Kormoran szorstkodzioby

Kormoran szorstkodzioby
Leucocarbo carunculatus[1]
(J.F. Gmelin, 1789)
Ilustracja
Kormorany szorstkodziobe na Blumine Island (u północno-wschodnich wybrzeży Wyspy Południowej)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

głuptakowe

Podrząd

głuptakowce

Rodzina

kormorany

Rodzaj

Leucocarbo

Gatunek

kormoran szorstkodzioby

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[7]

Kormoran szorstkodzioby[8] (Leucocarbo carunculatus) – gatunek dużego ptaka z rodziny kormoranów (Phalacrocoracidae). Endemit Nowej Zelandii; jest narażony na wyginięcie.

Systematyka

Jest to gatunek monotypowy[2][9][10][11]. Za jego podgatunki uznawano niekiedy następujące taksony traktowane obecnie jako osobne gatunki: kormoran nowozelandzki (Leucocarbo chalconotus), kormoran plamisty (L. onslowi), kormoran zmienny (L. stewarti)[2][8].

Dla Europejczyków kormoran szorstkodzioby został odkryty w maju 1773, kiedy Johann Reinhold Forster odłowił jeden okaz w Queen Charlotte Sound podczas drugiej wyprawy Jamesa Cooka[12].

Morfologia

Długość ciała do 76 cm, masa ciała – około 2,5 kg[2]. Podgardle, pierś i brzuch białe. Głowa, szyja i grzbiet czarne, skóra głowy (maska) pomarańczowoczerwona. Niebieska obwódka pod oczami, na dziobie łata z żółtawych brodawek.

Zasięg występowania

Ptak ten występuje w rejonie Cieśniny Cooka, znajdującej się pomiędzy dwiema głównymi wyspami Nowej Zelandii – Wyspą Północną i Południową. Lęgi odbywa na wyspach w cieśninach Marlborough Sounds u północno-wschodnich wybrzeży Wyspy Południowej[2][7]. Jest to gatunek osiadły, bardzo rzadko widywany jest poza Cieśniną Cooka[2].

Ekologia

Kormorany szorstkodziobe gnieżdżą się na skałach. Żywią się rybami żyjącymi w okolicy dna; trzon ich diety stanowią flądry Arnoglossus scapha. Prawdopodobnie ptaki tego gatunku nie wyprowadzają lęgów regularnie co roku. U kormorana szorstkodziobego okres lęgowy trwa przeważnie w maju i czerwcu. Gniazdo to platforma z gałęzi i wodorostów spojonych guanem. Zniesienie liczy 1–3 jasnoniebieskie jaja. Brak informacji na temat inkubacji czy czasu do opierzenia się młodych[12].

Status zagrożenia

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) kormoran szorstkodzioby klasyfikowany jest jako gatunek narażony na wyginięcie (VU, Vulnerable). Liczebność populacji szacuje się na 250–999 dorosłych osobników, a jej trend oceniany jest jako stabilny[7].

Przypisy

  1. ↑ Leucocarbo carunculatus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 Orta, J., Jutglar, F., Garcia, E.F.J., Kirwan, G.M. & Boesman, P.: Rough-faced Shag (Phalacrocorax carunculatus). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2014). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2014. [zarchiwizowane z tego adresu (13 grudnia 2015)].
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 SULIFORMES Frigatebirds, gannets, darters, and cormorants, [w:] Checklist of the Birds of New Zealand [online], Ornithological Society of New Zealand [dostęp 2026-08-15] (ang.).
  4. ↑ O. Finsch, Ueber die Vögel Neu-Seelands, „Journal of Ornithology”, seria 3, rocznik 18, nr 107, 1870, s. 375 (niem.).
  5. ↑ P.L. Sclater, O. Salvin, XL.—Third List of Birds collected, during the Survey of the Straits of Magellan, by Dr. Cunningham, „Ibis”, seria 2, nr 6, 1870, s. 500 (ang.).
  6. 1 2 D. Lepage, New Zealand King Shag Leucocarbo carunculatus, [w:] Avibase [online] [dostęp 2026-08-15] (ang.).
  7. 1 2 3 BirdLife International, Leucocarbo carunculatus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2023, wersja 2026-1 [dostęp 2026-08-15] (ang.).
  8. 1 2 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Phalacrocoracidae Reichenbach, 1849-50 - kormorany - Cormorants (wersja: 2024-10-03). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-15].
  9. ↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-08-15] (ang.).
  10. ↑ HBW and BirdLife International, Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 10 [online], październik 2025 [dostęp 2026-08-15].
  11. ↑ AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).
  12. 1 2 New Zealand king shag. [w:] Miskelly, C.M. (red.) New Zealand Birds Online [on-line]. [dostęp 2021-09-13].

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.