Komproporcjonowanie
Komproporcjonowanie, synproporcjonowanie – rodzaj przemiany chemicznej, w której dwa różne indywidua chemiczne zawierające ten sam pierwiastek ulegają jednoczesnej przemianie chemicznej do wspólnego produktu, zgodnie ze schematem[1][2][3]:
- A′ + A″ → 2A
lub
- A[wyższy st. utl.] + A[niższy st. utl.] → 2A[średni st. utl.]
Jest to reakcja odwrotna do dysproporcjonowania, w której dane indywiduum chemiczne zarówno utlenia się, jak i redukuje[1][2][3].
Przykłady reakcji komproporcjonowania:
- SIVO2 + 2H2S−II → 3S0 + 2H2O[1] (siarka na IV stopniu utlenienia redukuje się, a siarka na stopniu –II utlenia się, dając S0)
- Pb0 + PbIVO2 + 2H2SO4 ⟶ 2PbIISO4 + 2H2O[1]
- 2NaCl−I + NaClVO3 ⟶ 3NaClIO[1]
- CuIICl2 + Cu0 → 2CuICl[4]
- CIVO2 + C0 → 2CIIO
- NIIO + NIVO2 ⇌ N2IIIO3
Reakcjami komproporcjonowania są też reakcje odwrotne do autodysocjacji[3], np.:
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Patryk Wiśniewski, Dysproporcjonacja i synproporcjonacja, czyli dziwne reakcje redoks [online], Chemia Maturalna, 21 października 2020 [dostęp 2021-12-16] [zarchiwizowane z adresu 2021-12-16].
- 1 2 comproportionation, [w:] Compendium of Chemical Terminology, International Union of Pure and Applied Chemistry, wer. 5.0.0, 2025, DOI: 10.1351/goldbook.C01217 (ang.).
- 1 2 3 disproportionation, [w:] Compendium of Chemical Terminology, International Union of Pure and Applied Chemistry, wer. 5.0.0, 2025, DOI: 10.1351/goldbook.D01799 (ang.).
- ↑ H. Wayne Richardson, The Manufacture of Copper Compounds, [w:] H. Wayne Richardson (red.), Handbook of Copper Compounds and Applications, New York: Marcel Dekker, 1985, s. 65, ISBN 978-0-8247-8998-5, OCLC 47009854 [dostęp 2021-12-21] (ang.).