Barglik
| Acanthisitta chloris[1] | |||
| (Sparrman, 1787) | |||
 Samica po lewej, samiec po prawej stronie | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
Acanthisitta[2] | ||
| Gatunek |
barglik | ||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Podgatunki | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[5] | |||
 | |||
| Zasięg występowania | |||
 | |||
Barglik[6] (Acanthisitta chloris) – gatunek małego ptaka z rodziny barglików (Acanthisittidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Acanthisitta. Występuje endemicznie w Nowej Zelandii. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Morfologia
Ptak ten z wyglądu podobny jest do strzyżyka, lecz nie jest spokrewniony z rodziną strzyżyków (Troglodytidae). Długość ciała 7–9 cm; masa ciała – samce około 6 g, samice 7 g[3].
Podgatunki i zasięg występowania
Wyróżnia się dwa podgatunki[3][7][8]:
- Acanthisitta chloris chloris (Sparrman, 1787) – Wyspa Północna i okoliczne wysepki
- Acanthisitta chloris granti Mathews & Iredale, 1913 – Wyspa Południowa, Wyspa Stewart i okoliczne wysepki.
Wyróżniany dawniej podgatunek Acanthisitta chloris citrina (J.F. Gmelin, 1789), do którego zaliczano populację żyjącą w południowo-zachodniej części zasięgu gatunku, został uznany za nie do odróżnienia od podgatunku nominatywnego[3].
Ekologia i zachowanie
Zamieszkuje głównie lasy, zwłaszcza bukanowe (Nothofagus), i zarośla. Spotykany jest także na plantacjach sosny (Pinus), zwłaszcza tych z gęstym podszytem rodzimych krzewów, czasami w resztkach rodzimej roślinności na terenach wykarczowanych, w żywopłotach czy roślinności przydrożnej. Sporadycznie odwiedza ogrody i parki miejskie. Występuje do wysokości około 1550 m n.p.m.[3]
Jest to ptak głównie owadożerny, w skład jego diety wchodzą też pająki; sporadycznie zjada także drobne ślimaki czy jagody[3].
Sezon lęgowy trwa od sierpnia do lutego. Wyprowadza dwa lęgi w sezonie. Gniazdo umieszczone jest w dziupli w pniu drzewa lub gałęzi, w słupku ogrodzeniowym lub podobnym miejscu, czasami w ziemi; często korzysta z budek lęgowych. Zniesienie liczy 2–5 jaj, ich inkubacją zajmują się oboje rodzice przez 19–21 dni; pisklęta są karmione przez oboje rodziców, opuszczają gniazdo po 21–27 dniach od wyklucia[3].
Samiec żyje średnio 1,5 roku, samica około 4 miesiące mniej[9] (według innego badania: samiec średnio 2 lata i 2 miesiące, samica rok i 8 miesięcy[3]).
Status zagrożenia
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje barglika za gatunek najmniejszej troski (LC, least concern) nieprzerwanie od 1988 (stan w 2025). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako lokalnie pospolity. Trend liczebności populacji uznaje się za spadkowy[5].
Przypisy
- ↑ Acanthisitta chloris, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ Acanthisitta, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2011-08-29] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 del Hoyo, J., Elliot, A. & Christie, D.A. (red.), Handbook of the Birds of the World, t. 9. Cotingas to Pipits and Wagtails, Barcelona: Lynx Edicions, 2004, s. 472, ISBN 84-87334-69-5.
- 1 2 3 4 D. Lepage, Rifleman Acanthisitta chloris, [w:] Avibase [online] [dostęp 2026-06-11] (ang.).
- 1 2 BirdLife International, Acanthisitta chloris, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2025-2 [dostęp 2026-06-11] (ang.).
- ↑ Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Acanthisittidae Sundevall, 1872 - bargliki - Rockwrens and bushwrens (wersja: 2017-03-17). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-12-03].
- ↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-06-11] (ang.).
- ↑ AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025, 2025, DOI: 10.2173/avilist.v2025 (ang.).
- ↑ David Burni, Ben Hoare, Joseph DiCostanzo, BirdLife International (mapy wyst.), Phil Benstead i inni: Ptaki. Encyklopedia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009, s. 334. ISBN 978-83-01-15733-3.
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).