Kazimierz Wejchert

Kazimierz Wejchert
Ilustracja
Kazimierz Wejchert (ok. 1960)
Data i miejsce urodzenia

14 marca 1912
Smoleńsk

Data i miejsce śmierci

3 maja 1993
Warszawa

Zawód, zajęcie

architekt, urbanista

Tytuł naukowy

profesor

Alma Mater

Politechnika Warszawska

Stanowisko

nauczyciel akademicki, dyrektor instytutu naukowego, profesor

Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Order Sztandaru Pracy II klasy
Kazimierz Wejchert ze swoją żoną, Hanną Adamczewską (1988)

Kazimierz Wejchert (ur. 14 marca 1912 w Smoleńsku, zm. 3 maja 1993 w Warszawie) – polski architekt, urbanista, profesor Politechniki Warszawskiej, teoretyk i praktyk, twórca własnej szkoły kształtowania przestrzeni miasta. Mistrz Polski w siatkówce.

Życiorys

W 1918 r. wrócił z rodzicami do odrodzonej Polski. W młodości uprawiał z sukcesami siatkówkę, był zawodnikiem AZS Warszawa. Zdobył mistrzostwo Polski w 1930, 1934 i 1935, wicemistrzostwo w 1929, 1931 i 1932, brązowy medal w 1933 i 1938. Był uczestnikiem pierwszego nieoficjalnego meczu reprezentacji Polski w 1934 przeciwko Polonii Zagranicznej.

W 1935 r. ukończył Politechnikę Warszawską, a w czasie okupacji niemieckiej, od 1940 r., pracował jako asystent a potem adiunkt na tajnym Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej w Katedrze prof. Tadeusza Tołwińskiego. W 1944 r. obronił celująco ocenioną pracę doktorską na temat miasteczek polskich „Miasteczko polskie jako zagadnienie urbanistyczne".

Jako porucznik AK uczestniczył w powstaniu warszawskim (Okręg Warszawski Armii Krajowej - III Wydział Operacyjno-Szkoleniowy - Referat kartograficzny, pseudonim "Kit"). Po upadku powstania dostał się do niewoli hitlerowskiej na terenie Niemiec w Bergen-Belsen Stalag XI B, potem Sandbostel i Lubeka. Po wojnie wrócił do Polski i na Politechnikę Warszawską. Jego doświadczenia teoretyczne w kształtowaniem małych miast polskich stanowiły cenne inspiracje metodyczne i praktyczne do ich odbudowy.Był autorem lub współautorem ok. 70 tzw. uproszczonych planów zagospodarowania przestrzennego miast ziem zachodnich i z kolei - planów ogólnych wielu miast Śląska, Mazowsza i innych obszarów. Był twórcą planów zagospodarowania Olsztyna (1947-1949) oraz Chorzowa, Katowic i Rudy Śląskiej (1949-1951).

Pracą jego życia, prowadzoną wspólnie z Hanną Adamczewską Wejchert, są już od 1951 r. - plany urbanistyczne we wszystkich skalach a potem nadzory realizacyjne dotyczące całego procesu powstania nowego miasta Tychy. W 1967 r. został profesorem zwyczajnym oraz dyrektorem Instytutu Urbanistyki i Planowania Przestrzennego (1970 - 1979), co pozwoliło mu przekształcić Instytut w kompleksowo i wielostronnie pracującą placówkę naukową, badawczą i dydaktyczną. Podejmował tematy węzłowe, kierował wydawnictwami naukowymi Instytutu. Wychowawca wielu pracujących dziś w kraju i za granicą polskich urbanistów oraz nauczycieli akademickich.

Prowadził wykłady na wielu uczelniach zagranicznych w Europie i Ameryce Północnej. Proponował teoretyczne i praktyczne zasady kształtowania współczesnych przestrzeni polskiego miasta. Zwracał uwagę na piękno wartość przestrzeni, tłumaczył współzależności zdarzeń, sekwencji i prawideł gry przestrzennej. W koncepcji miasta przywracał zaniedbywany w ówczesnej praktyce urbanistycznej - charakter „miejskości". Wprowadzał zasadę hierarchii i różnorodności przestrzeni raz elementy krystalizujące miasto, stanowiące główną osnowę organizmu przestrzennego, w którą można wpisywać elastycznie, kroczące z czasem programy miejskie. Jego szkoła planowania miasta łączy spuściznę kultury europejskiej, świadomość polskiego dziedzictwa i odpowiedź na wyzwanie współczesności[1].

W 1979 r. został członkiem korespondentem, a w 1989 r. członkiem rzeczywistym PAN[2]. Od 1978 roku członek korespondent Deutsche Akademie für Städtebau und Landesplanung. Przewodniczący Komitetu Architektury i Urbanistyki PAN (1981–1990).

Został pochowany na cmentarzu parafialnym przy kościele pod wezwaniem św. Marii Magdaleny w Tychach.

Wybrane publikacje

  • Miasteczko polskie jako zagadnienie urbanistyczne - (Wyd. Ministerstwa Odbudowy, nr 8, Warszawa 1947)
  • Miasto na warsztacie - (Wydawnictwo Arkady, 1969) (wydanie .ang. 1972),
  • Elementy kompozycji urbanistycznej - (1974 r., 2008 Wydawca: Arkady ISBN 83-213-4494-2, wyd. niem. 1979 r.),
  • Małe miasta - (z H. Adamczewską Wejchert, 1985 r. wydawnictwo Arkady)
  • Przestrzeń wokół nas - (Katowice wyd. Fibak Noma Press 1993 r.)

Odznaczenia i wyróżnienia

Przypisy

  1. ↑ Rocznik Towarzystwa Naukowego Warszawskiego-r 1993-t56-s 50-51
  2. ↑ Wejchert, Kazimierz, [w:] Członkowie Polskiej Akademii Nauk [online], PAN [dostęp 2021-10-09].
  3. 1 2 3 4 In memoriam - Pamięci Architektów Polskich - Kazimierz Wejchert [online], www.archimemory.pl [dostęp 2025-11-03].
  4. ↑ Tadeusz Przemysław Szafer: Współczesna architektura polska = Contemporary Polish architecture = Sovremennaâ pol'skaâ arhitektura. Warszawa: Arkady, 1988. ISBN 83-213-3325-7.
  5. ↑ Doktorzy honoris causa PW. pw.edu.pl. [dostęp 2011-02-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (25 stycznia 2012)].

Bibliografia

  • Krzysztof Mecner, 80 lat polskiej siatkówki, Olsztyn: „Hakus”, 2001, ISBN 83-86926-08-2, OCLC 831092957.
  • 50 lat piłki siatkowej 1924-1974 AZS Warszawa Warszawa 1989
  • Akademicki Związek Sportowy 1908–1983. Wspomnienia i pamiętniki Warszawa 1985

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.