Powiat tucholski

powiat tucholski
powiat
Ilustracja
Bory Tucholskie – w centrum wieś Legbąd
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Data powstania

1 stycznia 1999

TERC

0416

Siedziba

Tuchola

Starosta

Andrzej Urbański

Powierzchnia (2025)

1075,38 km²

Populacja (2024)
• liczba ludności


46 763

• gęstość

43 os./km²

Urbanizacja

27,5%

Nr kierunkowy

52

Kod pocztowy (2025)

89–5XX, 83–243, 86–141

Tablice rejestracyjne

CTU

Adres urzędu:
ul. Pocztowa 7
89–500 Tuchola
Szczegółowy podział administracyjny
Plan powiatu tucholskiego
Liczba gmin miejsko-wiejskich

1

Liczba gmin wiejskich

5

Liczba sołectw

72

Liczba miejscowości

195

Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie województwa
53°36′N 17°51′E/53,600000 17,850000
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej

Powiat tucholski – powiat w Polsce, położony w północno-zachodniej części województwa kujawsko-pomorskiego. Jego siedzibą jest miasto Tuchola.

Podział administracyjny

Powiat tucholski powstał 1 stycznia 1999 roku wskutek reformy administracyjnej, której jednym z aspektów było wprowadzenie powiatów jako drugiego szczebla administracji, pomiędzy województwami i gminami[1].

Został stworzony z części znoszonego województwa bydgoskiego[2][3]. Terytorium powiatu zostało określone w kształcie identycznym do tego, jaki posiadał on przed swoją likwidacją w 1975 roku[4][5][6].

Z powiatem tucholskim graniczą jednostki[7]:

W skład powiatu wchodzi 6 gmin: 1 miejsko-wiejska oraz 5 wiejskich. Na jego terenie położone jest jedno miasto – Tuchola[8].

Gmina[8] Pow.
(2025)[9.1]		 Ludność
(2024)[9.1]		 Siedziba[10]
TERYT Typ Nazwa
0416012 wiejska Cekcyn 253,12 6804 Cekcyn
0416022 wiejska Gostycyn 135,75 4875 Gostycyn
0416032 wiejska Kęsowo 109,23 4220 Kęsowo
0416042 wiejska Lubiewo 162,76 5816 Lubiewo
0416052 wiejska Śliwice 174,71 5608 Śliwice
0416063 miejsko-wiejska Tuchola 239,81 19 440 Tuchola

W historii powiatu doszło do jednej zmiany granic: w 2008 roku w granice gminy Lniano w powiecie świeckim włączono część wsi Wysoka o powierzchni 19,31 ha z gminy Cekcyn[11].

Pokrycie terenu

Powiat tucholski według danych z 2025 roku zajmował powierzchnię 1075,38 km², co stanowiło 6,0% powierzchni województwa kujawsko-pomorskiego. Pod względem powierzchni zajął 7. lokatę spośród 19 powiatów w województwie oraz 104. miejsce wśród 314 powiatów Polski[9.2]. Największą część powierzchni powiatu zajmowały grunty leśne (49,9%) oraz rolne (44,0%). Zabudowanych i zurbanizowanych było 3,5% terenów, zaś pod wodami znajdowało się ich 2,6%[12].

Pokrycie terenu w powiecie tucholskim
stan na 1 stycznia 2025[12]

Demografia

Liczba mieszkańców w powiecie tucholskim w latach 1998–2024
Źródło: Bank Danych Lokalnych[13]. Stan w dniu 31 grudnia.

Według stanu z 31 grudnia 2024 roku w powiecie tucholskim zamieszkiwało 46 763 mieszkańców: 23 476 kobiet (50,2% ludności) i 23 287 mężczyzn (49,8%), czyli 2,4% ludności województwa kujawsko-pomorskiego. Gęstość zaludnienia w powiecie wyniosła 43 osoby na km². Pod względem ludności powiat tucholski zajął w 2024 roku 12. miejsce spośród 19 powiatów w województwie oraz 244. lokatę wśród 314 powiatów Polski[9.2].

Wskaźnik urbanizacji wyniósł 27,5%; w miastach w tym dniu mieszkały 12 843 osoby, zaś na wsi 33 920 osób[13].

W Narodowym Spisie Ludności i Mieszkań 2021 1,14% mieszkańców powiatu zadeklarowało narodowość borowiacką. Drugim po polskim najczęściej używanym językiem domowym jest angielski, zadeklarowany przez 1,16% mieszkańców[14].

Sytuacja demograficzna w powiecie tucholskim
stan na 31 grudnia 2024[13]
Piramida wieku mieszkańców powiatu tucholskiego
stan na 31 grudnia 2024[13]

Historia

W latach 1950–1975 powiat tucholski należał do województwa bydgoskiego, a wcześniej do województwa pomorskiego z siedzibą w Bydgoszczy lata 1945–50). W II RP (1920–1939) powiat tucholski wchodził w skład województwa pomorskiego z siedzibą w Toruniu.

Powiat istniał także w okresie rozbiorów (1875–1920) w ramach Królestwa Prus, wchodząc w skład prowincji Prusy Zachodnie.

Wcześniej powiat tucholski funkcjonował w ramach państwa krzyżackiego, a następnie w ramach Korony Królestwa Polskiego począwszy od pokoju toruńskiego, zawartego przez Koronę z Zakonem krzyżackim w 1466 roku. Starostami tucholskimi byli m.in.:

W 1744 roku ustanowiony został wilkierz starostwa tucholskiego.

Władze powiatu

Starostowie tucholscy

Na podstawie źródła[15]:

  • Andrzej Wegner (9 listopada 1998 – 24 listopada 2006),
  • Piotr Mówiński (24 listopada 2006 – 2 grudnia 2010),
  • Dorota Gromowska (2 grudnia 2010 – 1 grudnia 2014),
  • Michał Mróz (1 grudnia 2014 – 7 maja 2024),
  • Andrzej Urbański (od 7 maja 2024[16]).

Kadencja 2024–2029

Prezydium Rady Powiatu[17]
  • Przewodnicząca Rady – Ilona Lesikowska (Gminy dla Powiatu),
  • Wiceprzewodniczący Rady – Tomasz Bonk (Gminy dla Powiatu),
  • Wiceprzewodniczący Rady – Sławomir Majnert (PiS).
Członkowie Rady Powiatu[17]
  • Gminy dla Powiatu – 6 mandatów: Justyna Banaszek-Turzyńska, Tomasz Bonk, Aleksander Fennig, Ilona Lesikowska, Anita Muzioł, Andrzej Urbański,
  • Koalicja Obywatelska – 1 mandat: Krzysztof Dereszyński,
  • Prawo i Sprawiedliwość – 4 mandaty: Jerzy Kowalik, Dariusz Kwaśniewski, Antoni Lewandowski, Sławomir Majnert,
  • Razem dla Powiatu Tucholskiego 2024 – 2 mandaty: Waldemar Kierzkowski, Andrzej Myszkowski,
  • Trzecia Droga – 1 mandat: Eugeniusz Kłopotek (PSL),
  • Wspólny Powiat Tucholski 2024 – 3 mandaty: Andrzej Pruszak, Lucyna Karnowska, Michał Mróz.
Zarząd Powiatu[18]
  • Starosta Tucholski – Andrzej Urbański (Gminy dla Powiatu),
  • Wicestarosta – Jerzy Kowalik (PiS),
  • Członek Zarządu – Waldemar Kierzkowski (Razem dla Powiatu Tucholskiego 2024)

Powiaty partnerskie

Przypisy

  1. ↑ Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (Dz. U. z 1998 r. Nr 96, poz. 603 (ISAP)).
  2. ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1996 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw (Dz. U. z 1996 r. Nr 130, poz. 612 (ISAP)).
  3. ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652 (ISAP)).
  4. ↑ Wykaz powierzchni jednostek podziału terytorialnego dla potrzeb statystycznych : stan w dniu 1 I 1974 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, 1974, s. 35.
  5. ↑ Komunikat o zmianach w podziale administracyjnym za okres od 2 I 1974 r. do 1 I 1975 r. włącznie, Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, Warszawa, marzec 1975, s. 2-3 [dostęp 2026-04-01] (pol.).
  6. ↑ Komunikat o zmianach w podziale administracyjnym za okres od 2 I 1975 r. do 31 V 1975 r. włącznie, Główny Urząd Statystyczny, Biuro Spisów, Warszawa, sierpień 1975, s. 1-3 [dostęp 2026-04-01] (pol.).
  7. ↑ Państwowy Rejestr Granic (PRG) [online], Główny Urząd Geodezji i Kartografii [dostęp 2026-04-01] (pol.).
  8. 1 2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju oraz związanych z tym obowiązków organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1998 r. Nr 157, poz. 1031 (ISAP)).
  9. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2025 r., Główny Urząd Statystyczny, Warszawa, 22 lipca 2025 [dostęp 2026-04-01] (pol.).
    1. 1 2 S. tabl. 21: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według gmin.
    2. 1 2 S. tabl. 2: Powierzchnia, ludność oraz lokaty według powiatów i miast na prawach powiatu.
  10. ↑ Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 23 sierpnia 2017 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw (M.P. z 2017 r. poz. 853 (ISAP)).
  11. ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2007 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast oraz nadania miejscowościom statusu miasta (Dz. U. z 2007 r. Nr 136, poz. 961 (ISAP)).
  12. 1 2 Powiatowe zbiorcze zestawienie danych dotyczących gruntów wg stanu na dzień 1 stycznia 2025 (woj. kujawsko-pomorskie, pow. tucholski). [online], Główny Urząd Geodezji i Kartografii [dostęp 2026-04-01] (pol.).
  13. 1 2 3 4 Bank Danych Lokalnych [online], Główny Urząd Statystyczny [dostęp 2026-04-01] (pol.).
  14. ↑ GUS, Tablice z ostatecznymi danymi w zakresie przynależności narodowo-etnicznej, języka używanego w domu oraz przynależności do wyznania religijnego [online], stat.gov.pl [dostęp 2024-09-19] (pol.).
  15. ↑ Rafał Rudka, Joanna Gryboś-Chechelska, Tomasz Smaś: Słownik biograficzny współczesnych starostów. T. II: Starostowie województwa kujawsko-pomorskiego. Warszawa: Związek Powiatów Polskich, 2022, s. 31. ISBN 978-83-62251-85-8. [dostęp 2024-04-10].
  16. ↑ Kamil Tajl, Andrzej Urbański nowym starostą tucholskim. Kto w zarządzie i na czele rady? Rządzi szeroka koalicja [online], Tygodnik Tucholski, 8 maja 2024 [dostęp 2026-04-01] (pol.).
  17. 1 2 Skład Rady Powiatu - Rada Powiatu - Powiat - Powiat Tucholski [online], www.tucholski.pl [dostęp 2024-09-19].
  18. ↑ Skład Zarządu - Zarząd Powiatu - Powiat - Powiat Tucholski [online], www.tucholski.pl [dostęp 2024-09-19].
  19. ↑ Delegacja Powiatu Tucholskiego z wizytą w Tarnowskich Górach [online], Powiat Tucholski – Samorządowy Portal Powiatowy, 15 września 2025 [dostęp 2026-04-01] (pol.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.