Nagroda specjalna Tony
| Nagroda za |
wkład w rozwoju teatru, całokształt twórczości |
|---|---|
| Przyznający |
American Theatre Wing i The Broadway League |
| Państwo | |
| Pierwsze rozdanie |
1947 |
| Strona internetowa | |
Nagroda specjalna Tony (Special Tony Award) – wyróżnienie przyznawane od 1947 przez American Theatre Wing i The Broadway League twórcom, którzy mieli wyjątkowy wkład w rozwój teatru[1].
Od 1994 wręczane są także nagrody specjalne Tony za całokształt twórczości (Special Tony Award for Lifetime Achievement Award)[1].
Laureaci
Poniższa lista uwzględnia tytuły wszystkich nagrodzonych twórców wraz z uzasadnieniem przyznania im wyróżnienia[2].
| Rok | Twórca | Tytułem |
|---|---|---|
| 1947 | Dora Chamberlain | za niezawodną uprzejmość jako skarbnik Teatru Martina Becka |
| Ira Katzenberg | za entuzjazm dla zatwardziałych debiutantów | |
| Jules Leventhal | za bycie najbardziej płodnym sponsorem i producentem sezonu | |
| Burns Mantle | za coroczną publikację „The Ten Best Plays” | |
| P. A. MacDonald | za skomplikowaną konstrukcję do produkcji If the Shoe Fits | |
| Vincent Sardi | za zapewnianie od 20 lat tymczasowego domu i miejsca odpoczynku dla ludzi teatru w Sardi’s | |
| 1948 | George Pierce | za 25 lat uprzejmej i sprawnej pracy na stanowisku portiera (w Teatr Empire) |
| Mary Martin | za spektakl Annie Get Your Gun | |
| Joe E. Brown | za spektakl Harvey | |
| Rosalind Gilder | ||
| Vera Allen | ||
| Experimental Theatre Inc. | ||
| Obsada spektaklu The Importance of Being Earnest | ||
| Robert W. Dowling | ||
| Paul Beisman | ||
| 1950 | Maurice Evans | za prowadzenie City Center Theatre Company przez niezwykle udany sezon |
| Philip Faversham | za pracę przy programie szpitalnym American Theatre Wing | |
| Brock Pemberton (pośmiertnie) | ||
| 1951 | Ruth Green | za usługi wolontariackie podczas pięciu gal rozdania nagród Tony |
| 1952 | Judy Garland | za znaczący wkład w odrodzenie wodewilu poprzez jej niedawny występ w Palace Theatre |
| Edward Kook | za wkład i propagowanie rozwoju oświetlenia scenicznego i elektroniki | |
| Charles Boyer | za wybitną kreację w Don Juanie, którą przyczynił się do powstania nowego nurtu teatralnego | |
| 1953 | Beatrice Lillie | za program An Evening with Beatrice Lillie |
| Danny Kaye | za przewodniczenie programowi rozrywkowemu w Palace Theatre | |
| Equity Community Theatre | ||
| 1955 | Proscenium Productions | za ogólnie wysoką jakość i punkt widzenia przedstawiony w sztukach: The Way of the World i Thieves Carnival |
| 1956 | City Center | |
| Fourth Street Chekov Theatre | ||
| The Shakespearewrights | ||
| The Threepenny Opera | ||
| The Theatre Collection of the N.Y. Public Library | za wybitną służbę dla teatru | |
| 1957 | American Shakespeare Festival | |
| Jean-Louis Barrault | ||
| Robert Russell Bennett | ||
| William Hammerstein | ||
| Paul Shyre | ||
| 1958 | New York Shakespeare Festival | za organizowanie bezpłatnych przedstawień w Central Parku i Teatrze Hecksher |
| Martin Beck | za 15 lat niestrudzonego poświęcenia American Theatre Wing, w którym pełniła funkcje skarbnika, sekretarza i przewodniczącej zarządu | |
| Circle in the Square | ||
| Phoenix Theatre | ||
| Esther Hawley | ||
| 1959 | John Gielgud | za wkład w rozwój teatru i niezwykłą wnikliwość w interpretacji dzieł Williama Szekspira, którą wykazał w swoim monodramie Ages of Man |
| Howard Lindsay i Russell Crouse | za współpracę, która trwała dłużej od współpracy Gilberta i Sullivana | |
| Obsada sztuki La Plume de Ma Tante[a] | za wkład w teatr | |
| 1960 | John D. Rockefeller III | za wizję i przywództwo w tworzeniu Lincoln Center |
| James Thurber i Burgess Meredith | za spektakl A Thurber Carnival | |
| 1961 | David Merrick | za znakomite wyniki produkcyjne w ciągu ostatnich siedmiu lat |
| The Theatre Guild | za zorganizowanie pierwszego repertuaru za granicą dla Departamentu Stanu | |
| 1962 | Brooks Atkinson | |
| Franco Zeffirelli | za scenografię i reżyserię Romea i Julii w teatrze Old Vic | |
| Richard Rodgers | za wszystko, co zrobił dla młodych ludzi w teatrze, a także za umieszczenie mężczyzn z orkiestry na scenie w spektaklu No Strings | |
| 1963 | W. McNeil Lowry i Ford Foundation | za wybitne wsparcie dla Teatru Amerykańskiego |
| Irving Berlin | za wybitny wkład w rozwój teatru muzycznego na przestrzeni wielu lat | |
| Alan Bennett, Peter Cook, Jonathan Miller i Dudley Moore z rewii Beyond the Fringe | za genialność, która zburzyła wszystkie stare koncepcje komedii | |
| 1964 | Eva Le Gallienne | z okazji 50-lecia kariery aktorskiej i za pracę w National Repertory Theatre |
| 1965 | Gilbert Miller | za produkcję 88 sztuk teatralnych i musicali oraz za wytrwałość, dzięki której Nowy Jork i teatr przetrwały |
| Oliver Smith | ||
| 1966 | Helen Menken (pośmiertnie) | za całe życie oddania i oddanej służby teatrowi na Broadwayu |
| 1968 | Audrey Hepburn | |
| Carol Channing | ||
| Pearl Bailey | ||
| David Merrick | ||
| Maurice Chevalier | ||
| APA-Phoenix Theatre | ||
| Marlene Dietrich | ||
| 1969 | The National Theatre Company of Great Britain | |
| The Negro Ensemble Company | ||
| Rex Harrison | ||
| Leonard Bernstein | ||
| Carol Burnett | ||
| 1970 | Noël Coward | za liczne i nieśmiertelne zasługi dla teatru |
| Alfred Lunt i Lynn Fontanne | ||
| New York Shakespeare Festival | za pionierskie wysiłki na rzecz nowych sztuk teatralnych | |
| Barbra Streisand | ||
| 1971 | Elliot Norton | za wybitny komentarz teatralny |
| Ingram Ash | za dekady oddanej służby teatrowi | |
| „Playbill” | za kronikę Broadwayu na przestrzeni lat | |
| Roger L. Stevens | ||
| 1972 | The Theatre Guild-American Theatre Society | za wieloletnią służbę na rzecz publiczności podczas występów objazdowych |
| Skrzypek na dachu | za bycie najdłużej granym musicalem w historii Broadwayu | |
| Ethel Merman | ||
| Richard Rodgers | ||
| 1973 | John Lindsay | |
| Actor’s Fund of America | ||
| Shubert Organization | ||
| 1974 | Liza Minnelli | za dodanie blasku sezonowi na Broadwayu |
| Bette Midler | ||
| Peter Cook i Dudley Moore | za rewię Good Evening | |
| A Moon for the Misbegotten | ||
| Candide | ||
| Actor’s Equity Association | ||
| Theatre Development Fund | ||
| John F. Wharton | ||
| Harold Friedlander | ||
| 1975 | Al Hirschfeld | za 50 lat tworzenia komiksów teatralnych |
| Neil Simon | ||
| 1976 | George Abbott | |
| Mathilde Pincus | za wybitne zasługi dla teatru muzycznego na Broadwayu | |
| Thomas H. Fitzgerald (pośmiertnie) | za pracę w charakterze technika oświetlenia w niezliczonych spektaklach na Broadwayu i transmisjach gal rozdania nagród Tony | |
| Circle in the Square | za 25 lat nieprzerwanej, wysokiej jakości produkcji | |
| Richard Burton | ||
| 1977 | Cheryl Crawford | |
| Lily Tomlin | ||
| Barry Manilow | ||
| Diana Ross | ||
| National Theatre for the Deaf | ||
| Equity Library Theatre | ||
| 1978 | Irving Berlin | |
| Charles Moss, Stan Dragoti i New York State Department of Commerce | ||
| 1979 | Richard Rodgers | |
| Henry Fonda | ||
| Walter F. Diehl | za działania na rzecz rozwoju teatru na Broadwayu i teatru w kraju | |
| Eugene O’Neill Memorial Theatre Center | ||
| 1980 | Helen Hayes | |
| Mary Tyler Moore | za spektakl Whose Life Is It Anyway? | |
| Goodspeed Opera House | ||
| Richard Fitzgerald | za zainstalowanie systemu podczerwieni w teatrach na Broadwayu, dzięki czemu empatia i zaangażowanie sprawiły, że chodzenie do teatru było satysfakcjonujące, stymulujące i przyjemne | |
| Hobe Morrison | ||
| 1981 | Lena Horne | za spektakl Lena Home: The Lady and Her Music |
| 1982 | The Actors’ Fund of America | |
| Warner Communications | ||
| Radio City Music Hall | ||
| 1984 | La Tragedie de Carmen | za wybitne osiągnięcia w teatrze muzycznym |
| Peter Feller | za 40 lat poświęcenia sztuce teatralnej i magii | |
| A Chorus Line | Złota Nagroda Tony za zostanie najdłużej granym musicalem na Broadwayu | |
| Al Hirschfeld | Nagroda Brooksa Atkinsona za całokształt twórczości teatralnej | |
| 1985 | Yul Brynner | za 4 525 wystawień jego spektaklu Król i ja |
| New York State Council on the Arts | ||
| 1987 | George Abbott | z okazji 100. urodzin |
| Jackie Mason | za spektakl The World According to Me | |
| 1988 | Brooklyn Academy of Music | |
| 1993 | Oklahoma! | z okazji 50-lecia premiery |
| 1998 | Ben Edwards | |
| Edward E. Colton | ||
| 1999 | Fool Moon | |
| 2000 | Dame Edna: The Royal Tour | |
| 2006 | Sarah Jones | za występ w sztuce Bridge and Tunnel |
| 2008 | Robert Russell Bennett | za historyczny wkład w amerykański teatr muzyczny w dziedzinie orkiestracji |
| 2010 | Handspring Puppet Company | |
| 2012 | Actors’ Equity Association i Hugh Jackman | |
| 2015 | Tommy Tune | |
| John Cameron Mitchell | ||
| 2016 | National Endowment for the Arts | |
| Miles Wilkin | ||
| 2017 | Gareth Fry i Pete Malkin | za projekcję dźwięku do spektaklu The Encounter |
| 2018 | John Leguizamo | |
| Bruce Springsteen | ||
| 2019 | Marin Mazzie (pośmiertnie) | za działalność rzeczniczą i przywódczą w środowisku teatralnym jako odważny i oddany głos w sprawach zdrowia kobiet i organizacji działających na ich rzecz |
| Sonny Tilders i Creature Technology Company | za stworzenie Konga do musicalu King Kong na Broadwayu | |
| Jason Michael Webb | za wybitne aranżacje wokalne do musicalu Choir Boy | |
| 2020 | The Broadway Advocacy Coalition | |
| David Byrne’s American Utopia | ||
| Freestyle Love Supreme | ||
| 2022 | James C. Nicola | |
| 2024 | Abe Jacob | |
| Alex Edelman | ||
| Nikiya Mathis | ||
| 2025 | Muzycy z zespołu w spektaklu Buena Vista Social Club | |
| Twórcy iluzji i efektów technicznych w Stranger Things: The First Shadow | ||
| 2026 | League of Resident Theatres (LORT) |
Nagroda specjalna Tony za całokształt twórczości
Poniższa lista uwzględnia tytuły wszystkich nagrodzonych twórców[2].
| Rok | Twórca |
|---|---|
| 1994 | Jessica Tandy i Hume Cronyn |
| 1995 | Carol Channing |
| Harvey Sabinson | |
| 1997 | Bernard B. Jacobs (pośmiertnie) |
| 1999 | Uta Hagen |
| Arthur Miller | |
| Isabelle Stevenson | |
| 2000 | T. Edward Hambleton |
| 2001 | Paul Gemignani |
| 2002 | Robert Whitehead |
| Julie Harris | |
| 2003 | Cy Feuer |
| 2004 | James M. Nederlander |
| 2005 | Edward Albee |
| 2006 | Harold Prince |
| 2008 | Stephen Sondheim |
| 2009 | Jerry Herman |
| 2010 | Alan Ayckbourn |
| Marian Seldes | |
| 2011 | Athol Fugard |
| Philip J. Smith | |
| 2012 | Emanuel Azenberg |
| 2013 | Bernard Gersten |
| Paul Libin | |
| Ming Cho Lee | |
| 2014 | Jane Greenwood |
| 2016 | Sheldon Harnick |
| Marshall W. Mason | |
| 2017 | James Earl Jones |
| 2018 | Chita Rivera |
| Andrew Lloyd Webber | |
| 2019 | Rosemary Harris |
| Terrence McNally | |
| Harold Wheeler | |
| 2020 | Graciela Daniele |
| 2022 | Angela Lansbury |
| 2023 | Joel Grey |
| John Kander | |
| 2024 | Jack O’Brien |
| George C. Wolfe | |
| 2025 | Harvey Fierstein |
| 2026 | André Bishop |
| James Lapine | |
| Jules Fisher |
Przypisy
- 1 2 Rules & Regulations. tonyawards.com. [dostęp 2026-06-12]. (ang.).
- 1 2 Tony Awards – Winners – Special Tony Award. tonyawards.com. [dostęp 2026-06-09]. (ang.).
Uwagi
- ↑ Pamela Austin, Colette Brosset, Roger Caccia, Yvonne Constant, Genevieve Coulombel, Robert Dhery, Michael Kent, Jean Lefevre, Jacques Legras, Michael Modo, Pierre Olaf, Nicole Parent, Ross Parker i Henri Pennec.