Krzysztof Cugowski

Syn Piotra i Eleonory Cugowskich, repatriantów, którzy przyjechali do Polski w 1948^[1]. Dorastał przy ulicy Łęczyńskiej w Lublinie^[2]. Jego ojciec pracował jako urzędnik w administracji państwowej^[3]. Krzysztof Cugowski w młodości trenował kulturystykę, boks^[4], rzut dyskiem i pchnięcie kulą^[5]. Był fanem twórczości Jimiego Hendriksa oraz zespołów Cream, Free i Black Sabbath^[6].

Uczył się w Państwowej Szkole Muzycznej w Lublinie, grał na pianinie i klarnecie^[7]. Ukończył naukę w I Liceum Ogólnokształcącym im. Stanisława Staszica w Lublinie^[4]. Studiował prawo w rzeszowskiej filii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie^[8], jednak nie ukończył tych studiów.

W 1969 wraz ze znajomymi współtworzył zespół rockowy pod nazwą Prompter’s Box, wkrótce spolszczoną na Budkę Suflera^[9]. Po rozwiązaniu grupy pod koniec 1970 podjął współpracę z zespołem Romualda Lipki – Stowarzyszenie Cnót Wszelakich^[9], który z czasem przyjął nazwę Budka Suflera^[10]. W latach 70. odrzucił propozycję dołączenia do zespołu Breakout^[11]. Wiosną 1971 rozpoczął półroczną służbę wojskową w Białobrzegach, przez którą musiał zawiesić działalność artystyczną^[10]. W 1975 zajął drugie miejsce w rankingu wokalistów roku według redakcji czasopisma „Non Stop”. Wystąpił gościnnie w roli piosenkarza w filmie Przepraszam, czy tu biją? (1976)^[12]. Po odejściu z Budki Suflera z końcem 1977^[13] współpracował z wrocławskimi zespołami: Spisek (nagrał z nim album zatytułowany Spisek)^[14], Art Flash^[15] i Cross (z którym nagrał z nim album Podwójna twarz)^[16]. W tym okresie współpracował także z klawiszowcem Piotrem Figlem, z którym współtworzył album pt. Wokół cisza trwa (1979) i zagrał serię koncertów w klubie „Piano Bar” w Berlinie Zachodnim^[17]. W 1984 wrócił do Budki Suflera, aby nagrać anglojęzyczną wersję piosenki „Jolka, Jolka pamiętasz”^[18] i nowe partie wokalne (za Felicjana Andrzejczaka) na album Czas czekania, czas olśnienia (1984)^[19]. W drugiej połowie lat 80. koncertował z zespołem w Stanach Zjednoczonych^[19], a po powrocie do Polski w 1992 nagrał z nim album Cisza, który osiągnął sukces artystyczny i komercyjny, co zachęciło muzyków do powrotu na stałe na polski rynek muzyczny. W listopadzie 1999 zagrał z Budką Suflera jubileuszową trasę koncertową z okazji 25-lecia zespołu, która obejmowała także występ w Carnegie Hall w Nowym Jorku^[19].

W 2001 wydał solowy album pt. Integralnie z coverami polskich i zagranicznych standardów rockowych, które nagrał z pianistą jazzowym Wojciechem Karolakiem^[20]. W tym samym roku z Lidią Stanisławską wykonał utwór „Już nie ma dzikich plaż”, który ukazał się na jej albumie pt. Inna twarz^[21]. W 2003 nagrał hymn piłkarski „Łęczna – wdzięczna” dla klubu Górnik Łęczna^[22]. W czerwcu 2004 zaśpiewał gościnnie z Garou podczas jego koncertu w Warszawie^[23][24]. Wystąpił gościnnie w roli proboszcza w filmie Atrakcyjny pozna panią… (2004)^[12]. W 2005 wziął udział w nagraniu piosenki „Moja mała nostalgia” Grażyny Łobaszewskiej^[25]. W 2007 wystąpił jako gość w programie rozrywkowym Jak oni śpiewają w Polsacie, w którym zaśpiewał przebój „Jest taki samotny dom” w duecie z Nataszą Urbańską. W 2010 nawiązał współpracę z Rayem Wilsonem, z którym nagrał utwór „Not About Us”^[26].

W 2014 zaśpiewał w utworze „Zbyt wiele” Rozbójnika Alibaby^[27]. W tym samym roku zagrał pożegnalną trasę koncertową z Budką Suflera^[26], która obejmowała m.in. koncert w Lublinie pod hasłem „Memu miastu na do widzenia”^[26] oraz koncerty w Toruniu^[28] i Krakowie^[29]. Ostatni raz wystąpił z zespołem w ramach występu sylwestrowego w Warszawie^[30]. Odciął się od zespołu po jego reaktywacji w 2019; w wywiadzie dla „Super Expressu” wskazał, że grupa ma chroniony w urzędzie patentowym znak i nazwę, do czego doszło w trakcie jego występów w zespole. Nie wykluczał podjęcia działań prawnych przeciwko członkom reaktywowanej grupy, którzy według niego bezprawnie użyli nazwy i loga Budki Suflera^[31]; ostatecznie zrezygnował z tych planów.

W 2014 wraz z synami Piotrem i Wojciechem stworzył zespół Cugowscy, z którym nagrał dwa albumy: studyjny pt. Zaklęty krąg (2016) i koncertowy pt. Ostatni raz (2018)^[32], który ukazał się również w formacie filmu DVD z nagraniem pożegnalnego koncertu rodzinnego zespołu z 14 maja 2018 w Lublinie^[33]. Na początku 2015 nawiązał menedżerską współpracę z Maciejem Durczakiem^[34]. W tym samym roku zagrał wspólny koncert ze śpiewaczką operową Aleksandrą Kurzak^[35], wydał solowy album pt. Przebudzenie^[36] i odbył jesienną trasę koncertową pod hasłem „Dwa Żywioły”^[37].

W 2017 utworzył formację Zespół Mistrzów, do której zaprosił: Jacka Królika (gitara), Roberta Kubiszyna (gitara basowa), Tomasza Kałwaka (instrumenty klawiszowe) i Cezarego Konrada (perkusja)^[38]. 1 października 2017 występem z grupą w nowojorskim Central Parku rozpoczął trasę koncertową z okazji 50-lecia kariery scenicznej, którą kontynuował po Polsce w kolejnych latach^[39]. W 2018 nagrał z zespołem FEYM utwór „Żółty, biały i niebieski świat” dla klubu żużlowego Speedway Motor Lublin^[22] oraz piosenkę „Pani ze snów” (w duecie z Piotrem Cugowskim), która została wykorzystana w ścieżce dźwiękowej serialu TVP1 Drogi wolności. W 2019 zagrał recital na festiwalu w Opolu, podczas którego wystąpili z nim m.in. Edyta Górniak i Ryszard Rynkowski^[40].

W 2020 z okazji 50-lecia działalności artystycznej nagrał z Zespołem Mistrzów dwupłytowy album kompilacyjny pt. 50/70 Moje najważniejsze; na pierwszej płycie umieścił akustyczne wersje swoich solowych utworów i piosenek nagranych z Budką Suflera, natomiast drugą płytę stanowił zapis koncertu^[41], który odbył się w studiu Polskiego Radia Lublin w 2018)^[42]. W 2022 był jurorem 16. edycji programu rozrywkowego Twoja twarz brzmi znajomo w Polsacie^[43]. W 2024 wydał album pt. Wiek to tylko liczba^[44]. W tym samym roku premierę miała jego książka autobiograficzna pt. Śpiewanie mnie nie męczy. Cugowski rozmawia z Sierockim^[45].

W 2005 był członkiem Honorowego Komitetu Poparcia Lecha Kaczyńskiego w wyborach prezydenckich. W tym samym roku w wyborach parlamentarnych uzyskał mandat senatora VI kadencji z ramienia Prawa i Sprawiedliwości w okręgu lubelskim. W przedterminowych wyborach parlamentarnych w 2007 nie ubiegał się o reelekcję. W wyborach parlamentarnych w 2015 kandydował do Senatu z własnego komitetu (poparły go Polskie Stronnictwo Ludowe^[46] i Prawica Rzeczypospolitej^[47], a Platforma Obywatelska nie wystawiła przeciw niemu kontrkandydata). W głosowaniu zajął drugie miejsce spośród trzech kandydatów^[48]