życiorys
Ukończył Państwowe Gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu (1931)[1] oraz studia na Uniwersytecie Poznańskim (1935). W 1956 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, w 1962 profesora zwyczajnego nauk prawnych. Bezpartyjny, należał do Stowarzyszenia „Pax”.
Od 1945 pracownik naukowo-dydaktyczny Uniwersytetu Poznańskiego, był m.in. kierownikiem Katedry Prawa Międzynarodowego Publicznego (1950–1968), prodziekanem (1950–1952) i dziekanem (1952–1955) Wydziału Prawa, rektorem (1956–1962), kierownikiem Instytutu Nauk Prawno-Ustrojowych (1968–1978).
W latach 1972–1976 i 1980–1985 był posłem na Sejm PRL VI i VIII kadencji. Od 1982 do 1985 był członkiem Rady Państwa, a od 1 grudnia 1985 do 1 grudnia 1989 sprawował, jako pierwszy, funkcję prezesa Trybunału Konstytucyjnego. W 1983 wybrany w skład Rady Krajowej Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego[2] i Zarządu Głównego Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej.
13 kwietnia 1989 został przewodniczącym Państwowej Komisji Wyborczej i był nim w trakcie wyborów 4 czerwca.
Współzałożyciel Instytutu Zachodniego, członek Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. Autor wielu publikacji z dziedziny prawa międzynarodowego publicznego, m.in. Problematyka indywidualnych odszkodowań wojennych w związku z II wojną światową (Poznań 1991). Wśród wypromowanych przez niego doktorów był m.in. Jan Kulczyk[3].
Zmarł w Poznaniu, pochowany 14 lipca 1992 na cmentarzu Junikowskim (pole AZ kwatera 3-P-24)[4].
Współpraca ze Służbą Bezpieczeństwa PRL
Według materiałów zgromadzonych w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej był w latach 1953–1971 agentem-informatorem (tajnym współpracownikiem) Służby Bezpieczeństwa PRL o pseudonimie „Alfa”[5].
Ordery i odznaczenia
- Order Sztandaru Pracy I klasy
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1964)
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1956)
- Medal Rodła (1987)[6]
- Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda Indywidualna I stopnia Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego za szczególne osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1967)[7]
- tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu (1973)[8]
- Nagroda Państwowa I stopnia (1976)
- tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego (1991)[9]
Upamiętnienie
W 2004 ukazała się książka Tadeusza Gadkowskiego i Jerzego Tyranowskiego w serii: „Magistri Nostri. Profesorowie Wydziału Prawa Poznańskiego Uniwersytetu” Alfons Klafkowski – prawnik internacjonalista poświęcona pamięci profesora.
W pamięci uczniów i współpracowników Profesor pozostaje i pozostanie jako szczególnie życzliwy opiekun i przełożony, jako wybitny uczony o niezwykle bogatym dorobku naukowym, jako współtwórca poznańskiej szkoły badań niemcoznawczych. W pamięci całego środowiska uniwersyteckiego pozostanie prof. Alfons Klafkowski jako dynamiczny i skuteczny w swoich działaniach rektor i dziekan, który nie unikał odpowiedzialności za swoje często kontrowersyjne decyzje, którym zawsze jednak przyświecało dobro Uniwersytetu; w pamięci potomnych – jako wzór uczonego w służbie narodu i państwa.
Przypisy
- ↑ Chronologiczna lista absolwentek i absolwentów [online], myzmarcinka.pl [dostęp 2026-01-14].
- ↑ „Trybuna Robotnicza”, nr 109 (12 961), 10 maja 1983, s. 6.
- ↑ Sebastian Szczęsny, Dwie litery do kariery, old.perspektywy.pl.
- ↑ Klafkowski Alfons [online], poznan.pl [dostęp 2026-01-14].
- ↑ Inwentarz archiwalny. ipn.gov.pl. [dostęp 2020-06-24].
- ↑ Piastowska myśl zachodnia, „Życie i Myśl”, nr 11-12/1987, s. 98.
- ↑ KOMUNIKAT o nagrodach Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego przyznanych w 1967 r. pracownikom naukowo-dydaktycznym szkół wyższych za szczególne osiągnięcia Dz. Urz. Min. Oświaty i Szkolnictwa Wyższego z 30 grudnia 1967 r. Nr A-13, poz. 88 [dostęp 2026-01-12].
- ↑ Doktorzy honoris causa [online], umk.pl [dostęp 2016-08-26].
- ↑ Doktorzy Honoris Causa: Multimedialna Baza Danych Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego [online], mbd.muzeum.uni.wroc.pl [dostęp 2026-01-12].
- ↑ Alfons Klafkowski – prawnik internacjonalista [online], poznan.pl [dostęp 2016-06-04].
Bibliografia
- Tadeusz Mołdawa: Ludzie władzy 1944–1991. Warszawa: PWN, 1991, s. 372.
- Prof. zw. dr Alfons Klafkowski, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2011-03-02].


