Dokszyce (gmina)
| gmina wiejska | |||||
| 1921–1939[1] | |||||
 | |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Województwo |
(1919–20: okręg miński) | ||||
| Powiat |
do 1920: borysowski | ||||
| Siedziba | |||||
| Populacja (1921) • liczba ludności |
| ||||
| Szczegółowy podział administracyjny (1938) | |||||
| |||||
Położenie na mapie Polski w 1939 r.  | |||||
| 54°52′48,0000″N 27°46′12,0000″E/54,880000 27,770000 | |||||
Dokszyce – dawna gmina wiejska istniejąca do 1939 roku w woj. nowogródzkim/Ziemi Wileńskiej/woj. wileńskim w Polsce. Siedzibą gminy były Dokszyce (3004 mieszk. w 1921 roku[2]), które stanowiły odrębną gminę miejską[3].
Początkowo gmina należała do powiatu borysowskiego. 7 listopada 1920 r. została przyłączona do nowo utworzonego powiatu duniłowickiego[4] pod Zarządem Terenów Przyfrontowych i Etapowych[5]. 19 lutego 1921 r. wraz z całym powiatem weszła w skład nowo utworzonego województwa nowogródzkiego. 13 kwietnia 1922 roku gmina wraz z całym powiatem duniłowickim została przyłączona do Ziemi Wileńskiej[6], przekształconej 20 stycznia 1926 roku w województwo wileńskie.
1 stycznia 1926 roku gminę wyłączono z powiatu duniłowickiego (który jednocześnie zmienił nazwę na powiat postawski) i przyłączono do powiatu dziśnieńskiego w tymże województwie[7].
11 kwietnia 1929 roku do gminy Głębokie przyłączono części gmin Parafjanowo, Porpliszcze i zniesionej gminy Tumiłowicze, natomiast fragmenty gminy Dokszyce włączono do gmin Głębokie i Porpliszcze oraz nowo utworzonej gminy Hołubicze[8]:
| Z gminy | Do gminy | Miejscowości |
|---|---|---|
| Dokszyce | Głębokie | folwark Subotowo |
| Dokszyce | Porpliszcze | wieś i stację kolejową Królewszczyzna, wsie: Lipówka Szweple, Babicze, Słoboda, Żórawlowo, Mołożany, Klepice i Nowa Wieś (Nowa Wioska); folwarki: Horanie, Dubno, Januszewo, Antonowo, Januszówka Mała, Zamosze i Filonówka; zaścianki Strzałkowskie i Krupskie oraz leśniczówkę Bratuszyn |
| Dokszyce | Hołubicze (n) | miasteczko Hołubicze, wsie: Apanasionki, Bykowszczyzna, Bielaki, Dziadziuszki, Iwanowszczyzna, Krupienie, Krasny Ług, wieś i folwark Łańtuchowo, wsie: Otwałki, Promieszki, Pieczyszcze, Puzyry, Siliszcze, Szełahorze i Słobódka, wieś i folwark Zaszcześle, wieś i folwark Olszczyzna; folwarki: Iwanowszczyzna I i II, Alchimowszczyzna, Zabłoć, Łydnica (Łydzica), Popowszczyzna, Hurby, Krupienie, Kopowiszcze, Juchnowszczyzna, Jałowik, Kuksino, Malinówka, Nizowszczyzna (Nieżowszczyzna), Otwałowszczyzna, Przedolskie, Puniszcze (Poniszcze), Piaskowatka (Pieskowatki), Słobódka I i II, Szełahorze I i II, Sukowacie I i II, Wyhorki I i II oraz Żołnierowszczyzna; zaścianki: Bór, Borysowe Lady, Klonówka, Borowina (Borowno), Dziekowszczyzna (Drekowszczyzna), Dziedzino, Ponory, Otliwki I, II i III |
| Parafianowo | Dokszyce | wsie: Pasieki i Powarki |
| Porpliszcze | Dokszyce | wsie: Karpówka, Podomchy (Podemchy), Perełoje i Borsuki, folwark Dokszyce oraz zaścianki: Naddatki, Andrzejewszczyzna, Chorosza Jel II (Chorosza II) i Ostrowskie (Ostrowlanka) |
| Tumiłowicze (zn) | Dokszyce | wieś Komajsk, wieś i folwark Tumiłowicze, wieś i folwark Gieczańce (Gierczany), wsie: Starzyna, Barbarowo, Scianka, wieś i folwark Dziedzina, wieś i zaścianek Rzeczne (Rzecznie), wieś i folwark Szałasze (Szałasy), wsie: Starosiele, Trościanica i Nieścierowszczyzna; folwarki: Janowo, Antonopol, Iljinka, Mozolewo, Daniłówka, Jakowszczyzna, Porzecze, Starosiele I i II, Bagatela, Trościanica I i II, Trawki (Trowki), Uzjazd, Napoleonowo, Adamówka, Podławiszcze i Czernica; zaścianki: Dubinka, Pohulanka, Zalesie, Piaski, Sosnówka, Kijowszczyzna, Piszczelówka (Piszczałówka), Młynek, Dobrowola, Wołotówka, Zacisze, Mostowucha, Ostrów (Miadzioł Ostrów), Izbiszcze I i II, Piotrowszczyzna, Niedźwiedzi Ostęp, Hornowo I i II, Izbiszcze-Żary, Czerniczka I, II, III i IV, Zielona Górka i Model oraz uroczyska Kurhan i Czerniczka-Szebeko, jak również jeziora Miażużeło i Porzecze |
Według stanu z 1 listopada 1938, gmina podzielona była na 17 gromad: Borsuki, Dokszyce, Dziedzino, Daniłówka, Gnieździłowo, Janki, Krywiczany, Komajsk, Kościuki, Łaputy, Nieścierowszczyzna, Osowo, Rzeczne, Starosiele, Trościanica, Tumiłowicze i Torguny[9].
Po wojnie obszar gminy Dokszyce został odłączony od Polski i włączony do Białoruskiej SRR.
Demografia
Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku gminę zamieszkiwało 7 762 osoby, 1 692 było wyznania rzymskokatolickiego, 5 948 prawosławnego, 2 ewangelickiego, 98 mojżeszowego, 1 staroobrzędowego, 14 mahometańskiego i 7 baptystów. Jednocześnie 1 752 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową, 5 985 białoruską, 10 litewską, 8 rosyjską, 5 łotewską, 1 fińską i 1 ukraińską. Było tu 1 348 budynków mieszkalnych[10].
Przypisy
- ↑ Od 1921 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. nowogródzkiego; w czasie II wojny światowej poza administracją polską; po II wojnie światowej poza granicami Polski.
- 1 2 Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej – Tom VII – Część II – Ziemia Wileńska – Powiaty: Brasław, Duniłowicze, Brasław i Wilejka, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1923.
- ↑ Główny Urząd Statystyczny w Warszawie: Województwa centralne i wschodnie Rzeczypospolitej Polskiej – podział na gminy według stanu z dnia 1.IV 1933 roku, Książnica-Atlas, Lwów 1933.
- ↑ W rozporządzeniu nazwę błędnie zapisano jako Dokrujec.
- ↑ Dz. Urz. ZTPiE z 1920 r. Nr 3, poz. 24.
- ↑ Dz. U. z 1922 r. Nr 26, poz. 213 (ISAP) – Art. 8.
- ↑ Dz. U. z 1925 r. Nr 67, poz. 472 (ISAP).
- ↑ Dz. U. z 1929 r. Nr 22, poz. 224 (ISAP).
- ↑ Rozporządzenie Wojewody Wileńskiego z dnia 20 września 1938 r. w sprawie zmiany granic gromad, utworzenia nowych gromad i ustalenia ich nazw w powiecie dziśnieńskim (Wileński Dziennik Wojewodzki, 1938, nr. 14, poz. 144).
- ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych., t. T. 7, część 2, 1924, s. 21.