Lucky Star (singel)

Lucky Star

Wykonawca	Madonna
Album	Madonna
Strona B	„I Know It”
Wydany	9 września 1983
Nagrywany	Sigma Sound Studios
Gatunek	dance-pop · post disco · nowa fala
Długość	5:30
Wydawnictwo	Sire · Warner Bros.
Producent	Reggie Lucas · John „Jellybean” Benitez (remiks)
Autor	Madonna
Chronologia
„Holiday” (1983) „Lucky Star” (1983) „Borderline” (1984)

Lucky Star – utwór muzyczny z 1983 roku, napisany i wykonywany przez amerykańską piosenkarkę Madonnę. Pochodzi z jej pierwszego albumu studyjnego, Madonna (1983). 9 września 1983 roku został wydany nakładem wytwórni Sire Records i Warner Bros. Records jako czwarty promujący go singel. W Stanach Zjednoczonych ukazał się 8 sierpnia 1984 roku jako piąty i ostatni singel promujący album. Reprezentuje gatunek dance-pop z elementami post disco i nowej fali, a jego tekst dotyczy aluzji seksualnych.

Madonna napisała utwór przed rozpoczęciem nagrań do albumu, jako podziękowanie dla Marka Kaminsa za wypromowanie jej. Pierwotnie został wyprodukowany przez Reggiego Lucasa, a ostateczna wersja zawiera dodatkowy remiks Johna „Jellybeana” Beniteza. Piosenka została pozytywnie przyjęta przez krytyków muzycznych, którzy komplementowali jej taneczny charakter. Latem 1983 roku ukazała się na promocyjnym podwójnym singlu (wraz z „Holiday”), który odniósł sukces w klubach nocnych, docierając do pierwszego miejsca listy przebojów Dance Club Songs czasopisma „Billboard”. Po właściwym wydaniu jako samodzielny singel uplasowała się na 4. miejscu amerykańskiego notowania Hot 100 i na listach przebojów w kilku innych państwach.

W okresie promocji albumu Madonna artystka wykonywała piosenkę podczas krótkich koncertów w klubach nocnych. W kolejnych latach uwzględniła ją podczas czterech tras koncertowych: The Virgin Tour (1985), Who’s That Girl World Tour (1987), Confessions Tour (2006) i Rebel Heart Tour (2015–2016).

W 1979 roku Madonna, ucząca się tańca w Nowym Jorku, podjęła decyzję o rozpoczęciu kariery muzycznej. Od maja do sierpnia przebywała w Paryżu, gdzie lokalni producenci organizowali jej zajęcia ze śpiewu i tańca oraz usiłowali zainicjować jej działalność jako piosenkarki. Była jednak niezadowolona z proponowanych piosenek, więc powróciła do Nowego Jorku^[1][2][3]. Ówczesny partner, Dan Gilroy, uczył ją gry na gitarze i perkusji oraz pisania piosenek^[4]. Wspólnie założyli zespół muzyczny Breakfast Club, w którym śpiewała oraz grała na gitarze i perkusji^[5]. Wiosną 1980 roku opuściła Breakfast Club i założyła nowy zespół, Madonna and the Sky, który szybko się rozpadł^[6]. Następnie założyła ze Stephenem Brayem zespół Emmy (czasami nazywany Emmy & the Emmys)^[7][8]. W marcu 1981 roku podpisała kontrakt z wytwórnią Gotham Records. Jako że jej przedstawiciele chcieli wypromować ją jako artystkę solową, rozwiązała Emmy, a w czerwcu 1981 roku zaczęła z Brayem pracować nad demo. Co najmniej dziewięć wytwórni wyraziło wstępne zainteresowanie podpisaniem z nią kontraktu^[9][10]. W lutym 1982 roku zerwała współpracę z Gotham Records, ponieważ jej przedstawiciele chcieli wypromować ją jako artystkę rockową, zaś ona chciała się ukierunkować na muzykę taneczną^[11].

Aby się wypromować, Madonna zaczęła samodzielnie prezentować czterościeżkową kasetę demo DJ-om w klubach nocnych i prosić ich o organizowanie spotkań z przedstawicielami wytwórni muzycznych^[11][12]. Mark Kamins, pracujący jako DJ w klubie Danceteria i w dziale A&R wytwórni Island Records, zagrał „Everybody” podczas imprezy w Danceterii, gdzie piosenka spotkała się z pozytywnym odbiorem^[13][14]. Obiecał Madonnie pomoc w zdobyciu kontraktu^[14]. Zaprezentował demo wytwórni Island Records, ale jej prezes, Chris Blackwell, nie wyraził zainteresowania współpracą. Demo odrzucili także przedstawiciele Geffen Records^[15][16]. Michael Rosenblatt, pracujący w dziale A&R wytwórni Sire Records, oddziału Warner Bros. Records, ocenił nagrania pozytywnie i zaoferował Madonnie wstępnie umowę na dwa single, obejmującą 5 tysięcy dolarów zaliczki i honoraria autorskie^[16]. Seymour Stein, prezes Sire Records, posłuchał demo w szpitalu Lenox Hill Hospital, gdzie przebywał po operacji serca^[15]. Spodobało mu się, więc zaoferował Madonnie i Kaminsowi współpracę. Choć przedstawiciele Warner Bros. Records byli początkowo niechętni, ostatecznie Sire Records podpisało z Madonną umowę na trzy single w formie 12-calowej płyty gramofonowej, z zaliczką w wysokości 15 tysięcy dolarów za każdy oraz z 2,5 tysiącami dolarów zaliczki za każdą napisaną piosenkę, ale ze zobowiązaniem do samodzielnego pokrycia kosztów nagrania, a także z opcją przedłużenia na album^[17].

Pierwszy singel, „Everybody”, został wydany w październiku 1982 roku^[16]. W związku z jego sukcesem w klubach nocnych, wytwórnia Sire Records podpisała z Madonną kontrakt na album^[18]. Rosenblatt chciał, by miał brzmienie R&B, więc zaoferował wyprodukowanie go Reggiemu Lucasowi. Po latach argumentował: „Madonna potrzebowała kogoś, kto mógłby jej pomóc z wokalem. Mark Kamins potrafił wprowadzić groove, ale nie pracować z dziewczyną, która nigdy nie była w studio nagraniowym”. Lucas podjął się zlecenia^[19].

Po podpisaniu umowy z Sire Records Madonna otrzymała od Michaela Rosenblatta keyboard Casiotone z wbudowanym magnetofonem kasetowym. W przeciągu kilkunastu dni skomponowała na nim „Lucky Star”. Napisała także tekst w formie podziękowanie dla Marka Kaminsa za wypromowanie jej. Rosenblatt wspominał, że gdy usłyszał nagraną przez nią wersję demo, powiedział jej, że stworzyła swój pierwszy przebój^[15][18].

Nagrania do albumu odbywały się w studiu Sigma Sound Studios w Nowym Jorku^[20]. Pierwsza nagrana wersja „Lucky Star” była w stylu R&B. W innej zostały dodane gitary, jednak ze względu na negatywne wspomnienia Madonny z bycia rockową gitarzystką wersja ta nie została nigdy dokończona^[21][19]. W trakcie nagrań do albumu narastały napięcia w związku z faktem, że według artystki brzmienie zaczynało za bardzo odbiegać od oryginalnych wersji demo. Reggie Lucas zrezygnował z dalszej współpracy, a Madonna zwróciła się z prośbą o zremiksowanie trzech piosenek do swojego ówczesnego partnera, Johna „Jellybean” Beniteza. Do „Lucky Star” dodał gitarowe riffy, syntezatorowy beat w stylach disco, soul i nowej fali, a także dodatkowe wokale^[14][22].

„Lucky Star” jest dance-popowym utworem w średnim tempie, z elementami disco i nowej fali oraz brzmieniem opartym na syntezatorach^[14][22]. Redaktorzy „Rolling Stone” określili jego syntezatorowe intro jako „migoczące”^[21]. Eric Henderson, dziennikarz portalu Slant Magazine, napisał, że piosenka rozpoczyna się od „migoczących, zaprogramowanych glissando”, które następnie przechodzą w „brzęczące gitary rytmiczne, atmosferyczne dźwięki syntezatora i dudniącą linię basu”^[23]. Stewart Mason, redaktor portalu AllMusic, określił ją jako minimalistyczną, a jej aranżację jako surową, ponadto zwrócił uwagę na funkowy łącznik^[24]. Stephen Thomas Erlewine z serwisu The A.V. Club napisał: „To brzmienie stworzone z myślą o parkietach tanecznych, ale ostatecznie przyćmiewa je melodia Madonny, napędzana żarzącym, popowym hookiem”^[22]. Es Masley, dziennikarz czasopisma „The Arizona Republic”, porównał brzmienie do późnej twórczości zespołu Chic^[25], zaś Roger Le Lievre z gazety „The Ann Arbor News” do Stephanie Mills^[26]. Henderson ocenił, że śpiew Madonny brzmi jak zabarwiony helem^[23].

Tekst jest zaadresowany do człowieka nazywanego „szczęśliwą gwiazdą”^[25]. Według redaktorów „Rolling Stone’a”, słowa utworu opierają się na dwuznacznym znaczeniu jego „niebiańskiego ciała”^[21]. Masley zinterpretował to określenie jako aluzję seksualną^[25]. W tekście pojawia się klasyczna dziecięca rymowanka „Star Light, Star Bright” („światło gwiazd, jasnych gwiazd”)^[14][23].

Latem 1983 roku wytwórnia Sire Records wysłała do klubów nocnych promocyjny singel z podwójną stroną A, zawierający utwory „Holiday” i „Lucky Star”. Premiera albumu Madonna, na którym znalazły się piosenki, odbyła się 27 lipca 1983 roku^[27]. Pierwotnie wytwórnia planowała wydać „Lucky Star” jako trzeci oficjalny promujący go singel, ale ostatecznie wybór padł na „Holiday” z uwagi na jego popularność w radiu^[28].

9 września 1983 roku „Lucky Star” został wydany jako czwarty samodzielny singel promujący album, początkowo tylko w Europie. Na jego stronie B znalazła się piosenka „I Know It”^[29]. W Stanach Zjednoczocych ukazał się 8 sierpnia 1984 roku, jako piąty i ostatni singel promujący album^[30][27]. 27 lipca 2023 roku został wydany w dystrybucji cyfrowej^[31].

Utwór znalazł się na kompilacjach największych przebojów Madonny: The Immaculate Collection (1990)^[32] i Celebration (2009)^[33].

Po premierze singla dziennikarz magazynu „NME” pochwalił go jako lepszy niż wcześniej wydany „Everybody”, przypisując to produkcji Reggiego Lucasa^[34]. Recenzent magazynu „Cashbox” pochwalił Madonnę za „charakterystyczny wokal i talent liryczny”^[35]. W recenzjach albumu Madonna Brian Chin z czasopisma „Billboard” nazwał go najlepszym utworem^[36], zaś Roger Le Lievre z gazety „The Ann Arbor News” określił jako „klejnot o bujnym brzmieniu”^[26].

W retrospektywnej recenzji albumu Stephen Thomas Erlewine z serwisu AllMusic wymienił go pośród świetnych piosenek^[37]. Stewart Mason z AllMusic napisał, że „jest banalnie prosty (…), ale z jakiegoś powodu działa”^[24]. Eric Henderson, dziennikarz portalu Slant Magazine, nazwał go „dźwiękowym potworem”, który „zaprezentował Madonnę jako jednoosobowe, dziewczęce show w gatunku, w którym lepiej czują się diwy śpiewające z całego gardła”^[23]. Chuck Arnold z czasopisma „Entertainment Weekly” ocenił: „ten olśniewający wir sprawia wrażenie, jakby był wyposażony we własną kulę dyskotekową”^[38]. W 2015 roku Matthew Jacobs z serwisu HuffPost przyznał mu 12. miejsce w rankingu najlepszych singli Madonny, określając go jako jej najbardziej reprezentatywny dla brzmienia lat 80. przebój^[39]. W 2018 roku redaktorzy „Billboardu” wymienili go na 16. pozycji w rankingu najlepszych piosenek Madonny, nazywając go „nieodpartym tanecznym przebojem”. Dodali też: „Madonna jest wymieniona jako jedyna autorka, więc należy jej się uznanie za wykorzystanie prostej, dziecięcej rymowanki i przekształcenie jej w radiowy, wpadający w ucho hit”^[40].

27 sierpnia 1983 roku podwójny singel promocyjny z „Holiday” i „Lucky Star” zadebiutował na 31. miejscu publikowanej przez czasopismo „Billboard” listy przebojów Dance Club Songs, zestawiającej najpopularniejsze piosenki w amerykańskich klubach nocnych^[41]. 24 września 1983 roku dotarł do pierwszej pozycji, stając się pierwszym numerem jeden Madonny w karierze na jakimkolwiek notowaniu „Billboardu”^[42][27]. Łącznie spędził na liście 17 tygodni, w tym 5 na miejscu pierwszym, ponadto zajął trzecią pozycję w rankingu całorocznym Dance Club Songs za rok 1983^[42][43].

Samodzielny singel „Lucky Star” zadebiutował 17 marca 1984 roku na 47. miejscu listy przebojów UK Singles Chart w Wielkiej Brytanii. Łącznie był na niej notowany przez 9 tygodni, docierając maksymalnie do 14. pozycji 14 kwietnia 1984 roku^[44]. W marcu zadebiutował także na liście Top 50 Singles w Irlandii, gdzie był notowany przez 4 tygodnie, plasując się najwyżej na 19. miejscu^[45]. We Flandrii w Belgii pojawił się przez 3 tygodnie na liście Ultratop 50 Singles, docierając maksymalnie do 25. pozycji^[46]. 19 marca 1984 roku zadebiutował na 74. miejscu paneuropejskiego notowania European Top 100 Singles^[47]. 16 kwietnia 1984 roku awansował do 29. pozycji^[48].

25 sierpnia 1984 roku „Billboard” poinformował, że „Lucky Star” był w przeciągu minionego tygodnia najczęściej dodawanym utworem do playlist amerykańskich stacji radiowych^[49]. Równocześnie zadebiutował na 49. miejscu notowania najpopularniejszych singli w Stanach Zjednoczonych, Hot 100^[50]. Był na niej notowany łącznie przez 16 tygodni, docierając maksymalnie do 4. miejsca 20 października 1984 roku^[51]. Był pierwszym utworem Madonny w karierze, który uplasował się w pierwszej piątce^[27]. Znalazł się na 66. miejscu podsumowania całorocznego Hot 100 za rok 1984^[52]. We wrześniu 1984 roku pojawił się także na liście radiowej Adult Contemporary „Billboardu”, gdzie w trakcie 10-tygodniowego pobytu dotarł maksymalnie do 19. miejsca^[53]. W listopadzie 1984 roku uplasował się na ósmej pozycji listy najpopularniejszych singli w Kanadzie, publikowanej przez czasopismo „RMP”^[54], ponadto zajął 72. miejsce na jego podsumowaniu całorocznym za rok 1984^[55]. W Australii dotarł do 36. pozycji notowania Kent Music Report^[56].

W czerwcu 1986 roku singel powrócił na dwa tygodnie na brytyjską listę UK Singles Chart, docierając wówczas do 83. miejsca^[57]. Według danych czasopisma „Music Week”, do 2008 roku sprzedał się w Wielkiej Brytanii w 117 470 egzemplarzach^[58].

Teledysk do „Lucky Star” został wyreżyserowany przez Arthura Piersona. Zdjęcia odbyły się w studio w Los Angeles, należącym dawniej do Charliego Chaplina, z budżetem w wysokości 14 tysięcy dolarów. Wideoklip przedstawia taniec Madonny na białym tle, w niektórych ujęciach w trio z bratem Christopherem Ciccone i Eriką Belle^[59]. Artystka jest ubrana w czarny, siateczkowy top, czarne skórzane rękawiczki, czarną spódnicę na legginsach, czarną wstążkę we włosach oraz biżuterię w kształcie krzyży, zwisającą z uszu i wokół talii^[60]. W pierwszej scenie obniża na twarzy okulary przeciwsłoneczne, zaś w ostatniej podnosi je z powrotem^[61]. Matthew Lindsay, redaktor serwisu The Quietus, napisał: „Pełno tu zbliżeń na pępek i narcystycznego chodzenia, podkreślonego przez efektowny montaż. W pewnym momencie [Madonna] wydaje się być otulona czystą, białą scenerią, niczym w filmie Keitha Haringa Radiant Baby, z oczami szeroko otwartymi i niewinnymi, a zarazem przenikliwie świadomymi. W pierwszej scenie opuszcza okulary, patrząc na widza chłodno, uwodzicielsko, a zarazem beznamiętnie”^[62].

Teledysk został dodany do playlisty kanału MTV w tygodniu kończącym się 2 czerwca 1984 roku^[63]. Znalazł się na kompilacjach wideo Madonny: The Immaculate Collection (1990)^[64] i Celebration: The Video Collection (2009)^[65].

Historyk tańca Sally Banes oceniła, że teledysk prezentował Madonnę jako przedmiot i podmiot, a rozpoczynającą go scenę ściągnięcia okularów przeciwsłonecznych zinterpretowała jako jej prezentację w roli gwiazdy filmowej^[66]. Kulturoznawca Peter Goodwin napisał, że Madonna wciela się w różne role: obserwatorki, tancerki i uwodzicielki^[67]. Adam Sexton, autor książki Desperately Seeking Madonna: In Search of the Meaning of the World’s Most Famous Woman, zwrócił uwagę, że choć wideoklip zdaje się być kierowany do męskiej widowni, Madonna kontroluje w nim swój wizerunek za pomocą świadomych gestów^[68]. Stewart Mason z portalu AllMusic opisał go jako „prosty, ale potężnie efektywny”^[24]. Redaktorzy magazynów „Rolling Stone” i HuffPost wspominali, że wygląd Madonny w teledysku był później naśladowany przez nastolatki^[21][39].

W latach 1983 i 1984 Madonna wykonywała „Lucky Star” podczas koncertów promocyjnych w klubach nocnych, głównie w Nowym Jorku. Nie towarzyszył jej zespół instrumentalistów, ale grupa tancerzy (w tym jej brat Christopher Ciccone), z którymi wykonywała układy choreograficzne^[69]. 13 października 1983 roku zaprezentowała utwór podczas koncertu w Camden Palace w Londynie^[70]. W 1985 roku wykonywała go podczas swojej pierwszej trasy koncertowej, The Virgin Tour^[71]. Nagranie wykonania w Detroit znalazło się na albumie wideo Madonna Live: The Virgin Tour (1985)^[72]. W 1987 roku śpiewała piosenkę jako drugą podczas trasy Who’s That Girl World Tour. Była ubrana w czarny gorset, a nad sceną zwieszona była kula dyskotekowa^[73][74]. Nagranie występu w Tokio znalazło się na albumie wideo Who’s That Girl: Live in Japan (1987)^[75], zaś zmontowany występ z Turynu i Florencji na albumie wideo Ciao Italia: Live from Italy (1988)^[76].

W 2006 roku Madonna wykonywała „Lucky Star” w aranżacji techno jako przedostatnią piosenkę podczas trasy Confessions Tour. Była ubrana w kombinezon i podświetlaną białą pelerynę z napisem „dancing queen” („tańcząca królowa”) na plecach. Pod koniec utwór przechodził płynnie w następny, „Hung Up” (2005)^[77][78][79]. Ed Gonzalez z serwisu Slant Magazine zintepretował występ jako „pojawienie się duchowego motyla, trzepoczącego w niebiosach disco”, ponadto pochwalił aranżację^[80]. Christian John Wikane z portalu PopMatters skrytykował ją jako „chłodną” i opisał jako opartą na beacie w stylu euro disco^[79]. Nagranie występu w Londynie znalazło się na albumie koncertowym i wideo The Confessions Tour (2007)^[81].

W 2015 i 2016 roku Madonna śpiewała podczas trasy Rebel Heart Tour medley utworów „Dress You Up” (1984), „Into the Groove” (1985) i „Lucky Star”, utrzymany w stylach cumbii i salsy. Była ubrana w pelerynę z frędzlami, spódnicę i czarny kapelusz z kwiatem, a w tle były wyświetlane psychodeliczne wizualizacje, nawiązujące do meksykańskiego Dnia Zmarłych. W trakcie piosenki odbywała się scena zabawy z tancerzami i muzykami, podczas której zachęcała do picia tequili^[82][83][84]. W ocenie Alexa Needhama z czasopisma „The Guardian”, występ był „poruszającą afirmacją jej trwającej, instynktownej relacji z latynoską publicznością”^[85]. „Lucky Star” został pominięty z nagrania medleyu na albumie koncertowym i wideo Rebel Heart Tour (2017)^[86].

W 1993 roku Michael Hedges wykonywał podczas koncertów „Lucky Star” w rockowej aranżacji^[87]. W 2000 roku na poświęconym Madonnie tribute albumie Virgin Voices: A Tribute to Madonna, Vol. 2 znalazł się cover utworu w wykonaniu zespołu Switchblade Symphony^[88]. Alexandra Hope nagrała go w folkowej aranżacji na tribute album Through the Wilderness z 2007 roku^[89]. W 2014 roku Chris Colfer wykonał ją w odcinku „Old Dog, New Tricks” serialu telewizyjnego Glee^[90]. W 2023 roku Kelly Clarkson zaśpiewała ją w swoim talk-show The Kelly Clarkson Show^[91].

Opracowano na podstawie poligrafii albumu Madonna^[98].

• Madonna – śpiew
• Reggie Lucas – produkcja muzyczna
• John „Jellybean” Benitez – remiks
• Jim Dougherty – inżynieria dźwięku
• Paul Pesco – gitara

• Mary Cross: Madonna: A Biography. Greenwood Publishing Group, 2007. ISBN 978-0-313-33811-3. (ang.).
• Mary Gabriel: Madonna: A Rebel Life. Biografia. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak”, 2024. ISBN 978-83-240-9426-4.
• Carol Gnojewski: Madonna: Express Yourself. Enslow Publishing, 2008. ISBN 978-0-7660-2442-7. (ang.).
• Andrew Morton: Madonna. St. Martin’s Press, 2001. ISBN 0-312-28786-0. (ang.).
• Rikky Rooksby: The Complete Guide to the Music of Madonna. Omnibus Press, 2004. ISBN 0-7119-9883-3. (ang.).
• J. Randy Taraborrelli: Madonna: An Intimate Biography. Simon & Schuster, 2001. ISBN 978-0-7432-2880-0. (ang.).

• Teledysk „Lucky Star” na kanale Madonny w serwisie YouTube
• „Lucky Star” w serwisie Discogs (ang.)
• Strona internetowa Madonny (ang.)